II OSK 1150/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-08

Skład orzekający: Jerzy Stelmasi, Paweł Miładowski, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nośnik reklamowy o wysokości 8,2 m, z podświetlaną tablicą o wymiarach 3x6 m, zamontowany na stalowym słupie osadzonym w żelbetowej stopie fundamentowej, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, nawet jeśli jego budowa została poprzedzona zgłoszeniem o innych parametrach?
Ratio decidendi
Nośnik reklamowy o wskazanych parametrach, trwale związany z gruntem poprzez żelbetową stopę fundamentową, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a jego wykonanie jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 tej ustawy, wymagającą pozwolenia na budowę. Skuteczne zgłoszenie dotyczy wyłącznie obiektu zgodnego z tym zgłoszeniem; realizacja innego obiektu, nawet jeśli poprzedzona zgłoszeniem, nie może być uznana za legalną na podstawie tego zgłoszenia, co uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. została zobowiązana do rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego o wysokości ok. 8,2 m, z podświetlaną tablicą o wymiarach ok. 3x6 m, zamontowanego na stalowym słupie osadzonym w żelbetowej stopie fundamentowej. Organ I instancji uznał, że nośnik powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zgłoszenie z 2001 r. dotyczyło innego obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o nakazie rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając nośnik za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 444/16 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 444/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej Spółki na zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco. W administracyjnym toku instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", [...], na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, wydał decyzję z dnia [...] października 2015 r., Nr [...], którą nakazał skarżącej Spółce całkowitą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o łącznej wysokości ok. 8,2 m, w postaci podświetlanej tablicy reklamowej (obecny nr ideat. [...]) o wymiarach tablicy ok. 3 x 6 m, zamontowanej na stalowym słupie, połączonym z żelbetową stopą fundamentową, całkowicie zagłębioną w gruncie, wybudowaną na działce ewidencyjnej nr [...] w rejonie skrzyżowania ul. [...] i ul. [...] w W.. Organ I instancji wskazał na ustalenia, z których wynika, że przedmiotowy nośnik reklamowy powstał bez pozwolenia na budowę. Ponadto wskazywane przez skarżącą Spółkę zgłoszenie z 2001 r. dotyczyło nośnika reklamowego o innych parametrach i dlatego w niniejszej sprawie nie można uznać jego skuteczności. W tych warunkach organ I instancji wydał postanowienie z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], którym nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia dokumentów w myśl art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia postanowienia. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, ww. postanowienie zostało odebrane przez inwestora w dniu 15 maja 2015 r., zatem obowiązek należało wykonać do dnia 15 lipca 2015 r., ale dokumentacja do dnia wydania decyzji nie wpłynęła. Organ I instancji uznał, że nośnik będący przedmiotem postępowania to wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, stanowiące budowlę, czyli techniczno-użytkową całość, o której mowa w art. 3 pkt 1 ppkt b Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 3 tej ustawy przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe (...). Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada solidną konstrukcję stalową o znacznych gabarytach, żelbetową stopę fundamentową całkowicie zagłębioną w gruncie i skutecznie opiera się sile wiatru. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym występuje pogląd, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia słupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru. Przedmiotowy nośnik reklamowy odpowiada ww. charakterystyce, ponieważ sposób jego posadowienia stanowi przeciwwagę dla czynników zewnętrznych, zapewniając urządzeniu stabilność i skuteczne oparcie dla siły wiatru. Realizacja nośnika, będącego przedmiotem postępowania, nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Tym samym zachodziły przesłanki do zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i nałożenia nakazu rozbiórki. Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca Spółka. Zaskarżoną decyzją [...] WINB utrzymał w mocy ww. decyzję o nakazie rozbiórki. Organ odwoławczy wyjaśnił, że twierdzenia skarżącego, iż przedmiotowy nośnik reklamowy stanowi urządzenie budowlane i powstał "całkowicie legalnie" nie zasługuje na uznanie. W opinii organu odwoławczego, sporny nośnik reklamowy o wysokości ok. 8,2 m, składający się z podświetlanej tablicy reklamowej o wymiarach tablicy ok. 3,0 x 6,0 m, zamontowanej na stalowym słupie połączonym z żelbetową stopą fundamentową całkowicie zagłębioną w gruncie jest bez wątpienia budowlą, w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawo budowlane. Przepis ten wprost stanowi, że urządzenie reklamowe wolno stojące, trwale związane z podłożem jest obiektem budowlanym. Ponadto jego realizacja wyczerpuje definicję budowy z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. W ocenie WINB, nośnik reklamowy, będący przedmiotem niniejszego postępowania nie jest tożsamy z tablicą reklamową, której budowa została zgłoszona do organu architektoniczno-budowlanego w dniu 16 marca 2001 r. Abstrahując już od prawidłowości tego zgłoszenia, dotyczyło ono budowy trwale związanej z gruntem wolnostojącej tablicy reklamowej o wymiarach 3,0 x 6,0 m i wysokości 7,2 m, a sporny nośnik posiada wysokość 8,2 m. Jeżeli więc przedmiotowa reklama stanowi obiekt budowlany, na budowę którego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, a inwestor nie posiada tytułu prawnego na wykonanie prac to samowolna budowa tego nośnika podlega reglamentacji przepisów art. 48-49 Prawa budowlanego. Zgodnie z ww. trybem, istnieje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia łącznie następujących przesłanek: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, inwestor przedkłada dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3, uiszczona zostaje oplata legalizacyjna. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Na wezwanie organu skarżąca Spółka nie przedstawiła wymaganych do legalizacji dokumentów. W tej sytuacji organ I instancji był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do nakazania całkowitej rozbiórki przedmiotowego obiektu. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 "ust." 6 w związku z art. 3 "ust." 3, art. 48 ust. 1, art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, a także art. 7, art. 8, art. 15, art. 16, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 444/16, oddalając skargę, wskazał na oczywistą treścią art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego wg stanu na dzień zgłoszenia robót budowlanych i w dacie posadowienia przedmiotowego nośnika reklamowego (obecnie art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy). Prawo budowlane tak w dacie składania przez skarżącego zgłoszenia wykonywania robót budowlanych, jak i obecnie stanowi, że wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe są budowlą (art. 3 pkt 3). Wykonywanie zaś obiektu budowlanego jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6. Podstawowym kryterium pozwalającym na ustalenie, czy dany rodzaj robót budowlanych wymaga przed ich rozpoczęciem uzyskania pozwolenia na budowę, czy też można je rozpocząć po dokonaniu zgłoszenia jest więc rodzaj wykonywanego obiektu. Jeżeli obiekt jest wolnostojącym urządzeniem, a sposób jego posadowienia na gruncie wskazuje na trwałe z tym gruntem związanie, to jest to obiekt budowlany, powstały w wyniku budowy. Jeżeli natomiast urządzenie reklamowe lub reklama nie jest wolnostojąca i nie została trwale z gruntem związana, wówczas obiektem budowlanym nie jest, a powstaje w wyniku instalacji, a nie budowy. Użyte przez ustawodawcę określenie "instalowanie" jest terminem prawnym i stanowi taki rodzaj robót budowlanych, które zgodnie z treścią art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, nie są budową, a pracami polegającymi na montażu obiektu budowlanego. Dlatego też konsekwencją takiego rozróżnienia przez ustawodawcę było uznanie w art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, że tego typu prace nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, przedmiotowy nośnik reklamowy nie powstał w wyniku zainstalowania (montażu), ale w wyniku budowy, ponieważ związany jest w sposób trwały z gruntem przez umocowanie go na gruncie za pomocą stalowego słupa osadzonego w żelbetowej stopie fundamentowej, całkowicie zagłębioną w tym gruncie. A zatem inwestor zobowiązany był przed rozpoczęciem prac budowlanych uzyskać pozwolenie na budowę. Taki sposób budowy ma bowiem ponadto na celu zapewnienie reklamie odporności na działanie wiatru, przesunięcia, wywrócenie czy inne przemieszczenie, wówczas nie sposób już uznać, że obiekt nie został trwale z gruntem związany (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 października 2012 r., VII SA/Wa 1299/12). W sprawie nieistotnym prawnie jest fakt dokonania przez poprzednika prawnego skarżącego zgłoszenia wykonywania prac budowlanych w trybie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i brak sprzeciwu właściwego organu, bowiem o zgodności z prawem rozpoczęcia i przeprowadzenia robót budowlanych nie decyduje dokonanie jakiejkolwiek czynności poprzedzającej ich rozpoczęcie (np. zgłoszenia), ale wyłącznie poprawnej czynności, wymaganej przy określonym stanie faktycznym, w celu uzyskania np. pozwolenia na budowę. Zgodnie z zasadą ignorantia iuris nocet konsekwencje błędnego zrozumienia prawa przy wyborze rodzaju czynności, jakiej inwestor dokonuje przed rozpoczęciem robót budowlanych (zgłoszenie zamiast wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę) obciąża skarżącą, a nie organ. W ocenie Sądu, wymiary samej tablicy reklamowej mają drugorzędne znaczenie przy ocenie, czy wykonane roboty budowlane były budową, czy instalowaniem (montażem). Ustalenia w tym zakresie mogą jednakże mieć znaczenie pomocnicze, gdyż wymiar tablicy reklamowej determinuje sposób posadowienia nośnika na gruncie. W wypadkach przewidzianych w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego; w szczególności w wypadku wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę. Prawidłowo więc organa obu instancji uznały w kontrolowanych przez Sąd decyzjach, że skoro ww. postanowieniem PINB nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia dokumentów w myśl art. 48 ust. 3 tej ustawy – niewykonanie nałożonego obowiązku uzasadniało stanowisko obu organów, że w wypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie ww. obowiązków należy zastosować sankcję z art. 48 ust. 1 ww. ustawy. Ponadto Sąd wyjaśnił, że wskazany w zarzutach skargi art. 50-51 Prawa budowlanego ma co do zasady zastosowanie w wypadku wadliwie prowadzonych robót budowlanych, które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 tej ustawy. Tak zwane postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych, nie będących budową do stanu zgodności z prawem. W wypadku zaś robót będących budową – zastosowanie ma art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w szczególności, jeśli zostały one wykonane bez pozwolenia na budowę. Dlatego też organa obu instancji słusznie wywiodły uprawnienie do konkretnych czynności administracyjnych z art. 48 ust. 1, a nie z art. 50 lub 51 tej ustawy. Sąd nie dostrzegł również aby zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 15, art. 16, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał skarżone orzeczenie, oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie na jego podstawie, że nakaz rozbiórki był zasadny pomimo tego, że instalacja została wykonana na podstawie skutecznego zgłoszenia przedmiotowego nośnika. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez niedostrzeżenie, że organ administracji dopuścił się naruszenia art. 16 § 1 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a., polegającego na pominięciu faktu, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w okresie kiedy panowała taka wykładnia ówczesnego przepisu art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, która dopuszczała realizację przedmiotowej inwestycji w oparciu o zgłoszenie, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i spowodowało oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie w okolicznościach tej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, ze przedmiotowy nośnik reklamowy powstał na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia. Twierdzenia strony skarżącej byłyby o tyle zasadne, o ile faktycznie wykonany nośnik reklamowy odpowiadałby parametrom wskazanym w zgłoszeniu i jednocześnie jego realizacja byłaby objęta zakresem art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego wg stanu na dzień zgłoszenia robót budowlanych i w dacie posadowienia przedmiotowego nośnika reklamowego (obecnie art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy). W tej zaś sprawie ustalono, że mamy do czynienia z nośnikiem reklamowym innym niż wskazanym w zgłoszeniu z 2001 r. W takiej sytuacji w odniesieniu do realizacji przedmiotowego nośnika reklamowego skarżąca Spółka nie może powoływać się na skuteczność zgłoszenia. O skuteczności zgłoszenia w odniesieniu do określonego obiektu budowlanego bądź robót budowlanych można mówić tylko w przypadku gdy są one zgodne ze zgłoszeniem. Zgłoszenie bowiem stanowi uproszczoną formę zgody organów władzy architektoniczno-budowlanej na budowę (art. 30 Prawa budowlanego). Jest to wyjątek od zasady, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć na podstawie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). W takiej sytuacji realizacja obiektu budowlanego innego niż określono w zgłoszeniu – niezależnie od problematyki związanej z kwalifikacją nośnika reklamowego – uniemożliwia wywodzenie, że taki inny obiekt powstał na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia. W tym zakresie w skardze kasacyjnej pomija się dokonaną w sprawie ww. ocenę, wskazując jedynie na kwalifikację robót budowlanych związanych z realizacją przedmiotowego nośnika reklamowego, co i tak w okolicznościach tej konkretnej sprawy nie jest wystarczające dla wykazania skuteczności zgłoszenia z 2001 r. Co prawda, Sąd I instancji również przemilczał powyższą kwestię, ponieważ ową skuteczność zgłoszenia powiązał z kwalifikacją urządzenia budowlanego jako budowli, która z uwagi na swoje rozmiary, determinujące sposób posadowienia nośnika na gruncie, powstaje w wyniku budowy, a więc tak czy inaczej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Dlatego realizacja tego rodzaju budowli bez pozwolenia na budowę wymaga zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie tej oceny Sądu I instancji. Skoro w przedmiotowej sprawie przedmiotowy nośnik powstał bez pozwolenia na budowę i de facto bez zgłoszenia (bo zrealizowano inny nośnik niż wskazany w zgłoszeniu z 2001 r.), skarżąca Spółka nie może skutecznie powoływać się na orzecznictwo, z którego wynikało, że w dacie kiedy dokonano zgłoszenia ówczesna treść art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego była interpretowana w ten sposób, że jedynie reklamy świetlne i podświetlane usytuowane poza terenem zabudowanym wymagały pozwolenia na budowę; a dla pozostałych – wystarczające było jedynie dokonanie zgłoszenia, niezależnie od tego czy były one budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, czy tez nie. Należy bowiem mieć na względzie, że w tej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte w określonych okolicznościach. Jednocześnie z uwagi na stopień naruszeń prawa brak jest podstaw do stwierdzenia, że w odniesieniu do przedmiotowego nośnika reklamowego jako samowoli budowlanej obowiązuje bliżej nieskonkretyzowana reguła intertemporalna, która nakazywałaby uznanie skuteczności działalności orzeczniczej sądów administracyjnych z daty wskazanego zgłoszenia z 2001 r. Zasadą jest bowiem, że organ administracyjny prowadzi postępowanie administracyjne i wydaje decyzję administracyjną zgodnie z obowiązującym w dniu jej wydania prawem. Ponadto poglądy orzecznicze mają to do siebie, że na przestrzeni lat mogą ulegać zmianom. W skardze kasacyjnej nie wykazano czy istnieją ważne powody, aby w okolicznościach tej sprawy odstąpić od wyrażonego przez Sąd I instancji stanowiska dotyczącego kwalifikacji przedmiotowego nośnika reklamowego, a odpowiadającego aktualnie obowiązującej jednolitej linii orzeczniczej. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni akceptuje wypowiedzianą przez Sąd I instancji ocenę co do kwalifikacji przedmiotowego nośnika reklamowego. Ustawiane na gruncie urządzenie reklamowe, ze względu na swoje rozmiary, a także sposób połączenia z gruntem, wynikający z obciążeniowego działania stopy fundamentowej tworzy budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe (por. wyrok NSA z 23 marca 2011 r., II OSK 514/10). Wykonanie takiego obiektu jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Z definicji robót budowlanych zawartej w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy natomiast rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 (dawniej: art. 29 ust. 2 pkt 2) Prawa budowlanego dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 11 września 2008 r., II OSK 982/07). Odnośnie kwestii "związania obiektu budowlanego z gruntem" Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie i kategorycznie wypowiadał się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Zwracał również uwagę, że o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (por. wyroki NSA: z 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05; z 25 maja 2007 r., II OSK 1509/06; z 11 września 2008 r., II OSK 982/07; z 20 czerwca 2008 r., II OSK 680/07; z 10 marca 2008 r., II OSK 186/07; z 3 września 2009 r., II OSK 1331/08; z 1 października 2009 r., II OSK 1461/08; z 5 stycznia 2011 r., II OSK 25/10; i inne w nich powołane). W tej bowiem sprawie, czego w skardze kasacyjnej nie kwestionowano, mamy do czynienia z wolnostojącym nośnikiem reklamowym o łącznej wysokości ok. 8,2 m, w postaci podświetlanej tablicy reklamowej (obecny nr ideat. 8554377) o wymiarach tablicy ok. 3 x 6 m, zamontowanej na stalowym słupie, połączonym z żelbetową stopą fundamentową, całkowicie zagłębioną w gruncie. Taki zaś stan faktyczny dawał podstawy do kwalifikacji przedmiotowego nośnika reklamowego jako budowli, powstałej w ramach budowy, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Przedstawiona powyżej ocena prawna powoduje, że również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i w zw. z art. 16 § 1 oraz art. 8 K.p.a. i w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. O czym już wyżej była mowa, w okolicznościach tej sprawy strona skarżąca nie może skutecznie powoływać się na fakt dokonania zgłoszenia, ponieważ w rzeczywistości został zrealizowany inny nośnik reklamowy niż wskazany w zgłoszeniu, co łącznie z dokonaną kwalifikacją przedmiotowego nośnika reklamowego, czyni jako niewadliwą ocenę zawartą w zaskarżonym wyroku. Tym samym skarżąca Spółka nie może powoływać się na skuteczność zgłoszenia z 2001 r. i kwestionować w ten sposób legalność zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło