II SA/Gl 1380/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy R. P., zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 sierpnia 2013 r. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2013 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata urzędu ze względu na trudną sytuację materialną. Następie, na wezwanie Sadu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku urzędowego formularza, w którym zaznaczył, że ubiega się wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści formularza wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, a jego jedynym źródłem utrzymania się jest zasiłek w wysokości 529 zł miesięcznie. Następnie, pismem z dnia 20 września 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do udokumentowania swoich dochodów oraz do udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem się. Skarżący, piśmie z dnia 7 października 2013 r. oświadczył, że jego dochód to 529 zł miesięcznie, zaś wydatki to kwota 240 tytułem czynszu za lokal mieszkalny oraz 100 za energię elektryczną. Nadto R. P. oświadczył, że najemcą lokalu jest go matka - M. P.. Kolejnym wezwaniem, z dnia 15 października 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do wskazania, czy zamieszkuje wraz z matką, czy też samotnie, a jeżeli z matką to do podania wysokości jej dochodów i wskazania, które z nich ponosi wydatki na czynsz i media. Ponadto referendarz zobowiązał stronę do jednoznacznego sprecyzowania zakresu wniosku prze podanie, czy wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, czy jak wskazał w druku PPF wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych – pod rygorem przyjęcia, że wnosi tak jak w druku. W piśmie z dnia 8 listopada 2013 r. R. P. oświadczył, że jest zameldowany w lokalu należącym do jego matki lecz nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, a swoje miesięczne wydatki określił na kwotę 242 zł za czynsz oraz 130 zł za media. Do pisma dołączono kopie rachunków za energię elektryczną oraz czynsz za mieszkanie wystawione na M. P.. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oceniając z tej perspektywy sytuację materialną oraz rodzinną skarżącego nie znaleziono podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Przede wszystkim skarżący nie uprawdopodobnił w sposób dostateczny swojej sytuacji rodzinnej, a jest to kwestia istotna z punktu widzenia oceny jego możliwości finansowych. W treści formularza wskazał, że mieszka samotnie, natomiast we wspomnianym już piśmie procesowym z dnia 7 października 2013 r. wskazał, że najemca lokalu jest jego matka. Wątpliwości co do tego, czy R. P. rzeczywiście sam zamieszkuje nasunęły się w związku z treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma referendarza sądowego z dnia 20 września 2013 r. Wspomniane pismo zostało bowiem oddane dorosłemu domownikowi, który został oznaczony jako M. P. (matka). Skarżący konsekwentnie twierdzi, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, jednakże nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie tej tezy. Przedłożone rachunki za energię elektryczną oraz za czynsz zostały wystawione na M. P.. Brak więc podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca w jakikolwiek sposób partycypuje w kosztach utrzymania. Uchylił się zarazem od wskazania wysokości dochodów matki, stąd też nie wiadomo, czy osoba ta, w razie konieczności jest w stanie udzielić mu niezbędnego wsparcia. Na marginesie jedynie można zauważyć, że zgodnie z treścią art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) rodzice i dzieci są zobowiązani do wzajemnego wspierania się. Aby więc skutecznie uprawdopodobnić tezę o odrębnym gospodarstwie domowym oraz braku wsparcia matki, skarżący musiałby przedstawić dowód, że relacje między nim a matką są tego rodzaju, że na wsparcie liczyć nie może lub też dochody matki wykluczają tego rodzaju pomoc. Tymczasem tego rodzaju dowodów nie przedstawiono, co sprawia, że nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że R. P. pozbawiony jest jakichkolwiek możliwości zdobycia środków zarówno na opłacenie kosztów sądowych jak i na skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 i § 3 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy.