II SA/Gl 1400/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-11-21
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal, ale twierdzi, że zostało to spowodowane działaniami administracji budynku i nie miała ona możliwości powrotu do lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta trwale i dobrowolnie opuściła lokal, przenosząc centrum życiowe w inne miejsce, a także nie podjęła skutecznych środków prawnych umożliwiających powrót do opuszczonego mieszkania. Samo zaniedbanie lokalu lub jego zniszczenie nie stanowi przeszkody do wymeldowania, jeśli spełnione są przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania B.K.-M. z pobytu stałego. Organ I instancji (Prezydent Miasta) orzekł o wymeldowaniu na wniosek właściciela lokalu, wskazując na trwałe opuszczenie lokalu przez B.K.-M. i jego zły stan techniczny. Organ II instancji (Wojewoda) utrzymał decyzję w mocy po uzupełnieniu materiału dowodowego. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa i zlekceważenie faktów, twierdząc, że została zmuszona do opuszczenia lokalu i nie miała do niego dostępu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi B.K.-M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r., nr [...], orzekł o wymeldowaniu B. K. – M. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 8 marca 2012 r. złożonym przez "A" S.A. Oddział w B. We wniosku tym poinformowano organ I instancji, że B. K. – M. opuściła zajmowany dotychczas przez nią lokal kilka lat temu i zamieszkała w lokalu przy ul. [...]w B. Dodatkowo we wniosku tym wskazano, że w dniu 1 lutego 2007 r. zarządca budynku wypowiedział umowę najmu przedmiotowego lokalu i wezwał B. K. do jego opróżnienia oraz zdania kluczy, ta lokal opuściła jednak nie zdała klucza do mieszkania. W związku z koniecznością sprawdzenia stanu instalacji przedstawiciele wnioskodawcy w asyście Policji weszli w dniu 28 października 2011 r. do przedmiotowego mieszkania pod nieobecność aktualnej skarżącej. Mieszkanie to zastali zniszczone oraz zaśmiecone, nie stwierdzono w nim także śladów bytności żadnych osób. Po otwarciu mieszkania ponownie go zamknięto wymieniając zamek w drzwiach wejściowych.
W trakcie postępowania wyjaśniającego organ przeprowadził oględziny spornego lokalu, które potwierdziły że jest on od dawna niezamieszkały. W mieszkaniu tym obok śmieci znajdowało się wiele brudnych rzeczy, garnków i butelek oraz innych sprzętów nie nadających się do użytkowania. Strona oświadczyła natomiast organowi, że mieszkania przy ul. [...] nie opuściła dobrowolnie lecz została do tego zmuszona nagannym zachowaniem się administracji budynku oraz niektórych sąsiadów. Po wymianie zamka w drzwiach wejściowych tylko dwa razy mogła się dostać do mieszkaniu aby zabrać niektóre pozostawione w nim rzeczy. W kolejnym piśmie stwierdziła przed wtargnięciem przedstawicieli administracji do jej mieszkania bywała w nim co drugi, trzeci dzień, a nawet częściej. Przesłuchani w trakcie postępowania mieszkańcy budynku przy ul. [...] potwierdzili, że B. K. –M. od ok. 5 lat nie mieszka w lokalu nr [...] znajdującym się w tym budynku, bowiem przeprowadziła się do swojego partnera, a po jego śmierci mieszka nadal w jego lokalu przy ul. [...]w B. Organ ustalił także, że B. K. –M. w listopadzie 2011 r. zabrała ze spornego lokalu część pozostawionych w nim rzeczy, a w dniu 16 listopada 2011 r. podpisała protokół zdawczo-odbiorczy mieszkania. Następnie w związku z interwencjami mieszkańców skarżących się na wydobywający się z mieszkania fetor lokal ten został opróżniony z pozostawionych w nim i nieodebranych rzeczy.
Mając na względzie przedstawione ustalenia faktyczne Prezydent Miasta B. stwierdził, że w sprawie spełniona została przesłanka wskazana w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) uzasadniająca wymeldowanie B. K. – M. z pobytu stałego w spornym lokalu mieszkalnym.
W odwołaniu od tej decyzji B. K. – M. podała, że nie zgadza się z wydaną decyzją wskazując, że dowodzi ona kontynuacji bezprawnych działań niektórych osób i instytucji wobec jej osoby. Podała, że jest osobą niepełnosprawną, trwale niezdolną do pracy i schorowaną , a wobec tego nie można jej "wyrzucić na bruk" i skazać na bezdomność. Dodała, że w swoim mieszkaniu nie może mieszkać od 2011 r., gdyż nie ma do niego dostępu od czasu, gdy dokonano do niego włamania. Spółka administrująca budynkiem działając w zmowie z innymi osobami zmusiła ją ponadto do ucieczki z przedmiotowego lokalu w obawie przed utratą zdrowia i życia.
Organ odwoławczy zlecił Prezydentowi Miasta B. uzupełnienie zebranego materiału dowodowego przez ponowne przeprowadzenie oględzin lokalu przy ul. [...] w B., przesłuchanie mieszkańców budynku oraz mieszkańców budynku przy ul. [...], gdzie aktualnie przebywa strona wnosząca odwołanie, a także odebrania zeznania od tej strony.
Ponowne oględziny przedmiotowego lokalu potwierdziły, że jest on zdewastowany i nadaje się do remontu. Nie było w nim też już żadnych rzeczy osobistych, sprzętów oraz artykułów żywnościowych. Przesłuchani w sprawie kolejni świadkowie potwierdzili, że B. K. – M. od kilku lat nie przebywa już w spornym lokalu, lecz zamieszkała w lokalu nr 14 w budynku przy ul. [...] w B. B. K. –M. przesłuchana na zlecenie organu II instancji w charakterze strony zeznała do protokołu, że podejmowała kroki prawne w celu powrotu do przedmiotowego lokalu zgłaszając ten fakt na Policji, w administracji budynku, w prokuraturze oraz sądzie. Wszystkie "te zgłoszenia" były rozpatrywane jednak na jej niekorzyść. Wyjaśniła, że zły stan jej mieszkania wynika z tego, że większość znajdujących się w nim rzeczy (okna, piec kuchenny, zlew, wanna, krany, podłoga i rury) wymaga wymiany. Po złożeniu tych zeznań w pisemnym oświadczeniu skierowanym do organu B. K. – M. stwierdziła, że nie zgadza się na wymeldowanie ze spornego lokalu oraz podkreśliła, że nie doprowadziła do jego dewastacji.
Kierując się zebranymi w sprawie dowodami i poczynionymi na ich podstawie ustaleniami faktycznymi Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji . W podstawie prawnej decyzji organ ten podał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Uzasadnieniu omówił dotychczasowy przebieg postępowania i zebrane w jego trakcie dowody. Następnie stwierdził, że dowody te pozwalają na ustalenie, iż w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nakazująca wymeldowanie odwołującej się z jej miejsca pobytu stałego. W kwestii zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda stwierdził, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Miejsce stałego pobytu oznacza więc miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejsce to stanowi zatem centrum życiowe danej osoby. W przypadku B. K. – M. nie można dopatrzyć się aby miejscem takim był lokal przy ul. [...] w B. Następnie organ stwierdził, że opuszczenie przez odwołującą się przedmiotowego lokalu miało bez wątpienia charakter trwały. Nie można także przyjąć, że opuściła ona swój lokal mieszkalny wbrew własnej woli, bowiem sama wyprowadziła się do mieszkania przy ul. [...] w B. Odnosząc się do zarzutów skarżącej kwestionującej legalność działań administracji budynku w stosunku do jej osoby Wojewoda zwrócił uwagę, że nie podejmowała ona skutecznych środków w celu obrony swoich praw jako najemca lokalu. Takim środkiem powinien być wyrok sądu przywracający posiadanie lokalu lub potwierdzający fakt zmuszenia danej osoby do jego opuszczenia. Nie można natomiast uznać pism kierowanych do różnych instytucji publicznych opisujących naganne działania administracji budynku za tego rodzaju środki. Załączone do akt sprawy pismo Prokuratury Rejonowej w B. oznaczone sygnaturą [...] nie dowodzi także podjęcia przez B. K. – M. skutecznych działań w celu obrony swoich praw.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. K. –M. zarzuciła, że Wojewoda [...] "poważnie złamał prawo i przepisy" oraz "zlekceważył fakty" przedstawione w decyzji. Uzasadniając te twierdzenia skarżąca zakwestionowała ustalenia organu dotyczące dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez nią mieszkania przy ul. [...]w B. Stwierdziła, że w dacie gdy bez nakazu eksmisji wyrzucono ją z tego mieszkania znajdowało się w nim wszystko co posiadała (meble, rzeczy osobiste, sprzęty gospodarcze oraz żywność). Błędny jest zatem pogląd, że wcześniej dobrowolnie opuściła przedmiotowy lokal, bo gdyby to uczyniła to zabrałaby ze sobą wszystkie swoje rzeczy. Skarżąca podkreśliła, że nie zdewastowała niczego w tym mieszkania, co nie należałoby do niej. Zwróciła wreszcie uwagę, że jest osobą niepełnosprawną, a zatem należy do grupy ludzi, którą prawo chroni przed bezdomnością, a wyeksmitowano ją z jej mieszkania i to bez nakazu eksmisji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenia podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ ponownie stwierdził, że skarżąca nie podejmowała żadnych kroków prawnych aby odzyskać utracone posiadanie przedmiotowego lokalu, a tylko podjęcie takich działań pozwalałoby na przyjęcie, że w sposób bezprawny doszło do opuszczenia przez nią mieszkania i nie miało to charakteru dobrowolnego. Organ przypomniał także, że ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a zadaniem organów meldunkowych jest tylko odnotowanie faktu pobytu osób w danym lokalu.
Postanowieniem z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 176/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił przedmiotową skargę z uwagi na nieuiszczenie od niej wpisu. Kolejnym postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. Sąd ten zwolnił jednak skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla niej pełnomocnika z urzędu. Po rozpoznaniu zaś wniosku pełnomocnika radcy prawnego A. Z. WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 15 lipca 2013 r., II SA/Gl 176/13, przywrócił skarżącej uchybiony termin do uiszczenia wpisu od skargi.
W piśmie procesowym z dnia 5 listopada 2013 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej podtrzymał jej twierdzenia zawarte w skardze precyzując, że domaga się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niekompletnym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz pominięcie dowodów składanych przez skarżącą. W konsekwencji tego, w ocenie pełnomocnika skarżącej, doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W uzasadnieniu tych zarzutów wskazano, że z akt sprawy wynika, iż w listopadzie 2011 r. w mieszkaniu przy ul. [...]w B. znajdowały się różne przedmioty należące do skarżącej. Ustalenia te potwierdzają także wyniki oględzin mających miejsce w dniu 15 maja 2012 r. Przedmioty znajdujące się w tym mieszkaniu zostały ocenione przez organ jako stare i brudne oraz zakwalifikowane do śmieci. Oceniając wartość tych przedmiotów należało jednak wziąć ocenić sytuację materialną skarżącej utrzymującej się z renty w wysokości 831 zł i mieć na uwadze, że status materialny skarżącej wiązał się z koniecznością przebywania w starym, zniszczonym lokalu w otoczeniu zniszczonych sprzętów. Biorąc powyższe pod uwagę należało – w ocenie pełnomocnika - uznać, że nie opuściła ona przedmiotowego mieszkania w sposób dobrowolny lecz zmusiła ją do tego administracja budynku w asyście Policji w dniu 28 października 2011 r. Argumentami przemawiającymi za dobrowolnym opuszczeniem mieszkania przez skarżącą nie mogły być także zaległości czynszowe i wypowiedzenie jej umowy najmu, gdyż dla organu dokonującego zameldowania wystarczający jest fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem, a od osoby podlegającej zameldowaniu nie można wymagać legitymowania się prawem do lokalu, w szczególności w postaci zgody właściciela. Fakt wypowiedzenia umowy najmu nie uprawniał zatem organu do wymeldowania skarżącej w sytuacji, gdy administracja budynku nie legitymowała się prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym. W dalszej części swojego pisma procesowego pełnomocnik skarżącej wywiódł, że nawet w razie długoletniego przebywania danej osoby poza miejscem jej zamieszkania i rzeczywistego przeniesienia jej centrum życiowego w inne miejsce nie można z góry wykluczyć, że osoba ta nie może zmienić swej woli i zamiaru. Oględziny lokalu przeprowadzone przez organ w maju 2012 r. nie mogły świadczyć także o trwałym i dobrowolnym opuszczeniu przez skarżącą miejsca jej dotychczasowego pobytu stałego w sytuacji, gdy październiku 2011 r. wymieniono zamki w tym mieszkaniu, a następnie usunięto z niego jej rzeczy osobiste. Pełnomocnik skarżącej nie zgodził się także ze stanowiskiem organów, że czynnościami mogącymi przywrócić skarżącej posiadanie lokalu mogło być tylko powództwo o przywrócenie posiadania, a nie można do nich zaliczyć podejmowanych przez nią czynności w prokuraturze, na policji czy w administracji budynku. Czynności te powinny być bowiem oceniane indywidualnie z uwzględnieniem stanu zdrowia skarżącej oraz jej możliwości intelektualnych i majątkowych. Zamiast tego organy uznały, że skarżąca dobrowolnie i na stałe opuściła swój lokal mieszkalny, mimo iż właściciel mieszkania wykorzystując jej nieporadność i stan zdrowia dokonał w asyście Policji swoistej eksmisji. W ocenie pełnomocnika wreszcie sam fakt zaniedbania i zniszczenia lokalu nie usprawiedliwia wymeldowania skarżącej, a raczej winno to skłonić organ do podjęcia działań zaradczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrolując zaskarżoną decyzję w aspekcie jej zgodności z prawem, jak nakazuje, art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), uznał, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, a także nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wojewoda [...] zdaniem składu orzekającego poprawnie ocenił zebrane w sprawie dowody, dokonując na ich podstawie trafnych ustaleń faktycznych oraz przeprowadził prawidłowe rozważania prawne. Poza sporem jest, że właścicielem spornego lokalu mieszkalnego w trakcie postępowania była "B" S.A. Oddział w B. W świetle zebranych w sprawie dokumentów i oświadczeń pracowników administracji budynku działających w imieniu jej właściciela, a także zeznań sąsiadów, jak również składanych przez skarżącą pisemnych wyjaśnień bezsporne jest także, że w przedmiotowym lokalu mieszkalnym od kilku lat nikt nie mieszkał na stałe. Po wypowiedzeniu skarżącej umowy najmu przedmiotowego lokalu przeniosła ona bowiem swoje centrum życiowe do mieszkania przy ul. [...] w B., gdzie zamieszkała ze swoim partnerem F. M. Po śmierci F. M. w dniu [...]r. B. K. decyzją Kierownika USC w B. z dnia [...]r. zmieniła swoje nazwisko na K. –M. Z zeznań skarżącej wynika, że do czasu wymiany zamka w drzwiach jej mieszkania, co nastąpiło w dniu [...]r. w mieszkaniu tym bywała sporadycznie "co drugi, trzeci dzień, a nawet częściej" i starała się aby sąsiedzi nie wiedzieli o jej pobycie w mieszkaniu. Brak jest podstaw aby poddawać w wątpliwość ustalenia organów, że stan techniczny przedmiotów nagromadzonych w tym lokalu oraz ich przydatność do użytkowania dowodził, iż B. K. – M. od kilku lat nie mieszkała już na stałe w tym mieszkaniu. Nadużyciem ze strony pełnomocnika jest powiązanie opisanego w protokole oględzin stanu mieszkania i znajdujących się w nim rzeczy z sytuacją materialną skarżącej i wskazanie, że było to wynikiem jej ubóstwa. Dodatkowo zauważyć należy, że z mieszkania wydobywał się także fetor, na który skarżyli się mieszkańcy budynku. Z powyższych względów nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika, że przeprowadzony w sprawie dowód z oględzin mających miejsce w lokalu przy ul. [...] w B. nie dowodził opuszczenia przez skarżącą spornego mieszkania. Pełnomocnikowi umknęło także, że po oględzinach z dnia 15 maja 2012 r. zostały na zlecenie organu odwoławczego w dniu 11 października 2012 r. przeprowadzone ponowne oględziny przedmiotowego lokalu, w których skarżąca mimo prawidłowego zawiadomienia także nie wzięła udziału. W toku tych oględzin mieszkanie przy ul. [...] w B. było już opróżnione ze wszystkich rzeczy osobistych skarżącej i wydezynfekowane. Z protokołu tych oględzin wynika, że administracja budynku kilkakrotnie umożliwiała skarżącej zabranie z lokalu pozostawionych w nim rzeczy osobistych ta jednak zabrała z mieszkania tylko część z tych rzeczy. W ocenie Sądu drugie przeprowadzone oględziny lokalu, a także przesłuchani świadkowie w ramach dodatkowego postępowania zleconego przez organ odwoławczy potwierdzają wcześniejsze ustalenia organu I instancji, a w szczególności, że skarżąca na długo przed jej wymeldowaniem trwale i dobrowolnie opuściła swoje mieszkanie przy ul. [...] w B. i zamieszkała w mieszkaniu swojego partnera znajdującym się w niewielkiej odległości od przedmiotowego lokalu. Okoliczność, że w mieszkaniu tym pozostawiła szereg sprzętów domowych i innych rzeczy na ogół nie nadających się do użytkowania oraz nie zdała administracji budynku kluczy do tego mieszkania nie dowodzi, że mieszkanie to stanowiło nadal jej centrum życiowe. Tym samym za chybione należy uznać podniesione w piśmie pełnomocnika z dnia 5 listopada 2013 r. zarzuty naruszenia przez Wojewodę [...] norm postępowania administracyjnego wynikających z ar. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Nie można podzielić także zarzutu pełnomocnika skarżącej wskazującego na wadliwe zastosowanie art. 15 ust. 2 oraz art.. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oceniając prawidłowość zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego wskazać wpierw należy, że stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, ma obowiązek wymeldowania się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jeżeli obowiązek ten nie zostanie dopełniony, ustawa przewiduje tryb administracyjny wymeldowania, który może zostać uruchomiony z urzędu lub na wniosek strony (m.in. właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu). W kontrolowanej sprawie postępowanie o wymeldowanie zostało wszczęte przez Prezydenta Miasta B. na wniosek właściciela budynku przy ul. [...] w B.
Zgodnie z zastosowanym w sprawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłankami orzeczenia o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące jest opuszczenie przez nią miejsca tego pobytu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W aktualnym brzmieniu przywołanego przepisu ustawodawca zrezygnował ze związania kwestii zameldowania na pobyt stały z posiadaniem tytułu prawnego do lokalu, na co zasadnie zwrócił uwagę pełnomocnik skarżącej. Omawiana zmiana przepisów nastąpiła w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. nr 72, poz. 716), który stwierdził, że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego i nie stanowi formy kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 2 b analizowanej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktycznego pobytu w tym lokalu. Prawidłowe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych winno mieć zaś na uwadze, że ustawa dopuszcza jednoczesne zameldowanie się na pobyt stały i pobyt czasowy w różnych lokalach mieszkalnych, nawet w tej samej miejscowości. Ustawodawca przewidział zatem możliwość posiadania przez osobę fizyczną stałego miejsca zameldowania w lokalu, w którym osoba ta faktycznie nie przebywa przez dłuższy okres czasu. Wydając decyzję o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu organ powinien mieć tym samym na uwadze tę okoliczność oraz ustawową definicję pobytu stałego zawartą w art. 6 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tą definicją pobytem stałym jest miejsce zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przywołane unormowania powodują, że przed wydaniem decyzji w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności organy mają obowiązek dokonania ustaleń faktycznych pozwalających na stwierdzenie czy osoba dotychczas zameldowana na pobyt stały pod określonym adresem nie tylko faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu, ale także czy opuszczenie miejsca tego pobytu ma charakter trwały i dobrowolny.
Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie uznał, że Prezydent Miasta B. oraz Wojewoda [...] prawidłowo wywiązali się z obowiązku nałożonego na nich omówionymi regulacjami prawnymi. W szczególności organy te prawidłowo przyjęły, że skarżąca w sposób trwały opuściła lokal mieszkalny, w którym była dotychczas zameldowana na pobyt stały. W aktualnym stanie prawnym należy bowiem przyjąć, że opuszczenie miejsca stałego pobytu ma charakter trwały w przypadku, gdy osoba, której to dotyczy dłuższy okres czasu przebywa poza swoim dotychczasowym miejscem pobytu, a w szczególności nie nocuje i nie stołuje się w dotychczas zajmowanym lokalu oraz sytuacja ta w najbliższym okresie nie ulegnie zmianie. W świetle nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych, których nie kwestionuje także sama skarżąca opuściła ona mieszkanie odziedziczone po swoich rodzicach kilka lat przed wymeldowaniem przenosząc swoje centrum życiowe do mieszkania zajmowanego przez F. M. Nie może ulegać także wątpliwości, że z uwagi na stan techniczny lokal przy ul. [...]w B. w dacie orzekania przez organy o wymeldowaniu skrzącej nie nadawał się do zamieszkania.
Skarżąca nie zgadza się z zaskarżoną decyzją dowodząc, że nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie czemu w świetle zebranych dowodów nie można dać wiary, bowiem z całą pewnością przed październikiem 2011 r. kiedy to przedstawiciele administracji budynku w asyście Policji i straży miejskiej dostali się do spornego mieszkania nie mieszkała ona już w nim od kilku lat. Zgodzić się należy także z orzekającymi w sprawie organami, że o dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu przez skarżącą świadczy także to, że nie skorzystała ona z dostępnych środków prawnych umożliwiających jej powrót do opuszczonego mieszkania. Zauważyć bowiem należy, że do wydania decyzji w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w zdecydowanej większości przypadków dochodzi w sytuacjach, gdy opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu nie ma charakteru w pełni dobrowolnego i nie wynika jedynie z własnej woli osoby zainteresowanej. Konsekwencją tego stanu rzeczy było utrwalenie się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu, zgodnie z którym "za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne" (por. m.in. wyrok NSA z 25 października 2005 r., II OSK 127/05 [w:] LEX nr 201427). Odnotować należy, że skargi, które B. K.–M. kierowała do różnych organów w związku z wejściem przedstawicieli administracji budynku bez jej zgody do lokalu nr [...] nie zmierzały do odzyskania utraconego przez nią posiadania mieszkania lecz miały na celu doprowadzenie do ukarania sprawców i inicjatorów "włamania się" do tego lokalu. Tym samym skoro skarżąca nie dochodziła we właściwym trybie i terminie swoich praw do przebywania w przedmiotowym mieszkaniu i w konsekwencji nie uzyskała korzystnego dla siebie orzeczenia sądowego to należy stwierdzić, że w sprawie zaistniała przesłanka wskazana w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W konsekwencji organ I instancji prawidłowo wymeldował skarżącą z miejsca jej dotychczasowego stałego pobytu, a decyzję tę zasadnie utrzymał w mocy organ II instancji. Odnosząc się wreszcie do twierdzeń skarżącej dotyczących jej "eksmisji na bruk" wskazać należy, że aktualnie mieszka ona w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w B.
Z powyższych względów na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. 2012, poz. 270 ) skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło