II SA/Gl 1404/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-02-04
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Edyta Kędzierska, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca na właściciela nieruchomości obowiązek wykonania przepustu w celu zapobieżenia szkodom wodnym może zostać uznana za nieważną z powodu jej trwałej niewykonalności technicznej lub prawnej?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna nie może zostać uznana za nieważną z powodu trwałej niewykonalności technicznej lub prawnej, jeśli adresat nie przedstawił dowodów na obiektywną niemożność wykonania obowiązku wynikającą z aktualnego stanu wiedzy technicznej lub istniejących zakazów prawnych. Trudności techniczne, ekonomiczne lub negatywne stanowiska stron nie stanowią o niewykonalności decyzji. Obowiązek wykonania przepustu, zgodny z opinią biegłego, mający na celu przywrócenie prawidłowych stosunków wodnych, nie narusza przepisów prawa wodnego, nawet jeśli skutkuje spływem wody na inną działkę.Stan faktyczny
Właścicielka działki A. M. została zobowiązana decyzją Burmistrza do wykonania przepustu w celu zapobieżenia szkodom wodnym. Po bezskutecznym upływie terminu wykonania, A. M. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, podnosząc jej techniczną i prawną niewykonalność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że wskazane przez skarżącą trudności nie stanowią o trwałej niewykonalności decyzji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 i 6 KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska,, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 30 września 2025 r. nr SKO.4114.17.2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.
Decyzją z 12 września 2024 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 234 ust. 1 i 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (aktualnie Dz. U. z 2025 r., poz. 960) Burmistrz K. (w pkt. 1) nakazał A. M. (dalej jako strona lub skarżąca) - będącej właścicielką działki nr ewid. [...], obręb [...] wykonanie przepustu o długości 4 m z elementów żelbetowych lub z innych materiałów wytrzymałych na nacisk w trakcie przejazdu maszynami rolniczymi wskazując, że ów przepust należy połączyć z rurą na sąsiedniej działce nr ewid. [...] umożliwiając odpływ wody w kierunku zachodnim oraz, że powinien on utworzyć niewielkie wzniesienie przed bramą wjazdową na posesję, celem zabezpieczenia przed napływem wody z kierunku północnego na teren gospodarstwa. Równocześnie (w pkt 2 decyzji) nakazano właścicielowi działki nr ewid. [...], obręb [...] (J. S.): zainstalowanie zbiornika na wody deszczowe o pojemności 1.000 litrów i odprowadzenie do niego wód z północnej połaci dachu stodoły, a także zmianę topografii terenu na północ od stodoły, tak aby nie następował spływ wód pod pryzmą drewna na działkę nr ewid. [...], przy czym określił, że wody powinny spływać po wschodniej części terenu a dla zabezpieczenia napływu wód należy wykonać na północ od wjazdu do stodoły utwardzonego płytami betonowymi, kratkę odpływową o wymiarach 600 x 400 mm i odprowadzić wody do rurociągu podziemnego na działce. Termin wykonania tej decyzji określono na 31 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu wskazano, że wskutek wniosku J. S. o interwencję w sprawie blokowania przez sąsiada spływu wód opadowych z działek położonych wyżej od północno-wschodniej strony, 20 grudnia 2023 r. przeprowadzono oględziny terenu, po czym 21 grudnia 2023 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich - na działkach nr ewid. [...] i [...] obręb [...]. Następnie, po roztopach śniegu, 26 stycznia 2024 r. dokonano kolejnych oględzin, w wyniku których ustalono, że w poprzek działki nr [...] w miejscu wcześniej istniejącego rowka, przebiega zakopana rura, która odprowadza wodę z wyżej położonej działki nr [...], na działkę położoną niżej nr [...] (a następnie na jeszcze niżej położone nieruchomości), jednak odpływ z owej rury został zablokowany warstwą gruzu i popiołu na granicy działek o nr [...] i [...] ułożoną przez użytkowników pierwszej z nich celem umożliwienia przejazdu ciągnikiem, co spowodowało zatrzymanie wody spływającej z drugiej działki. Z kolei w ocenie wspomnianego użytkownika, przedmiotowy odpływ wody został utrudniony przez ułożoną w obrębie działki nr [...] warstwę drewna.
W dalszym toku postępowania strony powiadomiono o możliwości zawarcia ugody, jednak nie wyraziły one zgody na załatwienie sprawy w tym trybie. W związku z powyższym powołano biegłego geologa, który w sierpniu 2024 sporządził ekspertyzę w zakresie hydrologii, hydrogeologii, stosunków wodnych lub melioracji wodnej i po zapoznaniu się z treścią tej opinii oraz z pozostałym materiałem dowodowym zaaprobowano wyrażoną w niej ocenę zmiany stanu wody na gruncie w obrębie działek nr [...] i [...], gdzie wskazano, że dominującym elementem kształtującym stosunki wodne na badanym terenie jest spływ powierzchniowy, co wynika zarówno z topografii terenu nachylonego w kierunku południowym, jak i ze zmian związanych z zabudową terenu na linii pomiędzy obszarem rolnym a zabudowaniami. Działania właścicieli posesji położonych wzdłuż drogi prowadziły przez lata do zabezpieczenia budynków przed napływającymi z pól wodami, czego efektem jest rowek za zabudowaniami gospodarczymi, w którym spływ wody następuje w kierunku zachodnim i jest uwarunkowany topografią terenu, gdyż poza dominującym spadkiem w kierunku południowo-zachodnim na badanym terenie zaznacza się także spadek w kierunku zachodnim, co powoduje spływ wód z posesji położonych na wschodzie. Na terenie tym miało miejsce kilka zdarzeń, które należy rozpatrywać w kontekście zmian stosunków wodnych, a mianowicie zasypany został rowek odwodnieniowy na działce nr [...], wody z dachu budynku stodoły na działce nr [...] odprowadzane są bezpośrednio na grunt, a nadto zmieniono lokalną topografię terenu na tej działce powodującą intensyfikację spływu wody w kierunku działki nr [...]. Zablokowanie przepływu w rowku przez działkę nr [...] należy uznać za zaburzenie stosunków wodnych, które wpłynęło na modyfikację natężenia odpływ wód z kierunku wschodniego powodując lokalne podtopienia na działce nr [...], z kolei stwierdzona zmiana topografii na tej ostatniej działce spowodowała lokalną intensyfikację spływu wód na działkę nr [...].
Mając na względzie opisane wyżej stanowisko biegłego, organ administracyjny podniósł, że właściciele obu wspomnianych działek naruszyli art. 234 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo wodne zakazujący zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na tych gruntach wód opadowych lub roztopowych oraz kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich i odprowadzania wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. W rezultacie okoliczności sprawy uzasadniały zastosowanie ust. 3 powołanego unormowania, to jest nałożenie na właścicieli przedmiotowych nieruchomości obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Treść i zakres owych obowiązków określono w decyzji w sposób tożsamy ze wskazaniami ujętymi w sporządzonej ekspertyzie, gdzie stwierdzono, że w związku z położeniem badanego terenu w trudnych warunkach hydrologicznych, utrzymanie zrównoważonych stosunków wodnych wymaga solidarnych działań właścicieli sąsiadujących działek.
Po dokonaniu kolejnych oględzin, pismem z 30 czerwca 2025 r. Burmistrz K. wezwał skarżącą do wykonania powyższej decyzji w terminie do 25 lipca 2025 r. pouczając ją, że brak realizacji tego obowiązku poskutkuje nałożeniem grzywny w celu przymuszenia w trybie art. 119 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.). Z kolei strona złożyła do wskazanego organu pismo z 7 lipca 2025 r., w którym wywiodła, że wykonanie określonego w pkt. 1 decyzji z 12 września 2024 r. przepustu jest "technicznie nie do wykonania". Podkreśliła bowiem, że rura przebiegająca przez działkę sąsiada została umiejscowiona tak głęboko, iż nie da się sporządzić przepustu o szerokości 4 m, który mógłby zostać do niej podłączony, gdyż wówczas woda spływająca z jego nieruchomości zalegać będzie na należącej do niej działce. Aby ów przepust zapewniał skuteczne odprowadzenie wody musiałby zostać wykonany w formie rury przebiegającej przez całą szerokość jej działki co nie jest możliwe do realizacji, a dodatkowo poskutkowałoby przekierowaniem całej wody na położoną jeszcze niżej działkę innego sąsiada, co stanowiłoby naruszenie prawa. Nadto zwróciła uwagę, że sporządzenie rzeczonego przepustu i połączenie go z rurą sąsiada może wiązać się z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na stosowne wezwanie skarżąca, pismem z 22 sierpnia 2025 r., sprecyzowała, że zgłoszone przez nią żądanie stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. z 12 września 2024 r. w pkt 1 ewentualnie jej zmianę w tym zakresie.
W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, pismem z 1 września 2025 r. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, po czym decyzją nr SKO.4114.17.2025 wydaną 30 września 2025 r. odmówiło stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 1 tego aktu.
W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że instytucja stwierdzenia nieważności stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych sformułowanej w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego może być stosowana wyjątkowo i ściśle, jedynie w przypadku ustalenia, że decyzja jest obciążona jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie, a w szczególności akcentowana przez skarżącą niewykonalność decyzji, o której mowa w pkt. 5 przywoływanego unormowania. Zgodnie bowiem z jednolitym poglądem orzecznictwa, trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wtedy, gdy składające się nań czynności są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze, przy czym ów obowiązek musi być niemożliwy do wykonania przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Natomiast sygnalizowane przez skarżącą trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów bądź innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności tego obowiązku.
Zważywszy powyższe Kolegium podkreśliło, że treść i zakres nałożonego na stronę obowiązku odpowiada wskazaniom wynikającym z opinii sporządzonej przez biegłego dysponującego stosowną wiedzą z zakresu hydrogeologii, który po przeprowadzeniu oględzin terenu oraz badań i pomiarów gruntu określił warunki wykonania przepustu, o którym mowa w pkt. 1 decyzji z 12 września 2024 r., a tym samym nie może być mowy o niemożności jego wykonania z przyczyn faktycznych zwłaszcza, że strona nie wykazała, aby było inaczej, to jest, aby kwestionowane przez nią rozstrzygnięcie obarczone było wadą niewykonalności w aspekcie faktycznym ani też nie wskazała norm zawierających zakazy mogące świadczyć o niewykonalności prawnej.
Organ odwoławczy dodał, że decyzja objęta wnioskiem strony nie jest także obarczona żadną z innych wad wskazanych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym uchybieniem określonym w pkt. 6 tego przepisu. We wspomnianej normie chodzi bowiem o sytuacje, gdy karą zagrożony jest nie sam fakt podjęcia rozstrzygnięcia, lecz jego realizacja, przez którą należy rozumieć czynności konieczne do wykonania decyzji a nie luźno z nią związane czy też podejmowane przy okazji. Nadto, odnosząc się do zawartego w tym wniosku żądania o ewentualną zmianę decyzji z 12 września 2024 r. wskazano, że z wnioskiem takim należy wystąpić do organu, który ową decyzję wydał, czyli do Burmistrza K..
Niezadowolona z powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 i 6 Kodeksu Postępowania administracyjnego. Skarżąca podkreśliła, że na mocy decyzji Burmistrza K. z 12 września 2024 r., jak również w świetle wydanej w sprawie ekspertyzy hydrogeologicznej nałożono na nią obowiązek wykonania przepustu, z którego odpływ w istocie ma kierować wodę na działkę sąsiada, co byłoby sprzeczne z art. 234 ustawy - Prawo wodne. W konsekwencji akt ten jest jej zdaniem niewykonalny z przyczyn technicznych, a podjęcie próby realizacji określonego w nim obowiązku byłoby czynem niedozwolonym, naruszającym powołaną normę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu swojej decyzji. Nadto zaznaczyło, że skarżąca nie skorzystała z prawa do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza K. nakładającej na nią sporny obowiązek, natomiast zainicjowane przez nią postępowanie o stwierdzenie nieważności tego aktu ma charakter nadzwyczajny i służy wyłącznie ocenie, czy w sprawie nie wystąpiły wady kwalifikowane wymienione w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast nie może zastępować postępowania odwoławczego i dlatego brak jest możliwości gromadzenia w jego toku nowych dowodów czy też dokonywania nowych ustaleń faktycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się tu względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że kwestionowany przez stronę akt odpowiada wymogom prawa.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie o odmowie stwierdzenia nieważności pkt. 1 decyzji Burmistrza K. z 12 września 2024 r., mocą którego organ ten działając na podstawie art. 234 ustawy - Prawo wodne nałożył na skarżącą obowiązek wykonania na należącej do niej działce nr ewid. [...], obręb [...], przepustu o długości 4 m z elementów żelbetowych lub z innych materiałów wytrzymałych na nacisk w trakcie przejazdu maszynami rolniczymi oraz określającej, że ów przepust należy połączyć z rurą na sąsiedniej działce nr ewid. [...] umożliwiając odpływ wody w kierunku zachodnim, tak by utworzył on niewielkie wzniesienie przed bramą wjazdową na posesję, celem zabezpieczenia przed napływem wody z kierunku północnego na teren gospodarstwa. Pozostaje poza sporem, że wspomniana decyzja z 12 września 2024 r. stała się ostateczna, gdyż żadna ze stron nie zakwestionowała jej odwołaniem.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu w pierwszej kolejności przyjdzie wyjaśnić, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została tym aktem zakończona, albowiem decyzja, o której mowa w art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jakkolwiek zapada w sprawie administracyjnej, to jednak sprawy takiej nie rozstrzyga. Jak trafnie zwrócił uwagę wypowiadający się w sprawie organ, przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy decyzja taka nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 powołanego Kodeksu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 935/10, publ. Lex nr 3438950). Wspomniane unormowanie określa mianowicie, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: (1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; (2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; (3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; (4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; (5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; (6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą oraz (7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Działanie organu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wymaga zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym, gdyż powinno być nastawione wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w powyższej normie, co oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w ramach tej procedury uwzględnione, gdyż nie mogą one prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia (por. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel - Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego; uwagi dotyczące art. 156, publ. System Informacji Prawnej Lex 2025 r.). Stwierdzenie nieważności odnosi się więc jedynie do najistotniejszych, tkwiących w decyzji uchybień, stanowiąc zarazem najdalej idącą ich konsekwencję. Dotyczy ono w zasadzie wad materialnych decyzji, które skutkują nieprawidłowym ukształtowaniem stosunku prawnego. Wady proceduralne same w sobie nie skutkują zwykle zniweczeniem prawa lub obowiązku, lecz powodują konieczność przeprowadzenia procedury zmierzającej do ich określenia przy prawidłowo dokonanych czynnościach procesowych (vide: B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; 2019 r., s. 638).
Wnosząc o stwierdzenie nieważności pkt. 1 decyzji Burmistrza K. z 12 września 2024 r. strona wskazała, że nie jest w stanie zrealizować przepustu w sposób określony w tym akcie albowiem musiałoby to się wiązać z wykonaniem na tyle głębokiego i szerokiego wykopu, że woda z nieruchomości sąsiedniej (działka nr [...]) będzie spływać przez jej działkę i na niej zalegać. Równocześnie podkreśliła, że wykopanie takiego przepustu na całej szerokości działki w sposób zapewniający spadek wody nie jest możliwe oraz zaakcentowała, że w przypadku wykonania owego przepustu woda z jej działki zostałaby skierowana na jeszcze inną, położoną niżej nieruchomość, co "jest zakazane".
W świetle tak sformułowanej argumentacji Kolegium prawidłowo rozpatrzyło żądanie strony przede wszystkim w kontekście przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego przewidującego sankcję nieważności względem decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania, a niewykonalność ma charakter trwały. W orzecznictwie jak również w doktrynie przyjmuje się zgodnie, że użyte w powołanym unormowaniu pojęcie "wykonalność" odnosi się nie tylko do faktycznej, ale też do prawnej możliwości realizacji decyzji. W pierwszym przypadku nie ma możliwości technicznych, a w drugim - istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji (zob. W. Chruścielewski (red.), A. Krawczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - System Informacji Prawnej LEX 2025 r. oraz powołana tam literatura). W rozumieniu powyższej normy decyzja administracyjna jest niewykonalna wtedy, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest faktycznie niemożliwa do wykonania, np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Innymi słowy, adresat takiej decyzji jest trwale pozbawiony możliwości wykonania zarówno wynikających z niej obowiązków, jak i realizacji uprawnień, których ona dotyczy. Nie uzasadnia natomiast twierdzenia o niewykonalności decyzji jej wysoki koszt lub nieopłacalność ekonomiczna (vide wyroki NSA: z 8 lutego 1985 r., sygn. akt I SA 1090/84, publ. Lex nr 1688591 oraz z 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2651/14, publ. Lex nr 2083562).
W tym kontekście wypowiadający się w sprawie organ trafnie przyjął, że objęty wnioskiem strony pkt 1 decyzji z 12 września 2024 r. nie może zostać uznany za niewykonalny. Skarżąca powołała się bowiem w istocie na trudności i komplikacje wiążące się z wykonaniem wymienionego w tym rozstrzygnięciu przepustu, a także na niedogodności, jakie mogą powstać w odniesieniu do jej działki w następstwie realizacji przedmiotowego obiektu, natomiast w żadnym razie nie wskazała okoliczności ani dowodów mogących w sposób racjonalny świadczyć bądź przynajmniej uprawdopodobnić, że owa realizacja nie jest w ogóle możliwa z powodów technicznych lub z innych przyczyn o charakterze faktycznym. W tych warunkach jej twierdzenia o niewykonalności decyzji jawią się bezzasadne zwłaszcza w kontekście zasadniczego dowodu w sprawie, jakim jest sporządzona przez biegłego geologa "Ekspertyza w zakresie hydrologii, hydrogeologii, stosunków wodnych lub melioracji wodnej dotycząca zmiany stanu wody na działkach o nr ewid. [...] i [...] obręb [...]". Wymaga bowiem podkreślenia, że treść i zakres nałożonego na nią obowiązku w pełni odpowiada wskazaniom określonym w rozdziale 6.4 niniejszej ekspertyzy (vide wywody ujęte na jej str. 35), a zatem skoro sporządzająca wspomnianą opinię uprawniona osoba posiadająca odpowiednią wiedzę specjalistyczną uznała, że wykonanie spornego przepustu oraz sposób, w jaki ma ono nastąpić są możliwe do zrealizowania, to niepoparte żadnym przeciwdowodem przeciwne stanowisko strony trudno uznać za przekonujące i miarodajne. Z kolei powołane na poparcie tego stanowiska fakty związane z trudnościami i niedogodnościami o charakterze technicznym i ekonomicznym nie mogą zostać zakwalifikowane jako trwała niewykonalność decyzji. Skład orzekający w pełni bowiem aprobuje pogląd, zgodnie z którym owa niewykonalność musi mieć charakter obiektywny, natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, z wyegzekwowaniem wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji wykonalność taka musi zatem wynikać z aktualnego stanu wiedzy technicznej (por. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel - Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego; uwagi dotyczące art. 156, publ. System Informacji Prawnej Lex 2025 r. oraz powołane tam orzecznictwo, a mianowicie wyroki NSA: z 26 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 27/20, publ. Lex nr 3033109, z 13 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1365/07, publ. Lex nr 532603, z 2 września 2016 r., sygn. akt I OSK 698/15, publ. Lex nr 2118790 oraz z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1103/17, publ. Lex nr 2463057).
Niezależnie od argumentu niewykonalności faktycznej skarżąca podkreślała, że realizacja nałożonego nań obowiązku obarczona będzie niewykonalnością o charakterze prawnym z uwagi na sprzeczność z art. 234 ustawy - Prawo wodne, gdyż spowoduje skierowanie spływającej wody na niżej położoną, sąsiednią działkę. Wbrew jej twierdzeniom okoliczność ta nie będzie jednak stanowiła naruszenia powyższej normy. Z treści wskazanego przepisu wynika bowiem wyraźnie, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Tymczasem wymaga podkreślenia, że obowiązek wykonania spornego przepustu został nałożony na stronę w trybie ust. 3 powołanego uregulowania, zgodnie z którym, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Nie budzi zatem wątpliwości - co zresztą w pełni potwierdza treść wzmiankowanej "Ekspertyzy w zakresie hydrologii...", że wykonanie owego obowiązku nie ma na celu zmiany istniejących na należącym do strony gruncie (prawidłowych) stosunków wodnych powodującej szkodę dla sąsiednich gruntów, lecz przeciwnie - zapobieżenie szkodom będącym konsekwencją zmian dokonanych uprzednio w tym zakresie samowolnie przez użytkownika jej działki oraz sąsiada będącego właścicielem graniczącej z nią działki nr [...], które to zmiany poskutkowały zaburzeniem przepływu wód opadowych i roztopowych. W tym kontekście sam fakt, że po wykonaniu spornego przepustu woda z jej działki będzie spływać na jeszcze inną, położoną niżej działkę nie koliduje z art. 234 ust. 1 ustawy - Prawo wodne i nie wyczerpuje jego dyspozycji albowiem obiekt ten ma zapewnić, aby spływ wody odbywał się w sposób minimalizujący zaburzenie stosunków wodnych i jego niekorzystne następstwa, uwzględniający topografię terenu, jego nachylenie oraz inne istniejące na obejmującym wszystkie te działki obszarze warunki naturalne. Innymi słowy, realizacja obowiązku wskazanego w pkt. 1 decyzji Burmistrza K. z 12 września 2024 r. nie stanowi zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie skarżącej wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich, lecz przeciwnie - zmierza w istocie do minimalizacji takich szkód wynikłych ze zmian poczynionych przez właściciela działki nr [...] oraz użytkownika należącej do strony działki nr ewid. [...] i do przywrócenia prawidłowych, naturalnych uwarunkowań w tym zakresie.
Oznacza to, że wbrew wywodom skarżącej, formułowana w tych ramach argumentacja nie może być zakwalifikowana jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest na uznanie pkt 1 spornej decyzji za niewykonalny w znaczeniu prawnym, a tym bardziej nie wyczerpuje przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 6 tego Kodeksu. Niewykonalność o charakterze prawnym w rozumieniu pierwszego z tych przepisów oznacza bowiem niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją, przy czym chodzi o sytuację, gdy wykonanie decyzji prowadziłoby do dokonania czynu niedozwolonego w rozumieniu prawa cywilnego (por. W. Chruścielewski (red.), A. Krawczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – System Informacji Prawnej LEX 2025 r. oraz wyrok NSA z 24 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2319/14, publ. Lex nr 2108470). Z kolei druga z tych norm przewiduje odrębną podstawę stwierdzenia nieważności stanowiąc, że nieważną jest decyzja, której wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą. Skoro zatem, jak wyjaśniono powyżej, wykonanie nałożonego na skarżącą obowiązku nie koliduje z art. 234 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, a zarazem nie wskazała ona żadnych innych norm prawnych, które mogłyby zostać w ten sposób naruszone ani takich, które wiązałyby ową realizację z sankcją w postaci kary, to brak jest podstaw do przyjęcia, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 5 lub 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu wypowiadający się w sprawie organ trafnie również ustalił, że w sprawie nie zachodzą pozostałe podstawy stwierdzenia nieważności spornej decyzji wymienione w pkt 1, 2, 3, 4 i 7 tego Kodeksu. Zasadnie także stwierdził, że ewentualne żądanie zmiany tej decyzji, w świetle art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego, może zostać rozpoznane przez organ, który ją wydał.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku. Kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie jest bowiem zasadne, zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, a jego uzasadnienie odpowiada wymogom stawianym w art. 107 § 3 powołanego Kodeksu.
Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jej wzruszenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło