II SA/Gl 142/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-09-17
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zmienić ostateczną decyzję zobowiązującą stronę do przeniesienia urządzenia, jeśli jedna ze stron postępowania, na skutek odwołania której decyzja została utrzymana w mocy, nie wyraża zgody na proponowaną zmianę?Ratio decidendi
Organ administracji nie może zmienić ostatecznej decyzji zobowiązującej stronę, jeśli nie wszystkie strony postępowania, w którym została wydana decyzja, wyrażają na to zgodę. Brak zgody jednej ze stron uniemożliwia zastosowanie art. 155 § 1 k.p.a., a argumenty wnioskodawcy dotyczące jego sytuacji życiowej lub merytorycznej zasadności pierwotnej decyzji nie mogą usunąć tej przeszkody.Stan faktyczny
Skarżący R. W. wniósł o zmianę ostatecznej decyzji nakazującej przeniesienie urządzenia do parowania karmy dla zwierząt na określoną odległość od budynku mieszkalnego i działki sąsiedniej. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany decyzji z powodu braku zgody sąsiadki, A. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i nieuwzględnienie jego interesu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2010 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie umiejscowienia urządzenia do parowania karmy dla zwierząt oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. B. K. nakazał R. W. przeniesienie urządzenia do parowania karmy dla zwierząt futerkowych na odległość 85 m od budynku mieszkalnego w głąb działki i na odległość 10 m od działki A. i Z. P. oraz nakazał parowanie karmy we wczesnych godzinach porannych - do godz. 8.00 rano lub w późnych porach wieczornych – po godzinie 19.00 (w okresie zimowym od początku listopada do końca marca ) i po godzinie 21.00 wieczorem (w okresie letnim od początku kwietnia do końca października) w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania eksploatowanego urządzenia, stanowiącego źródło uciążliwości zapachowych dla mieszkańców sąsiedniej nieruchomości. W podstawie prawnej podano przepis art. 154 ust. 1 w związku z art. 378 ust. 3 pkt 1 i art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., nr 129, poz. 902 ze zm.).
Odwołanie od tej decyzji wniosła A. P. , która uczestniczyła w postępowaniu. Po rozpoznaniu tego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Akta sprawy dokumentują, że decyzja nie została wykonana i w stosunku do zobowiązanego wszczęto postępowanie egzekucyjne. Wnioskiem z dnia [...]r. R. W. zwrócił się do Burmistrza Gminy o zmianę wydanej decyzji w części dotyczącej odległości, w jakich winien być posadowiony parownik. Zawnioskował o zmniejszenie ustalonych decyzją odległości z 85 m do 70 i z 10 m. do 7 m. Podał, że na taką odległość od budynku i od granicy działki sąsiedniej przeniósł parnik z własnej inicjatywy jeszcze przed wydaniem decyzji. Natomiast zachowanie odległości wyznaczonych decyzją nie jest możliwe, albowiem skutkuje postawieniem parnika na skraju działki, poza nadzorem. W przeszłości miało miejsce zanieczyszczenie karmy znajdującej się w parniku przez osoby trzecie i istnieje obawa, że jego postawienie w takim oddaleniu będzie sprzyjało ingerencji osób trzecich. Aktualnie parnik znajduje się w pobliżu kojca dla psa, co utrudnia dostęp osobom trzecim a pies jest słyszalny w domu. Dodatkowo strona podała, że ma już 63 lata i cierpi na cukrzycę, co powoduje trudności ze znalezieniem pracy. Hodowla zwierząt jest jedynym źródłem utrzymania, dochód z niej jest mały a kolejne przenosiny parnika na odległość wyznaczoną decyzją wiążą się z kosztami.
Rozpoznając wniosek organ I instancji zwrócił się do A. i Z. P. z zapytaniem, czy wyrażają zgodę na proponowaną przez zobowiązanego zmianę decyzji. W odpowiedzi A. P. w piśmie z [...]r. podała, że nie zgadza się na zmianę decyzji z . [...] r.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Burmistrz K. odmówił zmiany decyzji z [...]r., podając w podstawie prawnej przepis art. 155 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśnił, że powodem odmowy jest brak zgody strony postępowania – A. P. na wnioskowaną zmianę decyzji.
Odwołanie od decyzji złożył R. W., który podał, że prowadzi hodowlę zgodnie z przepisami prawa, używa karmy zgodnej z przepisami prawa, aktualnie paruje wyłącznie produkty roślinne, nie mięso. Powtórzył także argumenty podane we wniosku o zmianę.
Zaskarżoną decyzją z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania i przedstawiono regulację art. 155 k.p.a. Kolegium podało, że zgodnie z tym przepisem, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez właściwy organ, jeśli nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślono, że warunkiem zastosowania instytucji zmiany decyzji w tym trybie, jest zgoda wszystkich stron postępowania, w którym została wydana decyzja ostateczna. Brak zgody A. P. zmianę decyzji uniemożliwia i nie mogą tej przeszkody usunąć argumenty wnioskodawcy związane z jego wiekiem, stanem majątkowym czy uciążliwościami związanymi z nakazaną lokalizacją parnika.
W skardze do sądu administracyjnego R. W. zwrócił się o uchylenie wydanych decyzji jako naruszających prawo i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Opisał przebieg postępowania i argumentację organów. Zarzucił, że decyzje naruszają art. 7 k.p.a., albowiem nie wyjaśniono, czy uciążliwości związane z parnikiem nadal istnieją i zasadne jest jego odsunięcie na odległość 85 m. Nie uwzględniono także interesu wnioskodawcy, bagatelizując go i nadmiernie chroniąc interes małżonków P. Ich postawa jest wyrazem braku dobrej woli i zrozumienia a proponowana zmiana decyzji nie narusza ich praw. Swoje stanowisko skarżący podtrzymał na rozprawie w dniu [...]r.
W odpowiedzi na skargę SKO w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazując na kluczowy dla sprawy brak zgody wszystkich stron postępowania zakończonego wydaną decyzją ostateczną, na zmianę tej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić skarżącemu, że postępowanie o zmianę decyzji jest jednym z postępowań szczególnych, uregulowanych w rozdziale 13 kodeksu postępowania administracyjnego. Instytucja zmiany decyzji ma zastosowanie w stosunku do decyzji ostatecznych. Decyzją taką jest w niniejszym postępowaniu decyzja wydana na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., nr 129, poz. 902 ze zm.). Przepis ten stanowi, że organ ochrony środowiska może ustalić, w drodze decyzji, wymagania w zakresie ochrony środowiska dotyczące eksploatacji instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, o ile jest to uzasadnione koniecznością ochrony środowiska. Jakkolwiek decyzja organu Burmistrza K. z dnia [...]r. była poddana kontroli instancyjnej, to miało to miejsce na skutek odwołania A. P., nie zaś skarżącego. Na etapie nakładania na skarżącego nakazu dotyczącego lokalizacji parnika nie zgłaszał on żadnych zarzutów i wniosków w tej sprawie. Decyzja nakładająca obowiązek przesunięcia parnika jest ostateczna i na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe kontrolowanie jej poprawności przez sąd administracyjny, nie ta decyzja jest bowiem przedmiotem postępowania. Sytuacja ta nie wyklucza podjęcia przez skarżącego prób weryfikacji tej decyzji ostatecznej w którymś ze szczególnych trybów postępowania, takich jak wniosek o wznowienie postępowania lub wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, regulowanych przepisami postępowania administracyjnego. Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że zastosowanie tych trybów zależy od istnienia szczególnych okoliczności, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz w art. 156 § 1 k.p.a., przesądzających o wadliwości wydanej decyzji. Orzekając w niniejszej sprawie Sąd nie jest uprawniony do oceniania, czy któraś z tych przesłanek jest spełniona.
Wniosek skarżącego z dnia [...]r. nie zawierał zarzutów pod adresem legalności wydania decyzji nakładającej obowiązek przesunięcia parnika, jak wynika z jego treści, stanowił prośbę o zmianę decyzji w zakresie ustalonej decyzją lokalizacji parnika. Prawidłowo w przekonaniu Sadu wniosek ten został zatem zakwalifikowany jako oparty o przepis art. 155 k.p.a. Przepisy art. 154 i 155 k.p.a. regulują instytucję zmiany decyzji, przy czym pierwszy z nich ma zastosowanie do decyzji, na podstawie której żadna ze stron nie nabyła prawa, zaś drugi do decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, przy czym przesłanka nabycia prawa nie jest ograniczona tylko do decyzji uprawniających, lecz dotyczy także decyzji zobowiązujących. W pierwszym przypadku, organ może zmienić decyzję, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W drugim przypadku, skoro decyzja ostateczna wpływa na sferę uprawnień stron, organ może zmienić decyzję ostateczną za zgodą stron, jeśli nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony. Skarżący zarzucił, że organy działające w sprawie nie uwzględniły jego słusznego interesu i nie sprawdziły, czy nadal istnieje uciążliwość uzasadniająca przesunięcie parnika. Kwestie te mają charakter merytoryczny i mogły być przez organ administracji rozważane dopiero po stwierdzeniu, że strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną ustalającą obowiązek zgadzają się na jej zmianę. Zgoda wszystkich stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest warunkiem koniecznym, od którego zależy dopuszczalność zmiany lub uchylenia takiej decyzji. Skarżący, składając wniosek, zgodę taką wyraził. Natomiast A. P., będąca stroną postępowania, w którym została wydana decyzja będąca przedmiotem wniosku o zmianę, zmianie takiej się sprzeciwiła. Okoliczność ta czyniła zbędnymi rozważania dotyczące pozostałych przesłanek z art. 155 k.p.a. Powody, dla których A. P. nie wyraża zgody na propozycję skarżącego i nie chce zmiany decyzji nie podlegają ocenie organu i nie mają znaczenia w sprawie. Prawidłowo wobec powyższego organy odmówiły skarżącemu dokonania zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., skoro nie wszystkie strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną wyraziły wolę dokonania takiej zmiany.
Sąd ocenił także prawidłowość przeprowadzonego postępowania pod względem właściwości organów orzekających. W sprawach należących do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego do zmiany decyzji, o jakiej mowa m. in. w art. 155 k.p.a., właściwe są organy tych jednostek (art. 154 § 3 k.p.a.). Sprawy ochrony środowiska należą do zadań własnych gminy ( art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.). Prawidłowo zatem wniosek skarżącego został rozpoznany w pierwszej instancji przez Burmistrza K.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło