II SA/Gl 142/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2012 r. Referendarz sądowy przyznał J. N. wnioskującemu o prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu do prowadzenia sprawy w imieniu skarżącego. Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata z urzędu w osobie A. M.– R. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 142/12 oddalił skargę J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami. Po doręczeniu orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem pismem z dnia 9 lipca 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej złożyła opinię prawną w przedmiocie braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. W piśmie z dnia 27 lipca 2012 r. J. N. poinformował Sąd, że nie zgadza się z przedstawioną przez pełnomocnika opinią, w związku z powyższym zwraca się z prośbą o ustanowienie innego pełnomocnika do sporządzenia skargi. Pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. Przewodniczący Wydziału II poinformował skarżącego, że w świetle art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.), ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa, stosownie natomiast do art. 253 tej ustawy, obowiązkiem właściwej okręgowej rady adwokackiej jest imienne wyznaczenie adwokata. Zatem sąd administracyjny, który ustanowił pełnomocnika z urzędu, nie podejmuje w omawianym zakresie żadnych innych czynności, poza powiadomieniem właściwej rady adwokackiej i nie ma wpływu na to, jaki adwokat konkretnie zostanie wyznaczony przez radę. W związku z powyższym wniosek o zmianę pełnomocnika ustanowionego z urzędu winien być ewentualnie skierowany do właściwej rady adwokackiej. W dniu 19 września 2012 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo skarżącego, w którym zwrócił się on między innymi z wnioskiem o wyznaczenie adwokata, który sporządzi skargę kasacyjną. Do pisma dołączona została odpowiedź Izby Adwokackiej w K. z dnia 5 września 2012 r., gdzie wskazano, powołując się na przepis art. 118 § 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm. – zwana dalej Kodeks postępowania cywilnego), że Okręgowa Rada Adwokacka może wyznaczyć innego pełnomocnika tylko na wniosek Sądu po ocenie przez Sąd opinii adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Istotą wniosku J. N. z dnia [...] r. kierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest zmiana wyznaczonego imiennie przez Okręgową Radą Adwokacką w K. pełnomocnika z urzędu i wskazanie innego adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Tak sformułowany wniosek nie może zostać uwzględniony. Jak wynika z akt sprawy prawomocnym postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2012 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z kolei Okręgowa Rada Adwokacka w K. pismem z dnia 8 marca 2012 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat A.M. – R. W tym miejscu podkreślić należy, że stosowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja prawa pomocy znajduje uregulowanie prawne w rozdziale 3 ustawy, gdzie ustawodawca odrębnie i wyczerpująco zawarł zasady postępowania przed sądami administracyjnymi w tym zakresie. Powyższe oznacza, że z wyjątkami wyraźnie w tej ustawie wymienionymi, nie mają tutaj zastosowania przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, co dotyczy również art. 118 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego, na który powołała się Okręgowa Rada Adwokacka w K. w piśmie z dnia 5 września 2012 r. Stosownie zatem do art. 244 § 1 p.p.s.a. instytucja prawa pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, co oznacza, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy sąd administracyjny orzeka wyłącznie o przyznaniu tego prawa we wnioskowanym zakresie lub nie. Przyznane skarżącemu w toku postępowania prawo pomocy obejmuje postępowanie sądowe zarówno toczące się przed sądem w pierwszej instancji, w drugiej instancji, jak i w postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 p.p.s.a.). Na podstawie art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata sąd - po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu - zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie której zostało przyznane J. N. prawo pomocy, brak jest stosownej regulacji upoważniającej wojewódzki sąd administracyjny nie tylko do wyznaczania z imienia i nazwiska adwokata ustanowionego z urzędu, ale także do zmiany osoby, którą wyznaczyła właściwa okręgowa rada adwokacka. Nie ma również oparcia w prawie występowanie przez Sąd z wnioskiem o zmianę. To strona, dla której ustanowiono, a następnie wyznaczono pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (w rozpoznawanej sprawie do Okręgowej Rady Adwokackiej w K.) ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę. Jeżeli bowiem pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 289/08 oraz z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt II GZ 111/09, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również zauważyć, że wniosku J. N. z dnia 13 września 2012 r. nie można było potraktować jako wniosku o zmianę postanowienia Referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2012 r., o której mowa w art. 165 p.p.s.a., gdyż sentencja tego prawomocnego postanowienia odpowiada żądaniu skarżącego w takim zakresie, w jakim przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dają wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu możliwość orzekania. Skoro przyznane stronie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata nie oznacza, że Sąd wyznacza pełnomocnika procesowego poprzez imienne wskazanie osoby tego pełnomocnika, tym samym nie ma podstaw do zmiany orzeczenia z dnia 21 lutego 2012 r. zgodnie z żądaniem strony. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 243 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.