II SA/Gl 1420/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. (G.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr WINB-WOA.7722.153.2024.AS w przedmiocie zawieszenia postępowania w przedmiocie legalności robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej PINB) postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r nr [...]., działając na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418, dalej: p.b.) oraz na podstawie art. 97 §1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie wykonania przyłącza wodociągowego przy ul. [...] w K. bez prawem wymaganej zgody budowlanej, do czasu uzyskania rozstrzygnięcia w Sądzie Rejonowym w [...] w K. W uzasadnieniu PINB wskazał m.in., że M. G., będący jedną ze stron postępowania przedłożył wniosek o zawieszenie postępowania ze względu na założenie odrębnej sprawy sądowej dotyczącej zgody na wykonanie przyłącza wodociągowego. Odpis wniosku, złożonego w tym zakresie do Sądu Rejonowego [...] w K., został przedłożony PINB, przy czym według informacji zawartej w elektronicznym śledzeniu przesyłek Poczty Polskiej wniosek ten został doręczony do Sądu Rejonowego w dniu 10 kwietnia 2024 r. Ze względu na złożenie tego wniosku organ I instancji uznał, że zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez wskazany powyżej Sąd Rejonowy. Zażalenie na postanowienie PINB złożył K. J., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie: 1) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym uznaniu, iż rozstrzygniecie sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym [...] w K. stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.; 2) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący i całościowy materiału dowodowego, w obliczu którego wydanie rozstrzygnięcia w postaci zawieszenia postępowania administracyjnego jest bezpodstawne, z uwagi na niesprawdzenie tego, co jest rzeczywistym przedmiotem postępowania sądowego zawisłego przed Sądem Rejonowym, 3) art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ rozstrzygnięcia i uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2023 r. sygn. II SA/Gl 1101/23. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., przychylił się do powyższego zażalenia i uchyli zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu ŚWINB przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania przypominając m.in. że już wcześniej PINB postanowieniem z dnia 4 listopada 2022 r. zawiesił na wniosek M. G. postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy [...] w K. sprawy dotyczącej między innymi dokonania częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości gruntowej. Postanowienie to zostało następnie utrzymane przez ŚWINB, lecz na skutek skargi WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 października 2023 r. sygn. II SA/Gl 1101/23 uchylił postanowienie ŚWINB oraz poprzedzające je postanowieniem PINB z dnia 4 listopada 2022 r. Obecnie zaś wydane postanowienie stanowi powielenie powyższego postanowienia z 4 listopada 2022 r., które przez WSA zostało uznane za wadliwe. Skargę na powyższe postanowienie ŚWINB wniósł M. G. domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W skardze zarzucił: 1. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż skarżący (przedłożył dowody i dokładne wyjaśnienia dotyczące sprawy sądowej toczącej się z jego wniosku przed Sądem Rejonowym [...] w K. II Wydziałem Cywilnym sygn. akt: [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu polegającej na upoważnieniu przez sąd skarżącego do złożenia w imieniu drugiego współwłaściciela nieruchomości K. J. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organ, a tym samym stwierdzeniu, że nie zachodzą przesłanki z tego artykułu, podczas gdy toczące się postępowanie cywilne zostało zainicjowane w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym, a jego rozstrzygnięcie ma bezpośredni wpływ na postępowanie administracyjne i z tego tytułu winno zostać zawieszone. 2. błędną ocenę materiału dowodowego, która doprowadziła organ do stwierdzenia, że zawieszenie postępowania w sprawie stanowiłoby powielenie postanowienia PINB nr [...] z 4 listopada 2022r. które zostało uznane przez WSA za wadliwe. Postanowienie, o którym mowa powyższej wydane było w innym stanie faktycznym - w oparciu o inne postępowanie sądowe - nie dotyczące wydania zgody zastępującej oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, a w sprawie o częściowe zniesienie współwłasności. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie ŚWINB, w którym organ ten po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie PINB o zawieszeniu postępowania uchylił postanowienie organu I Instancji. Organ I instancji zawiesił postępowanie, gdyż uznał że zachodzi wskazana w art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. przesłanka zawieszenia postępowania. ŚWINB uchylił jednak postanowienie PINB uznając, że wbrew stanowisku organu I instancji w sprawie wskazana przez ten organ przesłanka zawieszenia postępowania nie zachodzi. Ze stanowiskiem ŚWINB nie zgadza się z kolei skarżący, według którego rozpatrzenie sprawy prowadzonej przez PINB, a dotyczącej przyłącza wodociągowego przy ul. [...] w K. zależy od wyniku zainicjowanego przez niego postępowania przed Sądem Rejonowym [...] w K. II Wydziałem Cywilnym sygn. akt: [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. W ocenie Sądu rację należy przyznać ŚWINB. Jak bowiem stanowi art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie administracyjne ulega zawieszeniu w oparciu o ww. przepis, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez pojęcie rozstrzygnięcia "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim jego rozstrzygnięciem przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne jest kwestią materialnoprawną pojawiającą się w toku sprawy administracyjnej, która uniemożliwia - bez uprzedniego jej rozstrzygnięcia - załatwienie istoty sprawy administracyjnej (por. wyroki NSA: z 7 października 2010 r., II OSK 1543/09; z 2 grudnia 2010 r., II GSK 1028/09; z 21 kwietnia 2020 r., II OSK 2284/19). Istnienia zaś takiego zagadnienia wstępnego zdaniem Sądu skarżący nie wykazał. Skarżący przed Sądem Rejonowym [...] zainicjował postępowanie o wyrażenie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kopii wniosku skarżący jako współwłaściciel nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] domaga się wyrażenia przez Sąd Rejonowy, za drugiego współwłaściciela, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego prowadzonego przed PINB pod sygn. [...] Podana we wniosku sygnatura niewątpliwie dotyczy sprawy, w ramach której doszło do wydania przez ŚWINB jako organ odwoławczy obecnie kontrolowanego postanowienia. Należy jednak dostrzec, że jego przedmiotem nie jest żadna uproszczona legalizacja. Uproszczone postępowanie legalizacyjne zostało uregulowane w art. 49f p.b. Wymaga ono odrębnego wszczęcia. Wszcząć zaś takie postępowanie można tylko wtedy, gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. Wbrew zatem treści wskazanego powyżej wniosku skierowanego przez skarżącego do Sądu Rejonowego nie toczy się żadne uproszczone postępowanie legalizacyjne. Znikąd też nie wynika, aby takie uproszczone postępowanie legalizacyjne mogło zostać w ogóle wszczęte, a to ze względu na brak spełnienia wymogu dotyczącego upływu co najmniej 20 lat od zakończenia budowy spornego przyłącza. Oznacza to, że już z samej zasady postępowanie przed Sądem Rejonowym [...], na które powołuje się skarżący nie może w żaden sposób oddziaływać na wynik postępowania administracyjnego, w ramach którego wydane zostało obecnie kontrolowane postanowienie ŚWINB. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. ŚWINB prawidłowo uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, skoro wynik postępowania przez Sądem Rejonowym zainicjowanego wnioskiem skarżącego nawiązującym do nieistniejącego uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Co prawda wyrok tutejszego Sądu z dnia 13 października 2023 r. sygn. II SA/Gl 1101/23 dotyczył innego postępowania przed sądem powszechnym, a stanowisko ŚWINB o powieleniu poprzednio uchylonego postanowienia PINB jest zbytnim uproszczeniem, to ze względu na przedstawione dotychczas rozważania kontrolowane rozstrzygnięcie ŚWINB, pomimo nie do końca trafnej argumentacji przedstawionej przez ten organ, odpowiada prawu. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.