II SA/Gl 1425/22

WyrokWSA w Gliwicach2023-07-20

Skład orzekający: Tomasz Dziuk, Agnieszka Kręcisz-Sarna, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji o wydaniu prawa jazdy i odmowa jego wydania jest zasadna, gdy postępowanie zostało wznowione na podstawie stwierdzenia fałszerstwa dowodów potwierdzających odbycie wymaganego szkolenia, mimo braku winy lub wiedzy strony o nieprawidłowościach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie decyzji o wydaniu prawa jazdy i odmowa jego wydania jest zasadna, gdy postępowanie zostało wznowione na podstawie stwierdzenia fałszerstwa dowodów potwierdzających odbycie wymaganego szkolenia, nawet jeśli strona nie miała wiedzy o tych nieprawidłowościach. Stwierdzenie fałszerstwa dowodów stanowi wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., co obliguje organ do wydania decyzji uchylającej poprzednią decyzję i rozstrzygającej o istocie sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta uchylającą pierwotną decyzję z 2017 r. o wydaniu prawa jazdy kategorii AM, B1, B i odmawiającą jego wydania. Postępowanie zostało wznowione z urzędu na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego stwierdzającego poświadczenie nieprawdy w dokumentach potwierdzających ukończenie przez skarżącą szkolenia na prawo jazdy. Skarżąca zarzucała naruszenie zasad konstytucyjnych i proceduralnych, w tym brak winy po jej stronie oraz zaniedbania organów nadzorczych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2023 r. przy udziale Rzecznika Praw Obywatelskich sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 sierpnia 2022 r. nr SKO.K./41.3/955/2022/10031 w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Postanowieniem z 3 marca 2022 r. Prezydent Miasta M. wznowił z urzędu postępowanie dotyczące uprawnienia M.F. ("strona" lub "skarżąca") do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B1, B. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. dalej w skrócie k.p.a.). Podał jednocześnie, że z prawomocnego wyroku Sąd Rejonowego w M. sygn. [...] wynika, że w zaświadczeniu o ukończeniu przez stronę szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy kategorii B została poświadczona nieprawda. Decyzją z 25 maja 2022 r. Prezydent Miasta uchylił swoją decyzję ostateczną z 29 marca 2017 r. w sprawie wydania stronie prawa jazdy kategorii AM, B1, B i odmówił jej wydania tego prawa jazdy. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie: t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 622, dalej w skrócie "u.k.p."), a także § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 231 ze zm., dalej "Rozporządzenie z 2016 r."). W uzasadnieniu organ powołał się na wskazany wyżej wyrok sądu powszechnego. Wynika z niego, że kandydat na kierowcę nie odbył wymaganego przez art. 23 ust 2 pkt 1 u.k.p. zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym oraz w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem, a także nie ukończył wymaganego na mocy art. 23 ust. 4 tej ustawy egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego, jak również nie odbył wskazanej w art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p., nauki udzielenia pierwszej pomocy prowadzonej w formie wykładów i zajęć praktycznych. Równocześnie Sąd orzekł, że osoba uprawniona do wydania zaświadczenia o ukończeniu przez kursanta kursu na prawo jazdy – K.P. potwierdził w tym dokumencie nieprawdę co do odbytych zajęć teoretycznych, nauki udzielenia pierwszej pomocy, egzaminu wewnętrznego praktycznego i egzaminu wewnętrznego teoretycznego. Zdaniem organu I instancji opisane wyżej okoliczności faktyczne potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu wskazują, że strona nie odbyła szkolenia wymaganego do uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami, a tym samym nie spełnia przesłanki przewidzianej w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Równocześnie organ stwierdził, że weryfikacja dokumentów wypadła negatywnie, a zatem zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r. należało odmówić stronie wydania prawa jazdy. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, domagając się jej uchylenia i odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta w przedmiocie przyznania stronie uprawnień do kierowania pojazdami, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odwołaniu zarzucono naruszenie: zasady budowania zaufania wynikającej z art. 2 Konstytucji RP i art. 8 k.p.a., zasady ochrony stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji RP i wynikających z niej zasad: ochrony praw słusznie nabytych i proporcjonalności. Zarzucono także mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania. tj. art. 149 § 2 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 7, art. 77 i art. 81 k.p.a., a także art. 10 w związku z art. 79a § 1 k.p.a. Odwołanie nie przyniosło jednak oczekiwanego przez stronę skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 17 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczyło treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Cytując fragment wyroku Sądu Rejonowego w M. zaakcentowało, że z materiału dowodowego sprawy wynika bezspornie, że dowód potwierdzający odbycie przez stronę szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii AM, B1, B tj. zaświadczenie nr [...]o ukończeniu szkolenia podstawowego okazał się fałszywy i poświadczono w nim nieprawdę co do odbytych przez kursanta zajęć teoretycznych, nauki udzielania pierwszej pomocy oraz ukończenia egzaminów wewnętrznych: teoretycznego i praktycznego. Kolegium nie stwierdziło jednocześnie występowania negatywnych przesłanek z art. 146 § 1 1-2 k.p.a. i w konsekwencji uznało za konieczne uchylenie dotychczasowej decyzji w sprawie wydania stronie prawa jazdy i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Rozpoznając wznowioną sprawę Kolegium uznało, że nie zostały spełnione konieczne wymogi warunkujące uzyskanie prawa jazdy. Wskazało przy tym, że do oceny przesłanek wydania decyzji stosować należy aktualny stan prawny. Przytoczyło przy tym treść art. 11 ust. 1 u.k.p., statuującego wymogi, jakie musi spełnić osoba, której ma być wydane prawo jazdy. Zaakcentowało przy tym treść wymogu zawartego w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p. tj. konieczność odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii. Zakres tego szkolenia określa art. 23 ust. 2 u.k.p., którego treść Kolegium również przytoczyło w uzasadnieniu decyzji. Kolegium stwierdziło, że w przypadku strony weryfikacja dokumentacji zakończyła się negatywnie. Strona nie odbyła bowiem szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii AM, B1, B. Wynika to z prawomocnego wyroku i nie wymaga dalszego dowodzenia. W wyroku tym Sąd uznał, że strona nie odbyła wymaganej części teoretycznej szkolenia, nauki pierwszej pomocy oraz kontrolnego sprawdzenia poziomu wiedzy i umiejętności w formie egzaminu wewnętrznego. W związku tym nie ma potrzeby badania jej świadomości co do okoliczności odbywanego szkolenia. Kolegium nie podzieliło zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. w związku z art. 79a § 1 k.p.a., gdyż strona nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnej czynności procesowej. Wskazało przy tym, że strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania wznowieniowego i o uprawnieniach w postępowaniu administracyjnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona, podobnie jak w odwołaniu, zarzuciła naruszenie: zasady budowania zaufania wynikającej z art. 2 Konstytucji RP i art. 8 k.p.a. poprzez obciążenie jej konsekwencjami wadliwego funkcjonowania systemu szkolenia kierowców w zakresie ośrodka szkolenia kierowców, którego działalność podlegała wpisowi do rejestru działalności regulowanej i podlegała nadzorowi ze strony Prezydenta Miasta. Ponadto zarzucono naruszenie zasady ochrony stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji RP i wynikających z niej zasady ochrony praw słusznie nabytych i zasady proporcjonalności. Zarzucono także mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. art. 149 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 7, art. 77 i art. 81 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy obecnie obowiązujących przepisów u.k.p., a nie przepisów u.k.p. w brzmieniu aktualnym w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zarzucono również naruszenie art. 10 w związku z art. 79a § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony skarżącej o zakończeniu postępowania i zamiarze wydania decyzji, mimo że strona skarżąca mogła uzupełnić wymagane elementy konieczne do uzyskania prawa jazdy, co doprowadziłoby do wydania w sprawie innego rozstrzygnięcia tj. odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Ponadto zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. To ostanie naruszenie przejawiać się ma w sporządzeniu uzasadnienia decyzji w sposób nieprecyzyjny i z pominięciem odniesienia się zarzutu naruszenia art. 79a § 1 k.p.a. W związku z podniesionymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w wysokości czterokrotności stawki minimalnej. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację zmierzającą do wykazania wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium i mającą na celu wykazanie zasadności skargi i podniesionych w niej zarzutów. Zaakcentowano, że bez wątpienia wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta, jednak nie sposób podzielić stanowiska organów w zakresie wystąpienia podstaw do uchylenia tej decyzji ostatecznej. Ponadto zwrócono uwagę, że prawo jazdy odebrano skarżącej po kilku latach wyłącznie na skutek zaniedbań organów władzy publicznej, które nie dopełniły prawidłowo ciążących na nich obowiązków nadzorczych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Pismem z 13 lipca 2023 r. do przedmiotowego postępowania udział zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich. We wskazanym piśmie Rzecznik ten wystąpił o uwzględnienie wniesionej skargi i o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanych przedwcześnie, z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a., jak również art. 64 § 2 k.p.a. w związku z § 10 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a., prawa unijnego oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskie, wobec nie poprzedzenia ich wydania wezwaniem do wylegitymowania się przez skarżącego, w odpowiednim terminie, spełnianiem przesłanki do wydania prawa jazdy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt. 3 u.k.p. W uzasadnieniu tego pisma przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, przywołano treść przepisów leżących u podstaw podejmowanych rozstrzygnięć, ze szczególnym uwzględnieniem regulacji dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego. W dalszej części podkreślono, że postępowanie dowodowe w sprawie nie zostało przeprowadzone, jak również prowadzący postępowanie organ administracji nie wezwał strony do uzupełnienia tego postępowania o dokumenty potwierdzające jego stanowisko w sprawie. W końcowej części tego pisma odwołano się do zasady sprawiedliwości społecznej oraz zasady zaufania obywateli do organów państwa, które w ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich nie zostały uwzględnione i zastosowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kolegium, utrzymująca w mocy wydane w wyniku wznowienia postępowania rozstrzygnięcie uchylające decyzję o wydaniu prawa jazdy podanych na wstępie kategorii i jednocześnie odmawiające wydania stronie takiego prawa jazdy. Kontrolowane postępowanie administracyjne wznowiono w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a, t.j. sfałszowanie dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności. Fałszerstwo to stwierdzone zostało prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z [...] sygn. [...], skazującym osobę prowadzącą Ośrodek Szkolenia Kierowców za popełnienie przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy w dokumentach dotyczących przeprowadzonych szkoleń. Zdaniem orzekających w sprawie organów administracji, fałszerstwo dokumentacji potwierdzającej odbycie kursu prawa jazdy stanowi wystarczającą przesłankę wykluczającą uzyskanie tych uprawnień, zaś pozostałe okoliczności związane z ich uzyskaniem przez stronę pozostają w tym kontekście bez znaczenia albowiem stwierdzenie zaistnienia powyższej przesłanki powoduje konieczność uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.. Rozstrzygnięcie to Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uznaje za prawidłowe mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z 25 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 145/23, II GSK 246/23 oraz II GSK 242/23, które zapadły w sprawach o zbliżonych stanach faktycznych do sprawy niniejszej. W uzasadnieniach tych orzeczeń zaznaczono, iż z art. 151 k.p.a. wynika, że po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy organ administracji wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej (§ 1 pkt 1) - gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b albo decyzję, którą uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (§ 1 pkt 2) - gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b albo - w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji wobec okoliczności wskazanych w art. 146 - stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2). Tym samym za zasadny trzeba uznać wniosek, że stwierdzenie lub brak stwierdzenia wspomnianych podstaw determinuje sposób zakończenia takiego postępowania. Innymi słowy, w przypadku stwierdzenia istnienia podstawy wznowienia postępowania organ administracji jest zobligowany do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. (lub w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 146 tego Kodeksu - decyzji wskazanej w art. 151 § 2), z kolei stwierdzenie nieistnienia podstawy wznowienia zobowiązuje go do wydania decyzji określonej w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji, wobec jednoznacznej treści powołanego art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz jego imperatywnego charakteru, a nadto wobec nakazu jego ścisłej wykładni, jako przepisu kompetencyjnego (co odnosi się również do art. 151 § 1 pkt 1 i art. 151 § 2 k.p.a.), nie można uznać zasadności zarzutów skargi o tym, że uchylenie decyzji o nadaniu stronie uprawnień do kierowania pojazdami kolidowało z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a., czy też naruszało art. 7 k.p.a., a w szczególności wynikający z tego unormowania obowiązek wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Jak przy tym stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej wyrokach, określone w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanki wydania decyzji, o której w nim mowa, w ogóle nie odnoszą się do skutków uchylenia decyzji dotychczasowej, ani też do obowiązku lub jakiejkolwiek potrzeby ich oceny, której rezultat miałby determinować treść tejże decyzji, czy też stanowić podstawę wnioskowania odnośnie do zasadności lub celowości jej podejmowania. Nic takiego bowiem z przywołanego przepisu prawa nie wynika, o czym wyraźnie przekonuje jego treść. Nie sposób również zasadnie twierdzić, że we wznowionym postępowaniu organ administracji publicznej miałby być zobowiązany do wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, zgodnie z art. 7 k.p.a.. Należy bowiem zauważyć (abstrahując nawet od tego, że z art. 11 i art. 12 u.k.p. wynika, że decyzja o której mowa w art. 10 ust. 1 tej ustawy, jest tzw. decyzją związaną), że art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. nie tworzy ku temu żadnych podstaw ani też warunków, co oznacza, że również wydawana na jego podstawie decyzja - wobec jasno określonych przesłanek jej podjęcia - nosi cechy decyzji związanej. Tymczasem w sytuacji, gdy przesłanki wydania decyzji administracyjnej są sprecyzowane w przepisach prawa, stosowanie art. 7 k.p.a. jest wyłączone, gdyż może ono mieć miejsce jedynie w odniesieniu do podejmowania przez organ administracji publicznej decyzji administracyjnych na podstawie tzw. uznania administracyjnego, a więc innymi słowy tylko w sytuacji pozostawienia organowi administracji "luzu decyzyjnego", czyli wyboru konsekwencji prawnych normy prawa (materialnego) w decyzyjnym modelu stosowania prawa. Mając na uwadze zaprezentowany wyżej pogląd NSA skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że jej okoliczności uzasadniały wydanie wobec strony skarżącej decyzji wymienionej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.. Skoro bowiem jest poza sporem, że prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego stwierdzono istnienie fałszerstwa i poświadczenia nieprawdy w dokumentach stanowiących podstawę uzyskania przez stronę skarżącą uprawnień do kierowania pojazdami i potwierdzających okoliczności mające kluczowy wpływ na ich uzyskanie, to zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. To z kolei obligowało organ do uchylenia decyzji orzekającej o rzeczonych uprawnieniach oraz do rozstrzygnięcia o istocie sprawy zwłaszcza, że nie zaktualizowały się również przesłanki do wydania decyzji określonej w art. 151 § 2 k.p.a. Podstawa wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. odnosi się do braku znajomości stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie i w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia w oparciu o sfałszowane przed jego podjęciem dowody, na podstawie których ustalono istotne w sprawie fakty, a w rezultacie stwierdzenie istnienia tej podstawy wiąże się z koniecznością wykazania istnienia związku pomiędzy dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Chodzi tu więc o dowody odnoszące się do faktów o prawotwórczym charakterze, czyli mających wpływ na określenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania zakończonego wzruszaną w trybie wznowienia decyzją ostateczną. Uwzględniając powyższy kontekst podkreślenia wymaga, że bezwzględnym warunkiem uzyskania spornych uprawnień wymienionym w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p. jest odbycie przez osobę ubiegającą się o ich przyznanie, szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii potwierdzonego zaświadczeniem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 u.k.p. Z brzmienia tego ostatniego unormowania wynika, że ośrodek szkolenia kierowców lub inny podmiot prowadzący szkolenie wydaje osobie ubiegającej się o uzyskanie, między innymi, uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, jeżeli osoba ta uczestniczyła w minimum 80% przewidzianych w programie zajęć, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 1 u.k.p. i we wszystkich przewidzianych w programie zajęciach, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 2-4 u.k.p. oraz uzyskała pozytywny wynik egzaminu wewnętrznego lub ćwiczeń sprawdzających, o których mowa w art. 23 ust. 5 pkt 3 u.k.p., a zaświadczenie to podpisuje (z mocy ust. 5 cytowanego przepisu) kierownik ośrodka szkolenia kierowców albo kierownik innego podmiotu prowadzącego szkolenie. W świetle art. 217 § 1 k.p.a., zaświadczenie takie stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a tym samym jest ich pochodną. Oznacza to, że wobec celu oraz funkcji wydawania tego dokumentu nie może on budzić żadnych wątpliwości co do zgodności jego treści z rzeczywistymi faktami lub stanem prawnym. W rezultacie, potwierdzenie w tym zaświadczeniu okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które w rzeczywistości nie zaistniały pozbawia go jakiegokolwiek waloru dowodowego. W konsekwencji nie może ono stanowić podstawy oceny w ramach zachowania wymogu warunkującego uzyskanie prawa jazdy, jakim jest odbycie przez wnioskodawcę wymaganego szkolenia. W świetle stanowiska sformułowanego w prezentowanych wyżej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie uznał, iż stwierdzenie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. tego, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne dotyczące zachowania warunku odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy zostały ustalone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, nie mogło być ocenione inaczej, jak tylko jako zaistnienie podstawy wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a w konsekwencji, jako zaktualizowanie się przesłanek wydania decyzji wymienionej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Z treści wspomnianego wyroku sądu karnego wynika bowiem, że właścicielowi Ośrodka Szkolenia Kierowców, jako osobie uprawnionej na podstawie ustawy o kierujących pojazdami do wystawiania dokumentów, zarzucono popełnienie czynu polegającego na tym, że w odniesieniu do strony skarżącej, jako kursanta, poświadczył nieprawdę w dokumencie w postaci karty przeprowadzonych zajęć szkolenia, co do okoliczności mających znaczenie prawne, a mianowicie - odbycia wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 1 u.k.p. zajęć części teoretycznej przeprowadzanych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem, a także w zakresie ukończenia wymaganego przez art. 23 ust. 4 u.k.p. egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego oraz co do faktu odbycia wymaganej przez art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielania pierwszej pomocy. Zarzucono mu też, że w dotyczącym strony zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia podstawowego poświadczył nieprawdę co do faktu ukończenia wszystkich wymaganych przez ustawę o kierujących pojazdami zajęć szkoleniowych, zaś w arkuszu przebiegu egzaminu praktycznego poświadczył nieprawdę co do wymaganego przez art. 23 ust. 4 wskazanej ustawy, odbycia i ukończenia praktycznego egzaminu wewnętrznego. Za czyny te, będące przestępstwami przeciwko wiarygodności dokumentów, sprawca został skazany. Zaakcentować należy, że polemika z cytowanym wyżej prawomocnym wyrokiem skazującym jest niedopuszczalna. Wyrok ten bowiem wiąże sąd administracyjny co do popełnienia przestępstwa, co wynika z art. 11 p.p.s.a, w świetle którego sąd nie może podważać ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego. Ustalenia sądu karnego będące podstawą skazania za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów stanowiących dowody odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy dotyczyły istotnych elementów stanu faktycznego objętego ustaleniami co do przyczyn wznowienia, a w konsekwencji kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy we wznowionym postępowaniu. Zakres zaś takich ustaleń wobec treści art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie ogranicza się do działania tylko samej strony postępowania, lecz może dotyczyć także innych osób, a więc także - jak w rozpoznanym przypadku - osoby uprawnionej do wystawiania dokumentów stanowiących dowód odbycia szkolenia wymaganego przy ubieganiu się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Zważywszy na powyższe Sąd nie mógł uznać za skuteczne zarzuty podniesione w skardze. Brak winy, a nawet wiedzy strony skarżącej o nieprawidłowościach, polegających na poświadczeniu przez osobę prowadzącą Ośrodek Szkolenia Kierowców nieprawdy w dokumentach wskazanych w wyroku Sądu Rejonowego w M. nie mógł skutkować odstąpieniem przez właściwy organ od wznowienia postępowania administracyjnego, a następnie uchylenia rozstrzygnięcia przyznającego mu sporne uprawnienia. Zaistnienie tej obiektywnej okoliczności wyczerpującej przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. powodowało bowiem, że organ administracyjny był bezwzględnie zobligowany do wydania takiej decyzji uchylającej z uwagi na związanie treścią normy prawnej zawartej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Niezasadne pozostawały zatem podnoszone w tym kontekście zarzuty skargi naruszenia art. 2 Konstytucji RP, art. 8 oraz art. 16 k.p.a., podobnie jak art. 149 § 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Na uwzględnienie nie zasługuje również argumentacja dotycząca zaniechania przez organ wezwania Skarżącego do uzupełnienia brakującego zaświadczenia, którego przedłożenie w ocenie Skarżącego mogłoby doprowadzić do wydania odmiennej decyzji. Należy wskazać, iż odbycie wymaganego szkolenia już po uzyskaniu prawa jazdy nie zmienia kluczowego dla sprawy faktu, że samą decyzję o przyznaniu spornych uprawnień wydano na podstawie fałszywych dowodów W piśmie procesowym Rzecznika Praw Obywatelskich skierowanym do tutejszego Sądu podniesiono zarzut naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. w związku z § 10 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a., prawa unijnego oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskie, wobec nie poprzedzenia ich wydania wezwaniem do wylegitymowania się przez skarżącego, w odpowiednim terminie, spełnianiem przesłanki do wydania prawa jazdy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt. 3 ustawy o kierujących pojazdami. Tak sformułowany zarzut w ocenie składu orzekającego nie jest zasadny. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Przypomnieć należy, że przepis ten ukierunkowany jest na wszczęcie zwykłego postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy obok żądania skierowanego do organu administracji publicznej strona obowiązana jest na mocy przepisów prawa powszechnie obowiązującego do dołączenia do danego żądania dodatkowych dokumentów czy spełnienia wynikających z nich wymogów. Zaznaczyć należy, że jeżeli strona uzupełni we wskazanym terminie występujące ułomności jej żądania skierowanego do organu administracji, to przyjmuje się, że żądanie to zostało złożone w sposób prawidłowy. W przypadku nie wywiązania się przez stronę z takiego obowiązku, skutkuje to pozostawieniem podania bez rozpoznania. Jak zostało zaznaczone instytucja ta możliwa jest do wykorzystania w ramach postępowania zwyczajnego. Natomiast w przypadku postępowań nadzwyczajnych sytuacja wygląda odmiennie. Dostrzec bowiem należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez organ administracji publicznej, a tym samym przywoływany przepis nie ma tu zastosowania, ponieważ strona skarżąca nie inicjowała tego postępowania, a jedynie została o nim powiadomiona i zapewniono jej w tym postępowaniu czynny udział poprzez możliwość wypowiedzenia się. Przywołany artykuł oraz przewidziana w nim instytucja prawna możliwa byłaby do wykorzystania jedynie wówczas, gdyby inicjatorem wszczęcia takiego postępowania był skarżący i jego wniosek skierowany do właściwego organu administracji publicznej zawierałby braki, o którym mowa w tej regulacji (z podobnych względów nie mógł odnieść skutku podniesiony w skardze zarzutu naruszenia art. 79a k.p.a.). Sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie występuje, a tym samym postawiony zarzut nie może zostać uwzględniony, a sygnalizowane naruszenia art. 2 Konstytucji RP nie są trafne, podobnie jak naruszenie art. 7 czy 8 k.p.a.. Zważywszy na wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego wzruszenie. Dlatego, działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. z uwagi na złożony przez organ administracji wniosek w tym zakresie przy równoczesnym braku zgłoszenia przez stronę skarżącą żądania przeprowadzenia rozprawy. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło