II SA/Gl 1466/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-08-28
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza fragment prywatnej działki na drogę dojazdową do sąsiedniej nieruchomości, narusza prawo własności i zasady konstytucyjne, jeśli nie jest uzasadniona interesem publicznym i nie została poprzedzona analizą celowości?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w części przeznaczającej fragment prywatnej działki na drogę dojazdową do sąsiedniej nieruchomości została uznana za nieważną. Sąd stwierdził, że takie przeznaczenie zostało przyjęte arbitralnie, bez rozważenia okoliczności faktycznych i z naruszeniem art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ograniczenie prawa własności skarżącego nie było uzasadnione interesem publicznym ani koniecznością porządku przestrzennego.Stan faktyczny
Skarżący, M. F., właściciel działki nr [...], zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucił naruszenie prawa poprzez przeznaczenie części jego działki na drogę dojazdową do sąsiednich nieruchomości. Skarżący podniósł, że droga ta jest nieprzelotowa, służy tylko jednej posesji, a jej wyznaczenie ogranicza jego prawo własności i jest nieuzasadnione. Organ argumentował, że rozwiązanie to miało na celu usankcjonowanie istniejącego od lat dojazdu i rozwiązanie konfliktu sąsiedzkiego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części przeznaczającej fragment działki nr 1 na drogę dojazdową i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. F. na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z dnia 27 czerwca 2012 r. nr XXVI/314/2012 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części przeznaczającej fragment działki nr 1 na drogę dojazdową, 2) zasądza na rzecz skarżącego od Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rada Miejska w Tarnowskich Górach w dniu 19 grudnia 2007 r. podjęła uchwałę Nr XIX/189/2007 w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dzielnic: Śródmieście - Centrum, Lasowice, Osada Jana w Tarnowskich Górach.
Z kolei w dniu 27 czerwca 2012 r. Rada Miejska w Tarnowskich Górach podjęła uchwałę Nr XXVI/314/2012 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnic: Śródmieście-Centrum, Lasowice, Osada Jana w Tarnowskich Górach. Powyższa uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z 2012 r., poz. 3156.
Pismem z dnia [...] r. M. F. jako właściciel działki nr [...], działając na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001, Nr 142, poz. 1591 z późn zm.) wezwał Radę do usunięcia naruszenia prawa polegającego na umiejscowieniu w ww. uchwale drogi dojazdowej do działki nr [...] na należącej do M. F. działce nr [...].
Pismo pozostało bez odpowiedzi.
Pismem z dnia [...] r., działający przez pełnomocnika r. pr. J. S. M. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach w przedmiocie planu miejscowego domagając się stwierdzenia nieważności ww. uchwały Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach Nr XXVI/314/2012 z dnia 27 czerwca 2012 w części dot. zmiany przeznaczenia działki o numerze [...]. Zaskarżonej uchwale pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez:
naruszenie podstawowych wolności zagwarantowanych ustawą zasadniczą, a to przepisu art. 21, art. 32 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczającego konstytucyjne prawo własności i naruszenie zasady równego traktowania adresatów normy prawnej;
błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 1 ust. 2 pkt 1, 6, 7, 9 oraz art. 2 ust 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na bezpodstawnym przyjęciu prymatu interesu publicznego nad prawem własności jednostki, a nie ekonomiczność wprowadzonych zmian;
poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 6 tejże ustawy polegające na nadużyciu władztwa planistycznego gminy i przeznaczenie części działki nr [...] na tereny ulic publicznych klasy dojazdowe] tylko do jednej posesji położonej w T. przy ul. [...], tj. działek nr [...] i [...].
Zaskarżonej uchwale zarzucił także naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał m.in., że skarżący jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w T. przy ul. [...], składającej się z dwóch działek o nr [...] oraz [...], dla których Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą o nr [...]. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawarte w zaskarżonej uchwale odnoszą się do działki o nr [...]. Akt prawa miejscowego zmienił jej dotychczasowe przeznaczenie z terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na tereny ulic publicznych klasy dojazdowej. Wyznaczona na przedmiotowej nieruchomości droga publiczna jest drogą nieprzelotową prowadzącą tylko do jednej posesji przy ul. [...] nr [...]. Taka zmiana przeznaczenia stanowi wykroczenie poza dopuszczalne granice władztwa planistycznego Gminy oraz jest naruszeniem istotnych interesów oraz prawa własności skarżącego. Zdaniem skarżącego zmiana przeznaczenia działki o nr [...] z terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na ulicę publiczną jest nadto nieuzasadniona. Nie można bowiem uznać, że umiejscowienie drogi dojazdowej prowadzącej do jednej nieruchomości przy ul. [...] urzeczywistnia potrzeby ogółu społeczeństwa, ponadto nie uzasadniają tego wytyczne racjonalnego planowania, wskazane w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., wśród których wymieniono m.in. potrzeby interesu publicznego i prawo własności. Wyznaczona na działce skarżącego droga publiczna służyć będzie jednej tylko posesji, realizując potrzebę pojedynczego podmiotu, prowadząc do nieuzasadnionego faworyzowania podmiotu, który bez żadnego własnego ograniczenia uzyska korzyść kosztem skarżącego. Należy podkreślić, iż zmiana przeznaczenia działki skarżącego ma jedynie na celu umożliwienie dojazdu do parceli nr [...] przy ul. [...] w T. tj. działek numer [...] i [...]. Tym samym Gmina wkroczyła w prawo własności jednej jednostki - tj. skarżącego celem umożliwienia innej jednostce dostępu do tworzonej dla niej drogi. Naruszyła zatem podstawowe wolności zagwarantowane ustawą zasadniczą, a to przepis art. 21, art. 32 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto nie bez znaczenia jest fakt, iż działki numer [...] i [...] mają zapewniony dostęp do drogi publicznej przez działkę numer [...], która stanowi własność Gminy oraz jest przeznaczona pod drogę, o czym świadczy sposób korzystania określony w prowadzonej dla niej księdze wieczystej nr [...]. Istotny jest również fakt, iż droga umiejscowiona na działce skarżącego oznaczona została symbolem 9DK1/2, co zgodnie z § 96 ust.2 pkt 5) skarżonego planu wyznacza szerokości tej drogi w granicach od 7 m do 13 m. Cała nieruchomość skarżącego, na która składają się dwie działki m.in. działka nr [...], jest szeroka na 20 m. Wobec tego zabranie nawet 13 m na drogę publiczną będzie jednoznaczne z całkowitą utratą przydatności pozostałej części działki (o szerokości 7 m) dla skarżącego, której nie będzie można wykorzystać na cele budowlane, pozostając bezużytecznym pasem ziemi. Co więcej droga ta będzie drogą publiczną nieprzelotową i zgodnie z § 125 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w przypadku nieprzelotowego zakończenia drogi klasy D wykonuje się plac do zawracania samochodów. Taki plac powinien spełniać następujące warunki — dla samochodów osobowych mieć promień nie mniejszy niż 6,0 m, a dla ciężarowych nie mniejszy niż 9,0 m lub kształt kwadratu o wymiarach 12,5 m x 12,5 m. Zatem umiejscowiony na działce skarżącego sięgacz powinien być zakończony placem do zawracania, który z uwagi na wymogi co do rozmiarów zajmie jeszcze większą część jego działki, pozostawiając fragment ziemi całkowicie nieużyteczny z punktu widzenia ewentualnej budowy.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Tarnowskie Góry wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że treść skargi dotyczy części planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego powołaną powyżej uchwałą, a mianowicie dotyczy objętej planem działki nr [...] przy ul. [...], na której na rysunku planu zaprojektowano boczny odcinek tej ulicy, jako dojazd do posesji nr [...] (działki nr [...],[...]). Z dojazdu po tej działce korzysta również sam skarżący (posesja nr [...], działka nr [...] - bez bezpośredniego dostępu do drogi publicznej), a także stanowi ona obecnie wykorzystywany dojazd kołowy i dojście piesze do posesji nr [...], działka nr [...] (pomimo, że przylega ona bezpośrednio do ulicy). Taki układ wjazdów jest wynikiem zaprojektowania przed około pięćdziesięciu laty przedłużenia ulicy [...], która miała przecinać pod kątem prostym ulice [...] i dochodzić do ul. [...]. Rozwiązanie takie obowiązywało między innymi w ogólnym planie miejscowym w latach 1964-79 i na jego podstawie wydawane były w tamtym okresie pozwolenia na budowę. Z biegiem lat zaprojektowany układ drogowy był stopniowo ograniczany, nie został nigdy do końca zrealizowany, a wywłaszczeni pod przyszłą ulicę właściciele nieruchomości z czasem doprowadzili do zwrotu uprzednio utraconych fragmentów działek, lub działania wywłaszczeniowe ówczesnych władz nie zostały ujawnione w księgach wieczystych.
Burmistrz wskazał, że rozwiązanie przyjęte w planie przyjętym zaskarżoną uchwałą zostało spowodowane uwagą do projektu planu, wniesioną przez właścicielkę posesji nr [...] na etapie wyłożenia planu do publicznego wglądu. Rozwiązanie takie miało na celu usankcjonowanie dojazdu istniejącego od kilkudziesięciu lat. W czasie sporządzania projektu planu miejscowego działka nr [...] wraz sąsiednią działką nr [...] stanowiące jedną nieruchomość, położoną bezpośrednio przy ulicy [...], została nabyta przez właściciela posesji nr [...] – M. F. Jako właściciel obu działek, nie obciążonych służebnością przejazdu na rzecz innych działek, M. F. pozbawił możliwości dojazdu posesje nr [...] i [...], posiadające ją zwyczajowo od kilku dekad. Właściciele posesji nr [...] mogliby wprawdzie korzystać teoretycznie z działek nr [...] i [...] (własność gminna) w kierunku ul. [...], lecz teren ten nie stanowi obecnie dojazdu, gdyż jest użytkowany jako wspólna całość w charakterze ogrodu przez właścicieli działki nr [...] (ul. [...]). Z informacji posiadanych przez organ wynika nadto, iż skarżący pozostaje od lat w konflikcie ze wszystkimi sąsiadami i odmowa skorzystania z przepisów art. 36 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym może świadczyć o jego intencjach. Posiadanie działki blokującej dojazd dwóm sąsiadom jest cyt. "swoistym orężem w sporze z nimi".
Burmistrz Miasta Tarnowskie Góry wskazał nadto, że wprawdzie na złożone wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie została wystosowana odpowiedź pisemna ani Rada nie podjęła w tym czasie stosownej uchwały. niemniej, w dniu [...] r., odbyły się rozmowy z zainteresowanymi – M. F. i przedstawicielem kancelarii prawnej. Na spotkaniu zaproponowano działania ze strony Gminy, przewidziane w art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - wykup części nieruchomości, odszkodowanie lub nieruchomość zastępczą. Ustalono, że stanowisko strony w tej kwestii zostanie przedstawione w ciągu tygodnia. Pomimo monitowania odpowiedź nie została udzielona. W dniu 7 listopada wpłynęła skarga skierowana do WSA za pośrednictwem Burmistrza Miasta. Argumenty w niej podniesione są zdaniem organu nietrafne. Zdaniem organu jego działania podjęte zostały zgodnie z obowiązującym prawem i na jego podstawie, a zatem organ działał w zgodzie z normami zawartymi w art. 2 i 7 oraz w Rozdziale VII Konstytucji. Burmistrz podniósł dodatkowo, iż skarżący w treści zarzutu czy też w jego uzasadnieniu nie wskazał sposobu naruszenia norm, których naruszenie zarzuca, poprzestając jedynie na ich lakonicznym wskazaniu. Nietrafny jest także zarzut nr 2 skargi, gdyż w procesie planowania przestrzennego nie stosuje się zasad wypływających z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego. Argumenty podniesione w skardze, dotyczące nadmiernego, zdaniem skarżącego, zastosowania przez Gminę tzw. władztwa planistycznego, są zdaniem organu także chybione. Żaden bowiem przepis prawa materialnego z zakresu planowania przestrzennego nie ogranicza władztwa planistycznego, a realizacji ewentualnych roszczeń służy art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nieskorzystanie przez właściciela nieruchomości, której wartość spadła w wyniku uchwalenia planu, z rozwiązań art. 36 powoduje możliwość wywłaszczenia nieruchomości na cele przewidziane w planie miejscowym. Przywołane przepisy konstytucyjne mają zastosowanie na kanwie prawa cywilnego, zaś własność obywateli jest w rozmaity sposób ograniczana prawem materialnym. W przypadku tzw. władztwa planistycznego wolność dysponowania własnością ogranicza ustawa - w tym konkretnym przypadku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Kontynuując odpowiedź na skargę Burmistrz wskazał nadto, że w celu uregulowania spornej kwestii Rada Miejska podjęła uchwałę o przystąpieniu do zmiany planu miejscowego na obszarze działki nr [...] - Nr XXXIII/375/2012, z dnia 28 listopada 2012 r. Podkreślił jednak, że problem dojazdu do trzech nieruchomości, który pojawi się po zmianie planu, może być rozwiązany jedynie w drodze odrębnych postępowań cywilnych. Jednocześnie wskazał, że J. C., sąsiadka M. F. (właścicielka posesji nr [...]), złożyła pismo z dnia [...] r., w którym wnioskuje o usunięcie naruszenia prawa ww. uchwałą.
Pismem z dnia 19 grudnia 2012 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do wskazania czy wobec podjęcia przez Radę Miejską w Tarnowskich Górach w dniu 28 listopada 2012 r. uchwały Nr XXXIII/375/2012o przystąpieniu do zmiany planu miejscowego na obszarze działki nr [...] podtrzymuje wniesioną skargę. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż skarżący postrzymuje skargę w całości.
Pismem z dnia [...] r. J. C. zwróciła się o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze strony albowiem planowany uchwałą przebieg drogi prowadzi do jej nieruchomości. Do wniosku dołączyła liczne kserokopie prowadzonej od lat korespondencji z organami. Postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. tut. Sąd odmówił dopuszczenia J. C. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zdaniem składu orzekającego skarga musiała zostać uwzględniona albowiem zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach w części odnoszącej się do fragmentu działki skarżącego dotknięta była uchybieniami uzasadniającymi stwierdzenie w tej części jej nieważności.
Wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, , poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wyliczone w przywołanym przepisie postanowienia, a także inne akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej oraz organy samorządu terytorialnego, w tym akty prawa miejscowego, a także akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i bezczynność organów we wskazanych w ustawie przypadkach. Stosownie z kolei do art. 147 § 1 p.p.s.a sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać nadto należy, iż z mocy art. 101 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W myśl z kolei art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (por. też uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07). W pierwszej kolejności tut. Sąd rozważył zatem czy skarga poprzedzona została wniesieniem do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz czy skarga wniesiona została przez skarżącego w przewidzianym prawem terminie. Zdaniem składu orzekającego wymogi te zostały w niniejszej sprawie dochowane. Skarga została bowiem poprzedzona przez skarżącego zawartym w kierowanym do Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach piśmie stosownym wezwaniem, wniesiona została nadto z zachowaniem ustawowego terminu.
Rozważając z kolei legitymację skarżącego do wniesienia skargi wskazać należy, iż skarżący jako właściciel nieruchomości nr [...], niewątpliwie jest legitymowany do wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego - w zakresie, w jakim dotyczy ona przeznaczenia jego działki. Plan jest bowiem aktem prawa miejscowego, a jego ustalenia są wiążące i obowiązujące na danym terenie, kształtując wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności. Wskazane w planie miejscowym przeznaczenie nieruchomości wyklucza zaś możliwość zagospodarowania terenu w odmienny sposób przez osobę bądź osoby mające tytuł prawny do gruntu. Dopóki zatem na tym obszarze obowiązuje zaskarżona uchwała, nie jest prawnie dopuszczalna zmiana sposobu zagospodarowania terenu, a w szczególności jego zabudowa na tej części działki skarżącego, która przeznaczona ma zostać pod drogę dojazdową. W konsekwencji zaskarżona uchwała ingerując w sposób wykonywania prawa własności, narusza interes prawny skarżącego, co stwarza po jego stronie legitymację do kwestionowania jej ustaleń zgodnie z art. 101 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o samorządzie gminnym.
W tej sytuacji skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu polegającemu na zbadaniu zgodności z prawem uchwały w zaskarżonym zakresie.
Wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem terenów wyliczonych w ustawie, należy do zadań własnych gminy. Nie oznacza to jednak, iż kształtowanie polityki przestrzennej może mieć charakter arbitralny, a przepisy zezwalają radzie gminy na dowolność zawartych w planie zagospodarowania ustaleń. Przeciwnie, szczegółowość norm regulujących tryb prowadzenia prac nad opracowaniem kolejno najpierw studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a następnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednoznacznie wskazuje na to, iż każde zawarte w planie ustalenie wymaga wieloaspektowego rozważenia. Podkreślić nadto należy, iż kreowanie poprzez plan zagospodarowania przestrzennego polityki przestrzennej na szczeblu gminy, niejednokrotnie wymaga rozstrzygania konfliktów pomiędzy interesem indywidualnym a interesem gminy bądź pomiędzy sprzecznymi ze sobą interesami indywidualnymi. Treść planu zagospodarowania przestrzennego wkracza bowiem, niejednokrotnie je ograniczając, w sferę praw rzeczowych właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości, a także uprawnień innych podmiotów zainteresowanych określonym przeznaczeniem terenu. W trakcie rozwiązywania wspomnianych konfliktów uwzględniać należy ogólne zasady konstytucyjne w tym ustanowioną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawa oraz wyrażoną w art. 31 ust. 3 zasadę proporcjonalności. W kontekście prawa własności zezwalają one na jego ograniczanie jednakowoż jedynie wówczas gdy niezbędnie wymaga tego inne dobro chronione w postaci np. interesu publicznego bądź prawa własności innych osób. W razie kolizji przyznanie prymatu jednemu interesowi ponad drugim wymaga zatem każdorazowo porównania wartości chronionych z tymi, które w efekcie wprowadzanej regulacji ulec mają ograniczeniu. W konsekwencji uczynienie jednego z interesów nadrzędnym, wymaga szczególnej rozwagi i szczególnie pieczołowitego umotywowania.
Zdaniem Sądu wymogi te w odniesieniu do zaskarżonej części planu niewątpliwie nie zostały spełnione. Z przedłożonego Sądowi materiału dowodowego odnoszącego się do procedury uchwalenia planu miejscowego nie wynika bowiem by Rada Miejska w Tarnowskich Górach w jakikolwiek sposób, przed wniesieniem uwagi do projektu planu przez właścicielkę posesji nr [...] rozważała konieczność, celowość i racjonalność przeznaczenia części działki skarżącego na drogę dojazdową do tejże posesji. Droga ta, nie stanowiąca drogi przelotowej, prowadząca jedynie do nieruchomości J. C., nie była zresztą planowana w projekcie planu, a została w planie uwzględniona, bez podania szerszej motywacji, jedynie wskutek uwzględnienia zgłoszonej 3 tygodnie przed uchwaleniem planu uwagi. Fakt, iż droga prowadzić ma jedynie do posesji, o której mowa, a nie była uprzednio uwzględniona w projekcie planu dowodzi w sposób jednoznaczny, że Rada Miejska w Tarnowskich Górach zdecydowała się ograniczyć prawo własności skarżącego nie ze względu na wymogi porządku i ładu przestrzennego i powstałą z uwagi na nie konieczność realizacji interesu Gminy lecz z uwagi na to, iż przyznała prymat interesowi właścicielki sąsiedniej nieruchomości nad prawem własności skarżącego M. F. W odpowiedzi na skargę organ podnosi wprawdzie argumenty po części merytoryczne w postaci zwyczajowego charakteru przejazdu przez działkę skarżącego, a także zarzuconego wprawdzie ale istniejącego w przeszłości zamiaru przeprowadzenia drogi jednak jednocześnie opisuje konflikt pomiędzy M. F. a sąsiadami i potrzebę jego rozwiązania (notabene Sąd zauważa w tym miejscu, że rozwiązywanie sporów sąsiedzkich nie stanowi zadania Gminy i celowi temu nie powinna służyć procedura planistyczna). Podkreślenia wymaga zatem, że podane przez organ argumenty merytoryczne nie wynikają bezpośrednio z materiałów planistycznych, a nadto ich ewentualne znaczenie w sprawie pozostaje w sprzeczności z faktem podjęcia przez Radę Miejską w dniu 28 listopada 2012 r. uchwały Nr XXXIII/375/2012 o przystąpieniu do zmiany planu miejscowego na obszarze działki nr [...], które to prace planistyczne, jak wskazuje Zastępca Burmistrza w załączonym do akt sprawy kierowanym do pełnomocnika skarżącego piśmie z dnia [...] r. mają na celu przywrócenie przeznaczenia całości działki nr [...] jedynie na cele budowlane. Nadto jak wynika zarówno z odpowiedzi na skargę, jak i notatki ze spotkania jakie z udziałem skarżącego i jego pełnomocnika skarżącego odbyło się w Urzędzie Miasta w dniu [...] r. (w związku z wniesionym przez skarżącego wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa) organ przyznaje, iż potencjalnie możliwy jest dojazd na działki sąsiedzkie poprzez działkę należącą do Gminy. Nie stanowi też zdaniem Sądu argumentu w sprawie podniesiony w odpowiedzi na skargę fakt, iż także M. F. przejeżdża przez działkę nr [...] albowiem działka ta stanowi jego własność. Także okoliczność, iż zwyczajowo z przejazdu korzystano celem dojazdu do działki nr [...] skoro sam organ przyznaje, że w rzeczywistości działka ta przylega bezpośrednio do ulicy.
W konsekwencji przeznaczenie zaskarżoną uchwałą części działki skarżącego na drogę dojazdową do nieruchomości sąsiedniej i płynące z faktu tego ograniczenia w zakresie możliwości zagospodarowania działki uznać należy za przyjęte arbitralnie, bez rozważenia występujących w sprawie okoliczności faktycznych, z naruszeniem art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie Sąd zauważa, że sformułowany w skardze zarzut naruszenia przez Radę Miejską przepisów k.p.a. nie może zostać uznany za trafny, w procedurze planistycznej normy aktu tego nie znajdują bowiem zastosowania.
Z tych też względów kwestionowana uchwała w zaskarżonym zakresie, obejmującym przeznaczenie fragmentu działki skarżącego, nie mogła się ostać i podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności w części na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 300,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a. a także § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło