II SA/Gl 1469/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy D.H. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W treści formularza podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką oraz dwójką uczących się dzieci. Podał, że zamieszkuje w należącym do żony budynku mieszkalnym, którego wielkości nie uściślił, a ponadto wskazał, iż nie posiada żadnych dochodów ani też majątku, a ze względu na istnienie rozdzielności majątkowej z małżonką oraz ochronę danych osobowych nie jest w stanie podać żadnych informacji odnośnie jej majątku. W druku formularza wskazał również, że jedynym źródłem utrzymania się jego rodziny są dochody małżonki skarżącego w wysokości 16.400,00 zł netto miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym (a więc polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych jak i na ustanowieniu fachowego pełnomocnika z urzędu) był juz przedmiotem oceny dokonywanej zarówno przez referendarza sądowego jak i przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach oraz Naczelny Sąd Administracyjny. We wszystkich zapadłych orzeczeniach konsekwentnie stwierdzano, że sytuacja materialna strony wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analiza aktualnie złożonego wniosku prowadzi do konstatacji, że sytuacja strony nie uległa zmianie, a wobec tego brak jest jakichkolwiek podstaw do jego uwzględnienia. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu jest bowiem możliwe tylko w takich sytuacjach, w których strona, przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zgromadzić środków na ten cel – art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a. O sytuacji majątkowej strony wiadomo jedynie, że jego czteroosobowa rodzina utrzymuje się z pracy zarobkowej małżonki wnioskodawcy, przynoszącej dochód rzędu 16.000,00 zł miesięcznie. Już sam fakt, iż na członka rodziny przypada około 4000 zł miesięcznie daje podstawę do sformułowania wniosku, iż trudno w takiej sytuacji mówić o ciężkim położeniu materialnym strony. Skądinąd wiadomo, że wspomniany dochód obciążony jest obowiązkiem spłaty zaciągniętego zobowiązania kredytowego, którego rata, przynajmniej w dacie wydawania poprzedniego postanowienia referendarza sądowego (29 stycznia 2015 r.) wynosiła 3100 zł. Oceny stanu majątkowego strony nie zmienia konieczność zapewnienia utrzymania dwójce dzieci, w tym jednemu studiującemu, gdyż wspomniane dochody, daleko przekraczające średnią krajową z powodzeniem pozwalają na realizację tego celu. Skarżący konsekwentnie podnosi przy tym okoliczność istnienia pomiędzy nim a jego małżonką rozdzielności majątkowej, zupełnie ignorując przy tym fakt, że nie ma to znaczenia dla oceny możliwości poniesienia kosztów postępowania. Ustrój rozdzielności majątkowej, na który powołuje się skarżący, nie zwalnia małżonka z obowiązku pomocy finansowej w zakresie postępowania sądowego. Rozdzielność majątkowa odnosi się bowiem nie do wzajemnych obowiązków małżonków, lecz do ich majątków (por. tytułem przykładu postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 229/09; postanowienie NSA z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II FZ 725/13; postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I FZ 243/15; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 419/15 - wszystkie niepublikowane). Posiadany przez małżonkę strony majątek, a także uzyskiwane przez nią dochody mają bowiem wpływ na ocenę sytuacji finansowej strony. Rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego. Zgodnie bowiem z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz.583) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. W kontekście argumentów skarżącego, który odmówił podania informacji na temat stanu majątkowego swojej żony oraz wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się ze względu na treść ustawy o ochronie danych osobowych – wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1182 ze zm.), przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Prawo pomocy stanowi uprawnienie, z którego strona może, lecz nie musi skorzystać. Wspomniane informacje służą zaś ustaleniu relacji pomiędzy wysokością uzyskiwanych przez stronę dochodów a poziomem i strukturą stałych wydatków w kontekście możliwości poniesienia kosztów sądowych. Jak już wyżej wskazano, chodzi o informacje dotyczące wszystkich osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Dane te można podać zarówno w druku wniosku jak również przedstawić Sądowi na wezwanie, dla którego wyraźną podstawę stanowi przepis art. 255 P.p.s.a. Strona ma prawo odmówić ich udzielenia, nie mniej jednak musi wtedy liczyć się z konsekwencjami w postaci odmowy przyznania prawa pomocy, gdyż ten, kto poddaje ocenie złożony wniosek nie jest wówczas w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy rzeczywiście istnieją podstawy do jego uwzględnienia. Przyznanie prawa pomocy nie jest natomiast uzależnione od subiektywnego przekonania strony o słuszności swoich argumentów względem zaskarżonego aktu administracyjnego lub wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia. . Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.