II SA/Gl 1482/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu. Odpis tego orzeczenia został doręczony pełnomocnikowi K. K. będącemu adwokatem w dniu 6 września 2012 r. W dniu [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) K. K. wniósł za pośrednictwem organu skargę na opisane wyżej postanowienie. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że zobowiązał swojego ówczesnego pełnomocnika do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z uwagi na to, że wypowiedział pełnomocnictwo temu adwokatowi, poprosił go w piśmie z dnia [...] r. o udzielenie informacji oraz przesłanie kopii skargi. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik poinformował skarżącego w piśmie z dnia [...] r., że nie wniósł skargi, bowiem skarżący nie wyrażał życzenia zaskarżenia przedmiotowego postanowienia do sądu administracyjnego z powodu braku przesłanek ustawowych. Skarżący powziął zatem wiadomość o niesporządzeniu skargi w dniu [...] r. wraz z doręczeniem pisma pełnomocnika. Nie zgadza się jednak z argumentacją tego pełnomocnika i podaje, że wbrew jego twierdzeniom domagał się sporządzenia i wniesienia skargi, a sprawą zajmował się aplikant adwokacki, który osobiście ustalał z nim w kancelarii szczegóły skargi. Zdaniem skarżącego zaniechanie pełnomocnika wyrządza mu znaczną szkodę, co uzasadnia wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z tej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu procesowego jest instytucją mającą na celu ochronę zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W powołanych wyżej przepisach zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, by wniosek mógł zostać uwzględniony. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest jednak wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Przede wszystkim wskazać należy, że skoro czynności pełnomocnika dokonywane są za stronę i na jej rachunek, to strona ponosi ryzyko działania fachowego pełnomocnika. Uchybienie przez stronę terminowi, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Skoro zatem strona ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika do reprezentacji w postępowaniu przed sądem, to w przypadku uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej, należy badać brak winy po stronie pełnomocnika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2006 r., sygn. I GZ 18/06). W tej sytuacji, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu, należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona (jej pełnomocnik) nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu należytego w danych okolicznościach wysiłku. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona lub jej pełnomocnik dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. I OZ 216/10). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. Zauważyć trzeba, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone ustanowionemu w postępowaniu pełnomocnikowi, co jest równoznaczne z doręczeniem go bezpośrednio stronie i wywołuje wszelkie skutki przewidziane prawem. Od chwili doręczenia orzeczenia pełnomocnikowi rozpoczynają bieg także terminy do wystąpienia z ewentualnymi środkami zaskarżenia, jakie przysługują stronie. Ponadto w sytuacji, gdy doręczenie następuje do rąk profesjonalnego pełnomocnika, a takim był działający w sprawie adwokat, organ nie ma obowiązku pouczania strony o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. W analizowanej sprawie bezspornym jest to, że skarżący działał przez pełnomocnika. Tymczasem profesjonalny pełnomocnik (adwokat) podlega na mocy prawa dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu, co prowadzi do uzasadnionego oczekiwania od niego należytej staranności w prowadzeniu sprawy przed sądem. W przypadku wniosku o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, należy wykazać brak winy po stronie pełnomocnika (por. postanowienie SN z dnia 9 maja 1960 r., sygn. akt IV CR 559/59). Z treści oświadczenia złożonego przez skarżącego wynika, że pełnomocnik zobowiązany był do wniesienia skargi. Niewątpliwie był on do tego uprawniony z uwagi na zakres pełnomocnictwa udzielonego w dniu [...]r., obejmującego także postępowanie sądowe. Uprawnienie to nie zostało zrealizowane, a analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że na skutek braku uprawdopodobnienia braku winy po stronie pełnomocnika nie można uznać, że wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Nie do Sądu należy też rozstrzygniecie sporu między skarżącym a jego pełnomocnikiem co do wzajemnych uzgodnień w przedmiocie wniesienia skargi do Sądu. Tym samym stanowisko skarżącego, że nie ponosi on winy za działania pełnomocnika nie znajduje uzasadnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, iż strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 86 ( 1 w związku z art. 87 ( 1, ( 2 i ( 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.