II SA/Gl 1482/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sadowych; 2. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. Na druku urzędowego formularza PPF skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. We wniosku powołał się na wiek ([...] lata) oraz zły stan zdrowia, podkreślając jednocześnie, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w domu o pow. 45 m2, położonym na działce o pow. 0,0924 ha. Jedynym źródłem dochodu strony jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w wysokości 886 zł miesięcznie. Pismem z dnia 3 października 2013 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez udokumentowanie wysokości uzyskiwanego świadczenia emerytalnego oraz wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, a także podanie wysokości dochodu S. G., osoby, której doręczono korespondencję kierowaną do skarżącego jako dorosłemu domownikowi. W wyznaczonym terminie skarżący nadesłał kserokopie rachunków za lekarstwa, rachunków za gaz oraz energię elektryczną oraz kopie dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego świadczenia emerytalnego. Z nadesłanych rachunków wynika, że skarżący miesięcznie płaci za prąd 109 zł, za gaz 69 zł, zaś koszty zakupu lekarstw oscylują wokół kwoty 190 zł. Dodatkowo oświadczył, że S. G. jest jego opiekunką, żyje z renty rodzinnej i nie posiada żadnych oszczędności. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 października 2013 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazał, że jego konkubina S. G. nie życzy sobie aby ujawniono wysokość uzyskiwanego przez nią dochodu z tytułu renty rodzinnej. Skarżący domaga się przyznanie adwokata z urzędu, oświadczając jednocześnie, że wpłaci 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącego, jak również jego wiek i stan zdrowia uznać przyjdzie, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Zarówno bowiem stan majątkowy skarżącego, jak i wysokość uzyskiwanego przez niego dochodu przemawia za przyjęciem poglądu, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego. Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez skarżącego, jedynym źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne w wysokości 886 zł miesięcznie, z czego obowiązany jest pokryć koszty utrzymania siebie i gospodarstwa domowego. Ponadto skarżący leczony jest farmakologicznie, w związku z czym część dochodu przeznacza na zakup niezbędnych lekarstw i leczenie. Wskazać w tym miejscu trzeba, że skarżący pozostaje wprawdzie we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją konkubiną, która uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu renty rodzinnej, jednakże nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że na osobach pozostających w tego typu związku ciążą obowiązki takie, jak na osobach będących w związku małżeńskim, zatem nie można wymagać, aby konkubina strony łożyła także na koszty postępowań sądowych, których nie jest uczestnikiem (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt I OZ 791/13). Konkubina nie ma zatem obowiązku wspierania swojego konkubenta w inicjowanych przez niego postępowaniach sądowych. Tym samym przyjąć trzeba, że sytuacja materialna i rodzinna strony pozwala na stwierdzenie, że spełnia on warunki przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 260 p.p.s.a.