II SA/Gl 1483/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia Andrzej Matan,, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...]. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił w całości swą decyzję nr [...] z dnia [...] r. przyznającą S. L. (nazywaną dalej "skarżącą") zasiłek rodzinny wraz z dodatkami na dzieci K. L., B. L. i M. L. na okres zasiłkowy 2018/2019, która to decyzja została zmieniona decyzją nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej wysokości przyznanych świadczeń. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes strony. W ocenie organu zmieniła się sytuacja dochodowa rodziny strony. Ustalono, iż członkiem rodziny strony nie jest dziecko niepełnosprawne, dlatego kryterium dochodowe wynosi 674,00zl na osobę w rodzinie. W rodzinie miała miejsce utrata dochodu, tj. utrata dochodu przez stronę: - utrata zatrudnienia na podstawie umowy cywilno-prawnej w zakładzie pracy [A], z dniem [...] r., - utrata zatrudnienia na podstawie umowy cywilno-prawnej w zakładzie pracy [B] z dniem [...] r., - utrata zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w zakładzie pracy [C] z dniem [...] r., - utrata zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w zakładzie pracy [E] z dniem [...] r. W rodzinie miało miejsce uzyskanie dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. -mąż strony uzyskał dochód z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w zakładzie pracy [D] od [...] r. do nadal w wysokości 17510,76 zł /dochód brutto 22665 zł - składka na ubezpieczenie społeczne 3290,40zł - składka na ubezpieczenie zdrowotne 1863,84zł = 17510,76zł, podzielone przez 12 miesięcy = 1459,23zl miesięcznie. W rodzinie miało miejsce uzyskanie dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, obecnie skarżąca uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w zakładzie pracy [E] od dnia [...] r. do nadal. Uzyskano dochód za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu oraz otrzymanego w [...] r. świadczenia z funduszu socjalnego łącznie w wysokości 3591,47zł. Wyliczono miesięczny dochód rodziny mający wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych od miesiąca lipca 2019 r. w wysokości 5302,11 zł / 1459,23zł + 3591,47zł + 251,41 zł = 5302,1 zł l i podzielono przez ilość osób w rodzinie /5 osób/ = 1060,42zł. Od tej decyzji odwołanie złożyła strona podnosząc, że organ I instancji w błędny sposób ustalił dochód jej rodziny i nieprawidłowo uznał, że dochód na osobę w jej rodzinie przekracza kryterium dochodowe wynoszące 674 zł na osobę w rodzinie. Przyczyną błędu był fakt, iż z powodu zatrudnienia w [E] w R. na 3/4 etatu jako sprzątaczka osiąga dochód miesięczny w kwocie 1091,47zł, podczas gdy organ I instancji ustalił, że zarabia 3591,47zł. W czerwcu 2019 r. otrzymała w miejscu pracy jednorazowe świadczenie "wczasów pod gruszą" i to świadczenie zostało bezzasadnie doliczone do miesięcznego dochodu. Jednakże takiego dochodu miesięcznie nie osiąga. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy w pełni podzielając poczynione przez Prezydenta Miasta R. ustalenia oraz wywiedzione z nich skutki prawne. Odnosząc się do zarzutu odwołania wskazało, że "z informacji MOPS wynika, że strona nadal jest zatrudniona w [E] w R. Nie doszło więc do utraty dochodu z ww. tytułu. Dochód z tytułu wczasów pod gruszą jest dochodem opodatkowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych". Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła adresatka decyzji. Domagając się jej uchylenia podniosła argumentację tożsamą z tą przytoczoną wcześniej w odwołaniu od decyzji I instancji. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a)., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Istotą rozpatrywanej sprawy jest ustalenie sposobu dochodu rodziny skarżącej. Organy administracji uznały, że sytuacja dochodowa rodziny strony uległa zmianie, a dochód na osobę przekroczył kryterium uzasadniające przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Przy czym jedyną sporną okolicznością jest sposób uwzględnienia w dochodach jednorazowego świadczenia, które otrzymała skarżąca – w postaci tzw. "wczasów pod gruszą". Organy administracji opierając się na treści art. 5 ust. 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111) zaliczyły do dochodu rodziny w miesiącu czerwcu 2019 r. całość wynagrodzenia skarżącej z tytułu umowy o pracę oraz przyznane jej świadczenie "wczasy pod gruszą". Nie uwzględniły jednak, iż świadczenie powyższe nie stanowi comiesięcznego dochodu strony, ale ma ono charakter jednorazowy. I tu rację ma skarżąca, iż taki zabieg był niedopuszczalny. Jak podnosi się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych "wskazać należy na przepis art. 5 ust. 4a u.ś.r. zgodnie z którym, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Dla wykładni tego przepisu istotne znaczenie ma rozumienie zastrzeżenia - jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia [...]" (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia z dnia 19 czerwca 2019 r. sygn. II SA/Go 298/19 – za CBOSA). Sąd orzekający w pełni zgadza się z powyższą argumentacją. Przepisy ustawy wyraźnie wskazują na problem kontynuacji uzyskanego dochodu, co uzasadnione jest koniecznością urealnienia dochodu rodziny w dniu ustalania prawa do świadczenia. Ma to być bowiem dochód uzyskiwany w dalszym ciągu. Chodzi zatem o dochód długotrwale uzyskiwany, a nie o dochód jednorazowy. Należy również zgodzić się z WSA w Gorzowie Wielkopolskim, że argumentację tę wzmacnia także treść art. 3 pkt 23 ustawy, zawierającego definicję "utraty dochodu". W przepisie tym mowa jest o dochodach uzyskiwanych cyklicznie, a nie dochodach jednorazowych. Ponadto w ocenie Sądu interpretacja przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaprezentowana przez organy, pozostaje w sprzeczności z celem zasiłku rodzinnego, którym jest, zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Zdaniem Sądu nie sposób uznać, że jednorazowo otrzymane świadczenie mogło przyczynić się do utrzymania dzieci, co miałoby uzasadniać odmowę przyznania zasiłku rodzinnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. W ocenie Sądu konieczność dokonania kluczowych w sprawie ustaleń (w zakresie faktycznego dochodu skarżącej) uzasadnia usunięcie z obrotu prawnego rozstrzygnięć organów obu instancji. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta R. weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.