II SA/Gl 149/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant asystent sędziego Klaudia Borowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem wartości i zniszczeniem pojazdu oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm., zwanej też dalej ustawą) oraz art. 104 Kpa, Starosta B. (dalej jako Starosta) orzekł o obowiązku zapłaty przez M. K. (dalej też jako skarżący) kosztów w łącznej wysokości 13 959 zł brutto, związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem wartości, zniszczeniem (demontażem) pojazdu marki [...] o numerze tej. [...] (nr VIN: [...]) usuniętego z drogi w dniu [...] r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wydanej przez Policję. W uzasadnieniu powołując się na nadesłaną przez Wydział Prewencji Komendy Powiatowej Policji w B. dokumentację stwierdził, że w chwili usunięcia pojazd pozostawiono po kolizji w miejscu gdzie jest to zabronione i utrudniało ruch lub w inny sposób zagrażało bezpieczeństwu (art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Powiadomieniem z dnia [...] r. skarżący jako właściciel pojazdu w dniu jego usunięcia z drogi, został poinformowany o jego usunięciu oraz o skutkach jego nieodebrania w określonym przepisami prawa terminie, a także o kosztach z tym związanych. Odbiór tego powiadomienia potwierdził on własnoręcznym podpisem w dniu [...] r. W związku z upływem ustawowo określonych terminów od chwili umieszczenia pojazdu na parkingu i z jego nieodebraniem, prawomocnym postępowaniem Sądu Rejonowego w B. Wydział [...] z dnia [...] r., sygn. akt I [...] orzeczono przepadek w/w pojazdu na rzecz Powiatu B. Po zawiadomieniu skarżącego pismem z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania w sprawie zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem wartości i zniszczeniem (demontażem) w/w pojazdu, w dniu [...] r. przedłożył on umowę kupna-sprzedaży, potwierdzającej fakt, iż pojazd ten został przez niego zbyty w dniu [...] r., tj. dzień po jego usunięciu z drogi. Skarżący stwierdził też, że jego zdaniem pozostawiony po kolizji pojazd został usunięty z drogi bezpodstawnie. Nadto podał, że odbiór należącego do niego pojazdu z parkingu był według niego nieopłacalny i z tego powodu postanowił go sprzedać, w sytuacji gdy pojawiła się osoba zainteresowana kupnem. W związku ze zbyciem pojazdu uznał, że jakiekolwiek koszty z nim związane już go nie dotyczą. Do złożonego oświadczenia z dnia [...] r. skarżący dołączył kserokopie umowy kupna-sprzedaży samochodu z dnia [...] r. wraz z informacją [...] o przeniesieniu w oparciu o tę umowę praw z umowy ubezpieczenia na nowego właściciela. Dalej Starosta zaznaczył, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Ponieważ w świetle materiału dowodowego sprawy właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia był skarżący, to on ponosi koszty o jakich w tym przepisie mowa, które zgodnie z przedłożonym szczegółowym wyliczeniem zostały ustalone na kwotę 13 959 zł. W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że nie może być stroną przedmiotowego postępowania gdyż od [...] r. nie jest właścicielem wymienionego w decyzji pojazdu, który w tym dniu sprzedał wskazanej osobie, która też ubezpieczyła pojazd na swoje nazwisko i która została przez niego poinformowana o kosztach odebrania samochodu z parkingu. To zatem nabywca jako nowy właściciel ponosi odpowiedzialność "za zdarzenia dotyczące... pojazdu". Wniósł o obciążenie go jedynie kosztami holowania i przechowywania pojazdu przez jedną dobę, gdy był jego właścicielem. Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako SKO lub Kolegium) zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kpa uchyliło decyzję Starosty w części dotyczącej określenia łącznej wysokości kosztów (13 959 zł brutto) i w tym zakresie orzekło o obowiązku poniesienia przez skarżącego kosztów w kwocie 13 919 zł brutto, zaś w pozostałym zakresie decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że z uwagi na prawidłowo wskazany przez Starostę stan faktyczny i prawny, zasadnym stało się nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty kosztów określonych w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Podmiotem zobowiązanym do pokrycia ww. kosztów jest bowiem osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że właścicielem przedmiotowego pojazdu w tym czasie był skarżący. Okoliczność ta jest w sprawie bezsporna – sama strona nie podniosła w tym zakresie jakiegokolwiek zarzutu. Wskazała jedynie w odwołaniu, że pojazd zbyła dnia następnego po jego usunięciu, tj. w dniu [...] r. na rzecz innej osoby, przedkładając w tym zakresie stosowną umowę. Kolegium zaprobowało też decyzję Starosty co do sposobu obliczenia kosztów na podstawie art. 130 a ust. 10h ustawy, poprzez obciążenie kosztami usunięcia pojazdu oraz jego przechowywania, w wysokości określonej w dwóch uchwałach Rady Powiatu B., tj. uchwałą nr [...], ustalającą opłatę za usunięcie pojazdu z drogi w wysokości 478 zł oraz stawkę dobową za przechowywanie w kwocie 27 zł (przy 20 dniach przechowywania daje to kwotę łączną w wysokości 740 zł) oraz uchwałą nr [...], ustalającą stawkę dobową za przechowywanie pojazdu w wysokości 38 zł (przy 331 dniach przechowywania łączna kwota wynosi 12 578 zł), a także kosztami oszacowania wartości pojazdu w wysokości 123 zł. Do kosztów nakładanych na podstawie ww. przepisu nie zaliczyło natomiast kosztów postępowania sądowego w wysokości 40 zł, a zatem kwota określona decyzją organu I instancji wymaga obniżenia o 40 zł. Odnośnie daty końcowej naliczania kosztów za przechowywanie pojazdu Kolegium wskazało, że art. 130a ust. 10h ustawy przewiduje, iż właściciel pojazdu w dniu jego usunięcia (także inna zobowiązana osoba) ponosi koszty wymienione w tym przepisie do dnia zakończenia postępowania. Przytoczony przepis nie precyzuje, jak należy rozumieć sformułowanie "zakończenie postępowania". Jednakże podstawową zasadą trybu orzekania o ponoszeniu wskazanych wyżej kosztów jest to, że rozstrzygnięcie o tych kosztach następuje po zakończeniu postępowania, przy czym chodzi tu o postępowanie co do przepadku pojazdu na rzecz powiatu (miasta w prawach powiatu art. 130a ust. 10), niezależnie od tego, czy wniosek o orzeczenie przepadku zostanie przez właściwy sąd uwzględniony, czy też nie. W obu bowiem przypadkach zakończy się postępowanie z wniosku starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu (miasta na prawach powiatu) w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi i wówczas możliwe i konieczne będzie rozstrzygnięcie o obowiązku poniesienia omawianych kosztów (tak wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2013 r. III SA/Wr 750/13). W konsekwencji powołując się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 marca 2014 r. III SA/Łd 1166/13 Kolegium stwierdziło, że w świetle treści art. 130a ust. 10h ustawy dotychczasowy właściciel pojazdu winien ponosić koszty określone w tym przepisie do daty uprawomocnienia się orzeczenia sądowego o jego przepadku. Odnosząc się zaś do treści odwołania Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia fakt sprzedaży pojazdu po jego usunięciu z drogi. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO M. K. podtrzymał twierdzenia i wnioski sformułowane wcześniej w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko, że nie ma znaczenia prawnego fakt sprzedaży pojazdu po jego usunięciu z drogi. Na rozprawie sądowej w dniu 7 sierpnia skarżący podał, że nie wiedział iż samochód nie został zabrany przez nabywcę, którego wcześniej nie znał i którego po zawarciu umowy sprzedaży samochodu już nie widział. Powołał się też na swoją trudną sytuację majątkową i osobistą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawa p.p.s.a.), a tylko pod tym kątem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym. Jak to prawidłowo wskazały organy obu instancji, a co wynika z obowiązującej zarówno w dacie wydania dyspozycji usunięcia objętego postępowaniem pojazdu (tj. w dniu [...] r.) jak i w dacie orzekania przez te organy treści art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji i jego usunięcia do zakończenia postępowania ponowi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, z zastrzeżeniem ust. 10 d i 10 i (które to wątki w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości i nie jest też przez skarżącego negowane, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rej. [...], nr VIN: [...] tj. w dniu [...] r. to on był jego właścicielem. Tak też przyjął Sąd Rejonowy w B. w prawomocnym postanowieniu z dnia [...] r. sygn. akt [...] orzekając o jego przepadku na rzecz Powiatu B. Oznacza to, że właśnie skarżącego obciążają koszty o jakich mowa w przytoczonym wyżej art. 130a ust. 10 h ustawy. W świetle treści tego przepisu nie ma bowiem znaczenia ewentualne zbycie pojazdu po dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, na którą to okoliczność powołuje się skarżący. O tym, że koszty te obciążają właściciela pojazdu skarżący został pouczony w treści powiadomienia, które zostało mu doręczone w dniu [...] r. Z obowiązujących przepisów nie wynikał i nie wynika przy tym obowiązek aby w przedmiotowym zawiadomieniu miała być podana kwota należności obciążająca właściciela, co podnosi skarżący, a co w praktyce na tym etapie postępowania nie jest też możliwe do spełnienia. Skarżący jako właściciel pojazdu w dniu wydania polecenia jego usunięcia powinien interesować się dalszym jego losem nawet w przypadku jego późniejszej sprzedaży, czego nie uczynił Należy przy tym podnieść, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego fakt sprzedaży samochodu w dniu [...] r. nie został dostatecznie wyjaśniony i udowodniony. W szczególności z przedłożonego przez skarżącego, a skierowanego do niego pisma [...] (nadanego w dniu [...] r.) nie wynika kiedy umowa kupna – sprzedaży samochodu z dnia [...] r. została u tego ubezpieczyciela przedłożona i kiedy prawa z umowy ubezpieczenia zostały przeniesione zgodnie z tą umową na nowego właściciela. W świetle treści art. 130a ust. 10h ustawy okoliczność ta nie ma jednak w niniejszej sprawy znaczenia. W świetle treści tej ustawy w przedmiocie przesłanek i wysokości obciążających skarżącego kosztów nie ma też znaczenia trudna sytuacja osobista i materialna skarżącego. Nie ma też znaczenia czy skarżący zdawał sobie sprawę, że również w przypadku ewentualnej sprzedaży samochodu, to jego, a nie ewentualnego jego nabywcę będą obciążać przedmiotowe koszty. Z przedłożonej umowy z dnia [...] r. nie wynika też przy tym aby nabywca samochodu zobowiązał się do jego odbioru ze strzeżonego parkingu i pokrycia związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu kosztów. Zgodnie z treścią art. 130a ust. 10h ustawy skarżącego obciążają przy tym wymienione w tym przepisie koszty powstałe aż do zakończenia postępowania administracyjnego, a nie tylko koszty poniesione do czasu ewentualnego późniejszego zbycia samochodu, czego domaga się skarżący. Działając z urzędu (w związku z treścią art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.) Sąd uznał też, że wysokość obciążających skarżącego kosztów została przez SKO wyliczona zgodnie z treścią art. 130a ust. 10h i ust. 6 ustawy. Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. ec