II SA/Gl 15/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-10-12
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, która zarządzała nieruchomością na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o przepisy Prawa lokalowego, posiada interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie tego zarządu, po wejściu w życie przepisów Kodeksu cywilnego o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia?Ratio decidendi
Gmina, która zarządzała nieruchomością na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o przepisy Prawa lokalowego, po wejściu w życie przepisów Kodeksu cywilnego o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia, nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie tego zarządu. Stosunek prawny między właścicielem a zarządcą nieruchomości stał się cywilnoprawny, a roszczenia o zwrot wydatków i nakładów mogą być dochodzone jedynie przed sądem powszechnym, nie tworząc legitymacji skargowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Gmina C. wniosła skargę do WSA w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję Prezydenta C. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przejęcia w zarząd państwowy budynku. Prezydent C. odmówił wznowienia postępowania, uznając, że podanie zostało złożone z uchybieniem terminu. SKO uchyliło tę decyzję, wskazując na brak dowodów co do daty powzięcia wiedzy o decyzji przez stronę oraz kwestionując prawidłowość upoważnienia do prowadzenia postępowania. Gmina C. zarzuciła naruszenie reguł procedury administracyjnej i podniosła, że była uprawniona do udzielenia upoważnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o przejęcie w zarząd państwowy budynku oddala skargę.
Decyzją Prezydenta C. z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. – Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 14, poz. 84), orzeczono o przejęciu w zarząd państwowy budynku przy ul. [...] w C. i przekazaniu go w administrację Przedsiębiorstwa A w C.
Następnie podaniem z dnia [...] r. K.P. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego powyższą decyzją z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa. Po rozpatrzeniu podania decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta C., odmówiono wznowienia postępowania na podstawie art. 150 § 1 oraz art. 149 § 3 w zw. z art. 148 kpa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż wnioskodawczyni jako spadkobierca G. M., współwłaścicielki nieruchomości w dacie wydania kwestionowanej decyzji, jest uprawniona do złożenia podania. Jednak w ocenie organu, podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 § 2 kpa.
Stan prawny nieruchomości był bowiem znany wnioskodawczyni co najmniej od dnia [...] r., kiedy to wydano postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po G. M. Stąd też zdaniem organu, należało orzec o odmowie wznowienia postępowania.
W odwołaniu od decyzji K.P. podniosła, że o treści decyzji z dnia [...] r. została powiadomiona dopiero w dniu [...] r., kiedy to otrzymała pismo Dyrektora [...] w C. z dołączoną kserokopią decyzji. Odwołująca się zarzuciła ponadto, iż Gmina C. zaniechała kroków w celu zawiadomienia współwłaścicieli nieruchomości o sprawowanym zarządzie bez zlecenia, mimo prawnego obowiązku od dnia [...] r.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 kpa). Organ II instancji stwierdził bowiem, iż nie została udowodnione w postępowaniu przed organem I instancji, kiedy strona dowiedziała się o decyzji, co nie jest równoznaczne z posiadaniem wiedzy o zarządzie nieruchomością. Z braku zawarcia takiej informacji w podaniu o wznowienie postępowania, zdaniem Kolegium należy przesłuchać wnioskodawczynię dla ustalenia dochowania terminu, co z kolei przekracza ramy postępowania odwoławczego. Wreszcie, organ odwoławczy zakwestionował prawidłowość upoważnienia przez Prezydenta, kierownika jednostki organizacyjnej do podejmowania czynności procesowych w niniejszym postępowaniu, jako że nie dotyczy ono mienia komunalnego.
W skardze do sądu administracyjnego Gmina C. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, nie podzielając argumentacji w zakresie naruszenia reguł procedury administracyjnej. Zdaniem strony skarżącej, treść oświadczenia wnioskodawczyni złożonego w dniu [...] r. była wystarczająca do podjęcia decyzji o odmowie wznowienia postępowania, zaś Prezydent C. był uprawniony do udzielenia dyrektorowi zakładu komunalnego upoważnienia do prowadzenia w jego imieniu niniejszej sprawy jako dotyczącej praw majątkowych Gminy C., która przez wiele lat zarządzała przedmiotową nieruchomością na zasadzie prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, skoro stosunki pomiędzy prowadzącym zarząd a właścicielem reguluje przepis art. 753 § 2 kodeksu cywilnego.
Odpowiadając na skargę organ, którego działanie zaskarżono, wniósł w pierwszym rzędzie o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z powodu jej wniesienia przez organ I instancji, zaś z ostrożności procesowej – o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.
Uczestniczka postępowania K.P. wniosła o oddalenie skargi, przychylając się do stanowiska organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona przez nieuprawniony podmiot. Z mocy art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), legitymacja skargowa przysługuje każdemu, kto ma w tym interes prawny, prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich, organizacji społecznej, a wreszcie innemu podmiotowi, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Zgodnie z pismem z dnia [...] r., skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez Gminę C., reprezentowaną przez Prezydenta Miasta. Zatem brak podstaw do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej z powodu wniesienia przez organ administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Jednak Gmina C. nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 cyt. ustawy, co wynika jednoznacznie z uzasadnienia skargi, jak i stanu prawnego nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego.
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. – Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165 ze zm.), na podstawie której orzeczono o przejęciu nieruchomości w zarząd państwowy, utraciła moc z dniem 11 listopada 1994 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.). Z mocy art. 61 ust. 1 tej ustawy, z dniem jej wejścia w życie, do czynności jednostek zarządzających nieruchomościami na podstawie decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie art. 25 ust. 1 i 3 Prawa lokalowego z 1974 r., stosuje się zaś przepisy kodeksu cywilnego o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. Zatem pomiędzy właścicielem nieruchomości a zarządzającym zachodzi stosunek cywilnoprawny, który nie tworzy legitymacji czynnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Uprawnienie do wniesienia skargi powiązane zostało bowiem z posiadaniem interesu prawnego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r. sygn. akt I SA 74/96, ONSA 1997/2/89). Oznacza to, że niezbędne jest wskazanie przepisu prawa, uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Takiej normy prawnej, z której możliwe jest wywodzenie legitymacji, nie stanowi art. 753 § 2 kodeksu cywilnego, stanowiący o rozliczeniach stron. Roszczenie o zwrot wydatków i nakładów oraz zwolnienie od zobowiązań stanowi bowiem źródło interesu faktycznego, który nie tworzy legitymacji skargowej. Rozliczenia finansowe na tle sprawowania zarządu mogą być dochodzone jedynie przed sądem powszechnym i nie stanowią przedmiotu niniejszego postępowania administracyjnego, w którym nie rozstrzyga się o prawach i obowiązkach Gminy C.
Legitymacja stanowi zaś przesłankę materialnoprawną. Stąd też stwierdzenie braku legitymacji czynnej skutkuje oddaleniem skargi bez badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło