II SA/Gl 15/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, , , po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.P. na akt Wójta Gminy K. z dnia 6 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku i zamiarze włączenia go do gminnej ewidencji zabytków p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Dnia 6 września 2024 r. Wójt Gminy K., działając na podstawie § 18b rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 56, dalej: rozporządzenie) w zw. z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (obecnie t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1292) zawiadomił T.P. (dalej: skarżąca) o sporządzeniu nowej karty adresowej i zamiarze włączenia jej do gminnej ewidencji zabytków dla obiektu- restauracja, ob. budynek mieszkalno-usługowy, zlokalizowana w miejscowości K. T.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższe zawiadomienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest jedynie wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn.zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz.615, z późn.zm), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). W tym miejscu wskazać należy, że czynność polegająca na włączeniu karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków stanowi akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem może być przedmiotem skargi. Jednak z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że na dzień złożenia skargi nie została jeszcze podjęta taka czynność. Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy K. pismem z dnia 6 września 2024 r. jedynie zawiadomił skarżącą o sporządzeniu nowej karty adresowej i zamiarze jej włączenia do gminnej ewidencji zabytków. W ocenie Sądu nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na samo ww. zawiadomienie, albowiem zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów lub czynności objętych kontrolą sprawowaną przez sąd administracyjny określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a.-w tym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przede wszystkim akt ten nie jest przejawem władczych działań administracji publicznej. Dopiero dokonanie czynności włączenia karty zabytku do ewidencji zabytków podlega kontroli sądowej, ponieważ czynność ta dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż wpisanie nieruchomości do ewidencji zabytków ma wpływ na uprawnienia i obowiązki właściciela. Wynikają one na przykład z treści art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, który przewiduje, że w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego, wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 232/22, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 223/23, dostępne w bazie orzeczeń CBOSA). Reasumując-skoro wniesiona w niniejszej sprawie skarga wyprzedziła dokonanie czynności włączenia karty zabytku do gminnej ewidencji zabytków to należało przyjąć, że skarga ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji.