II SA/Gl 1514/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Wójt Gminy K. decyzją z [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 17, art. 20 oraz art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił A. Z. (dalej jako strona lub skarżący) przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ ten przywołał treść stosownych przepisów i wskazał, że strona jako inna osoba winna spełniać wymogi wynikające z treści art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, których nie spełnia, ponieważ osoba wymagająca opieki nie jest spokrewniona z wnioskodawcą w linii prostej. Osoba wymagająca opieki jest ciotką strony i z uwagi na stan zdrowia wymaga stałej opieki drugiej osoby. Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. W odwołaniu tym wyrażono niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i podniesiono naruszenie prawa materialnego, a to art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ ten przybliżył sytuację rodziny skarżącego jak również przytoczył przepisy dotyczące przyznawania wnioskowanego świadczenia. Organ odwoławczy wskazał, że strona nie spełnia wymogów do otrzymania przedmiotowego świadczenia, ponieważ nie jest osobą spokrewnioną w prostej linii z osobą wymagającą opieki. Ponadto podkreślono, że na stronie nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki. W konkluzji swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełnia wymogów wynikających z obowiązujących regulacji prawnych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła strona. W skardze tej wystąpiono o uchylenie kwestionowanej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W motywach skargi podkreślono, że ciocia strony nie posiada nikogo, kto by się nią zajął, stąd obowiązek opieki nad nią spoczął na stronie i z tego powodu wnosi o przyznanie wnioskowanego świadczenia W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz. 137) nie wykazała, aby decyzja ta naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest czytelny. Z akt administracyjnych oraz z pism i oświadczeń skarżącego wynika, że dla osoby wymagającej opieki ze strony innej osoby jest siostrzeńcem. W treści uzasadnienia organu pierwszej instancji zamieszczono informację, że sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad nią. Przywołany stan faktyczny obliguje do przedstawienia stanu normatywnego w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do postanowień art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Szczególne regulacje zawiera ust. 5 przywoływanego przepisu, ponieważ określa on sytuacje, kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Zgodnie z nim świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli; osoba sprawująca opiekę: ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Względnie osoba wymagająca opieki; pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu. Przedmiotowe świadczenie nie przysługuje, gdy na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Przywołany powyżej stan normatywny określa jakie muszą zaistnieć przesłanki pozytywne i które przesłanki negatywne nie mogą wystąpić, aby skarżący mógł się skutecznie ubiegać o wnioskowane świadczenie. Na wstępie przyjdzie odnieść się do przesłanek występujących po stronie skarżącego. Stosownie do brzmienia przywołanych unormowań wnioskodawca obowiązany jest zrezygnować z zatrudnienia lub też takiego zatrudnienia nie podejmować, a dodatkowo osoba taka musi znajdować się w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, nadto w przypadku tego typu osoby nie może wystąpić żadna z negatywnych przesłanek wskazanych w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy uwagę należy zwrócić na treść art. 17 ust. 1 pkt 4 przedmiotowej ustawy, ponieważ zgodnie z nim świadczenie pielęgnacyjne przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z treści przywołanych unormowań wprost wynika, że skarżący mógłby skutecznie ubiegać się o przyznanie wnioskowanego świadczenia tylko wówczas, gdyby spełniał przesłanki pozytywne oraz nie występowałaby żadna z przesłanek negatywnych. Co do występowania przesłanek pozytywnych to przyjdzie uznać, że skarżący jest osobą w wieku produkcyjnym, która zrezygnowała z zatrudnienia, zatem ta przesłanka została dopełniona. Równocześnie w sprawie tej winny zostać spełnione przesłanki przewidziane treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym zakresie skarżący nie spełnia wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia, ponieważ nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, a tym samym nie jest objęty kręgiem osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Oznacza to, że brak jest występowania przesłanek przewidzianych w przywołanych powyżej przepisach dla przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Doceniając trud i wysiłek ponoszony przez skarżącego w zakresie opieki udzielanej osobie tego wymagającej, przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji sąd obowiązany jest kierować się treścią obowiązującego prawa zamieszczonego w ustawie, ponieważ jedynym kryterium oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów administracji jest kryterium legalności, czyli zgodności z przepisem prawa. Sąd administracyjny nie może w swoim działaniu kierować się zasadami współżycia społecznego, czy też innymi kryteriami czy wartościami. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.