II SA/Gl 1525/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-09-21
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku i opiera swoją działalność na pracy społecznej członków, może zostać zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu incydentalnym dotyczącym dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, może zostać zwolnione od tych kosztów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Kryterium decydującym jest stan majątkowy wnioskodawcy, a analiza jego sytuacji finansowej pozwala na uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za usunięcie drzewa. Wcześniejsze wnioski Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy zostały oddalone przez WSA w Gliwicach, a Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jedno z tych postanowień, wskazując na potrzebę merytorycznej oceny wniosku. Stowarzyszenie argumentowało, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku i opiera się na pracy społecznej członków.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia na skutek wniosku Stowarzyszenia "A" o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek Stowarzyszenia "A" o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W ustawowym terminie Stowarzyszenie wniosło sprzeciw od powyższego postanowienia domagając się jego zmiany. W uzasadnieniu wskazano,
że Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku,
jest zrzeszeniem o celach niezarobkowych, a swoją działalność opiera na pracy społecznej członków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 6 lipca 2015 r. oddalił wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy, podnosząc
w uzasadnieniu, że wnioskujący nie jest stroną postępowania, gdyż nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, a postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia "A" do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
1 września 2015 r. sygn. akt II OZ 783/15 po rozpoznaniu zażalenia Stowarzyszenia "A" uchylił powyższe postanowienie z dnia 6 lipca 2015 r. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy, jako strony postępowania incydentalnego dotyczącego zasadności dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym, powinien zostać oceniony merytorycznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych
i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, które wykażą, że nie mają dostatecznych środków
na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych
we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
W ocenie Sądu, wnioskodawca – Stowarzyszenie "A" wykazało w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 12 maja 2015 r.
w wysokości 100 zł. Nawet ta kwota w zestawieniu z sytuacją majątkową wnioskodawcy jest na tyle znacząca, aby można było stwierdzić, że jej opłacenie leży poza możliwościami Stowarzyszenia. Z zawartego w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia wynika, że wnioskodawca jest nie posiada żadnego majątku trwałego ani środków finansowych. Nie posiada wsparcia finansowego ze strony władz samorządowych lub innych organizacji czy instytucji. Wszystkie podejmowane dotychczas przez Stowarzyszenie działania były finansowane ze środków prywatnych poszczególnych jego członków. Wnioskodawca przedstawił także uchwałę o odstąpieniu od pobierania składek członkowskich z powodu bezrobocia osób tworzących Stowarzyszenie oraz informację, iż siedziba Stowarzyszenia jest miejscem zamieszkania jednego z jej członków, poza tym stowarzyszenie nie zatrudnia żadnych pracowników i nie posiada rachunku bankowego.
W ocenie Sądu treść oświadczenia złożonego przez Stowarzyszenie "A" jest wystarczająca do rozpoznania jego wniosku i przekonuje o jego zasadności.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło