II SA/Gl 1532/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-02-17

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Bonifacy Bronkowski, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej odmowy przyznania zasiłku rodzinnego, nie uwzględniając wymogu kontynuacji uzyskiwania dochodu w okresie zasiłkowym przy stosowaniu art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ pominęło istotny warunek wynikający z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jakim jest kontynuacja uzyskiwania dochodu w okresie zasiłkowym. Świadczenie "wczasy pod gruszą" nie ma charakteru ciągłego, co czyni jego zaliczenie w całości do dochodu w jednym miesiącu błędnym. Brak oceny tego warunku przez organ stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków. Skarżąca argumentowała, że odmowa oparta była na błędnym zaliczeniu jednorazowego świadczenia "wczasy pod gruszą" do dochodu. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając świadczenie za dochód wynikający ze stosunku pracy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących dochodu, sprzeczną z wcześniejszym wyrokiem WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia 27 września 2021 r. S. L. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr. [...] w sprawie świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ odmowa przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku została oparta o błędne ustalenie, że świadczenie z funduszu świadczeń socjalnych (tzw. wczasy pod gruszą) jest świadczeniem wynikającym ze stosunku pracy i z tego tytułu stanowi dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm., dalej: "ustawa"), mimo że jest to dochód jednorazowy. W ocenie Skarżącej w sprawie został naruszony art. 3 ust. 1, art. 3 pkt 23 oraz art. 5 ust. 4a przywołanej ustawy. Następnie wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 marca 2020 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 1483/19 ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr. [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. wyjaśniając, że zaliczenie do dochodu rodziny w miesiącu czerwcu 2019 r. całości wynagrodzenia Skarżącej z tytułu umowy o pracę oraz przyznanego jej świadczenia "wczasy pod gruszą" było zabiegiem niedopuszczalnym. Organy nie uwzględniły, że świadczenie nie stanowi comiesięcznego dochodu Strony, lecz ma charakter jednorazowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "organ", "Kolegium") decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach nr [...] z dnia [...] r. W pierwszej kolejności organ wskazał na przesłanki stwierdzenie nieważności decyzji zawarte w art. 156 § 1 k.pa., następnie podał że decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji odmówił przyznania skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na K. L., prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na B. L. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na M. L. i dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. W odniesieniu do treści art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 2 i 2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjaśnił, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli suma dochodów członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764 zł. Następnie organ przywołał treść art. 3 pkt 1 (dochód), pkt 23 (utrata dochodu) i pkt 24 (uzyskanie dochodu) ustawy, a także art. 5 ust. 4a i 4 b ustawy. W dalszej części przedstawił ustalenia organu I instancji: dochód rodzinny z roku bazowego, tj. 2018 r. jest dochodem częściowo utraconym, w roku 2018 r. małżonek Skarżącej uzyskał dochód w wysokości 1.537,75 zł miesięcznie oraz dochód nieopodatkowany z tytułu zwrotu ulgi prorodzinnej w wysokości 190,08 zł miesięcznie, natomiast Skarżąca uzyskała dochód po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zatem zastosowanie znajduje art. 5 ust. 4b ustawy, w dniu 7 maja 2019 r. podjęła pracę, dochód w czerwcu 2019 r. wyniósł 1.091,47 zł, a łącznie z kwotą świadczenia z funduszu świadczeń socjalnych to 3.591,47 zł i jest to dochód uzyskany w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit. c ustawy, łączny dochód rodziny to 5.319,30 zł co stanowiło 1.063,86 zł na osobę w rodzinie przy kryterium ustawowym 674 zł. Zdaniem Kolegium postępowanie wyjaśniające nie wykazało wystąpienia żadnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., decyzja została wydana przez organ właściwy, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzję ostateczną, została skierowana do osoby będącej stroną, jest wykonalna, jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. W oparciu o art. 5 ust. 4b ustawy organ odwoławczy zaliczył do dochodu rodziny w miesiącu czerwcu 2013 r. całość wynagrodzenia Skarżącej z tytułu umowy o pracę oraz przyznane jej świadczenie "wczasy pod gruszą". Przywołał również uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 marca 2020 r. II SA/Gl 1483/19 wskazując, że w doktrynie prawniczej spotykany jest również odmienny pogląd dotyczący interpretacji tego przepisu, m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lipca 2018 r. II SA/Gd 346/18. Podniósł również, że nie są traktowane jako wady mające znamiona rażącego naruszenia prawa polegające na nietrafnej wykładni przepisów prawa, które budzą wątpliwości co do ich stosowania, czy wybór jednej z rozbieżnych interpretacji przepisów prawa uznany później za nieprawidłowy. Za orzecznictwem zaakcentował, że nie każde naruszenie prawa może być uznane za rażące, a dochodzi do niego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem. Natomiast z wniosku Skarżącej wynika, że przedstawia tylko jedną z możliwych interpretacji wskazanego przepisu art. 5 ust. 4a ustawy, który ponadto nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż uzyskanie przez Stronę dochodu nastąpiło po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. w 2019 r. Nie został również rażąco naruszony, mający zastosowanie w sprawie, przepis art. 5 ust. 4b ustawy, który może zostać w różny sposób interpretowany, ani też przepisy art. 3 pkt 1 i art. 3 pkt 23 i 24 ustawy. W ocenie Kolegium decyzja z dnia [...] r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie stwierdzono także zaistnienia innych przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podniosła zarzut naruszenia: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] pomimo zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa art. 3 pkt 1, art. 3 pkt 23, art. 5 ust. 4a i 4b ustawy poprzez ich błędną wykładnię odnoszącą się do pojęcia "dochód", sprzeczną z prawidłową wykładnią przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 marca 2020 r. II SA/Gl 1483/21, w którym zważono, że świadczenie z tytułu "wczasów pod gruszą" nie stanowi comiesięcznego dochodu strony, lecz ma jednorazowy charakter, a także art. 6 i 7 k.p.a. poprzez błędne niepodzielenie wypłaconej faktycznie kwoty "wczasów pod gruszą" przez 12 miesięcy, a jednocześnie przyjęcie dochodu z tego tytułu w kwocie brutto jako dochodu osiąganego w każdym miesiącu w pełnej wysokości tego świadczenia, co pozostaje w oczywistej sprzeczności ze stanem faktycznym. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podtrzymała argumentację prezentowaną na etapie złożonego wniosku. W odpowiedzi na skargę z dnia 29 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, dodając, w odniesieniu do zarzutów skargi, iż nawet przyjmując świadczenie "wczasów pod gruszą" w wysokości netto 2.230 zł zgodnie z potwierdzeniem przelewu (zamiast 2.500 zł brutto) to i tak dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę kryterium dochodowego uprawniającą do świadczeń rodzinnych, tj. dochód na osobę w rodzinie wyniósł kwotę 1.009,86 zł. Nadto w ocenie Kolegium nie ma podstaw do podzielenia faktycznie wypłaconej kwoty "wczasów pod gruszą" na 12 miesięcy. Podczas rozprawy Skarżąca podała, że świadczenia rodzinne zostały przyznane w kolejnych okresach zasiłkowych, także w bieżącym, pomimo wypłaty również w tych okresach świadczenia "wczasy pod gruszą" (protokół rozprawy z dnia 17 lutego 2022 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi. Istotą niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd przy tym zwraca uwagę, że w wyniku prowadzonego przez organ postępowania nie dochodzi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2015 r., I OSK 1021/13). Na gruncie niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że Kolegium nie przeprowadziło tej oceny w sposób prawidłowy. Wniosek o stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, który dotyczy wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji obarczonej kwalifikowanymi wadami prawnymi. W orzecznictwie akcentuje się, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły czy wręcz ścieśniająco, a ich zaistnienie powinno być bezsporne i mieć oczywisty charakter, co podkreśla wyjątkowość tej instytucji (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r., IV SA 1380/97, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 1998 r., IV SA 912/97, P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2021). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają co do zasady charakter materialnoprawny. Nie są one związane z postępowaniem, w którym wydano decyzję, ale wynikają z samej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r., II SA 1079/98; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 1999 r., IV SA 1646/97). W rezultacie ustalenia czynione celem wyeliminowania ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. muszą być jednoznaczne i bezsporne. Ustawodawca w art. 156 § 1 k.p.a. wskazuje enumeratywny katalog przesłanek nieważności decyzji. Skarżąca formułując wniosek o stwierdzenie nieważności podniosła wystąpienie przesłanki w postaci wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika, iż decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. na okres zasiłkowy 2019/2020 odmówił Stronie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: K. L., B. L. i M. L., oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Wyjaśniając podjęte rozstrzygnięcie organ przywołał treść art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, stanowiący, że zasiłek rodzinny wraz znanymi dodatkami przysługuje, jeżeli dochód rodziny osiąganych w roku 2018 w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674 zł lub 704 zł w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, natomiast w rodzinie Strony miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny wynosi 1.063,86 zł zatem przekracza kryterium dochodowe. Różnica pomiędzy dochodem miesięcznym rodziny Strony (5.319,30 zł) a kryterium dochodowym (647 zł x 5 osób = 3.370 zł) wynosi 1.949,30 zł, różnica pomiędzy łączną miesięczną wysokością zasiłku rodzinnego wraz dodatkami (491,99 zł) a wysokością przekroczonego kryterium dochodowego (1.949,30 zł) wynosi -1.457,31 zł, zatem dochód rodziny przekracza kwotę kryterium dochodowego pomnożonego przez liczbę członków rodziny (1.949,30 zł) o kwotę wyższą niż łączna kwota przysługujących zasiłków rodzinnych wraz dodatkami (491,99 zł), stąd też nie znajduje zastosowanie zasada określana art. 5 ust. 3. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ustalił, że dochód rodziny Strony z roku bazowego tj. 2018 r. jest dochodem częściowo utraconym. Strona w dniu 7 maja 2019 r. podjęła pracę, w czerwca 2019 r. otrzymała wynagrodzenie w kwocie 1.091,47 zł netto oraz dodatkowo świadczenie z funduszu świadczeń socjalnych w wysokości 2.500 zł, natomiast małżonek Strony uzyskał dochód w wysokości 1.537,75 zł miesięcznie oraz dochód nieopodatkowany z tytułu zwrotu ulgi prorodzinnej w przeliczeniu na miesiąc 190,08 zł. Dochód rodziny wyniósł 5.319,30, tj. 1063,86 zł na osobę w rodzinie. Wyjaśnił także, że gdyby nie nastąpiło przekroczenie kryterium ustawowego Strona otrzymałaby świadczenia rodzinny w kwocie łącznej 491,99 zł miesięcznie. Kryterium dochodowe zostało przekroczone przez rodzinę Strony o kwotę 1.949,30 zł, a różnica pomiędzy należnymi świadczeniami a kwotą przekroczenia dochodu jest wartością ujemną i wynosi -1.457,31 zł. Organ odwoławczy wskazał również, w odniesieniu do zarzutów odwołania, że świadczenie z funduszu świadczeń socjalnych (wczasy pod gruszą) jest świadczeniem wynikającym ze stosunku pracy i z tego tytułu stanowi dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu I Instancji odpowiada prawu. Na skutek wniosku Strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach nr [...] z dnia [...] r. (karta nr 47 akt administracyjnych), następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówiło uchylenia w/w decyzji z dnia [...] r. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia. Organ zwrócił uwagę, że decyzje Kolegium: nr [...] z dnia [...]. oraz nr [...] z dnia [...] r. (pozostająca w zakresie niniejszego postępowania), dotyczą uprawnień do świadczeń rodzinnych z dwóch różnych okresów zasiłkowych, natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 marca 2020 r. sygn. II SA/Gl 1483/19 wiąże tylko w sprawie, w której został wydany. W ocenie Kolegium w sprawie nie zaistniały przesłanki wznowienia wskazane przez Stronę a określone w art. 145 § 1 pkt 1, 5, 8 k.p.a. Skarga na w/w decyzję z dnia[...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku w wyniku wznowienia postępowania została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2021 r. sygn. II SA/Gl 271/21. Następnie pismem z dnia 27 września 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr. [...] w sprawie świadczeń rodzinnych, Kolegium zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówiło stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] r. Okres zasiłkowy, którego dotyczy decyzja, zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy obejmuje okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r. Stosownie do przywołanego przepisu okres zasiłkowy oznacza okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. W myśl art. 3 pkt 2a ustawy dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4a ustawy). Natomiast w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4b ustawy). Należy stwierdzić, iż organy prawidłowo ustaliły "miesiąc następujący" po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, o którym mowa w art. 5 ust. 4b ustawy, w odniesieniu do którego następuje uwzględnienie uzyskanego dochodu członka rodziny. Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy Skarżąca uzyskała dochód w miesiącu maju 2019 r. (przelew z dnia 30 maja 2019 r. na kwotę 1.185,99 zł, karta nr 4 akt administracyjnych), zatem "miesiącem następującym" po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu był czerwiec 2019 r. (potwierdzenie przelewu z dnia 27 czerwca 2019 r. 1202,92 zł, karta nr 3 akt administracyjnych, potwierdzenie przelewu z dnia 21 czerwca 2019 r. 2.230 zł karta nr 2 akt administracyjnych). Organ prawidłowo również wskazał podstawę prawną poczynionych ustaleń, tj. ust. 4b przywołanego art. 5 ustawy. Powiększenie dochodu członka rodziny, w oparciu o art. 5 ust. 4b ustawy, o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu (tj. w czerwcu 2019 r., jako dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy), nastąpiło jednak z pominięciem kolejnego warunku wynikającego z art. 5 ust. 4b ustawy, którym jest kontynuacja uzyskiwania dochodu (osiągniętego za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu) w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Nie uwzględniono, że świadczenia tzw. "wczasów pod gruszą" nie charakteryzuje jego kontynuacja w okresie zasiłkowym. Świadczenie to nie stanowi comiesięcznego dochodu Skarżącej, zatem błędne pozostaje jego zaliczenie w całości do dochodu w miesiącu czerwcu 2019 r. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2020 r. I SA/Wa 1061/19: "z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że warunek osiągnięcia dochodu w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, nie jest jedynym warunkiem doliczenia dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Jest to pierwszy warunek. Kolejnym warunkiem wynikającym z art. 5 ust. 4b ustawy jest kontynuacja uzyskiwania dochodu osiągniętego zgodnie z warunkiem pierwszym także w okresie, na jaki ustalane (lub weryfikowane) jest prawo do świadczeń rodzinnych. Chodzi tu niewątpliwie o ten konkretny dochód, a więc dochód z tego samego źródła, jak i w dotychczasowej wysokości. Taka interpretacja art. 5 ust. 4b ustawy wynika z celu, jakiemu służy instytucja dochodu utraconego i dochodu uzyskanego, a jest nim urealnienie sytuacji dochodowej świadczeniobiorcy na dzień przyznawania, czy wypłaty świadczeń rodzinnych" (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 22 lutego 2019 r. II SA/Rz 1434/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2019 r. II SA/Po 481/19). W ocenie Sądu, w sprawie doszło do zaniechania przez Kolegium przeprowadzenia oceny, w aspekcie przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., pominięcia przez organ drugiego warunku, o którym mowa w art. 5 ust. 4b ustawy. Powyższe nie wymagało dokonywania złożonej wykładni tego przepisu, nie jest to zatem spór o wykładnię prawa, lecz działanie wbrew regulacji ustanowionej w przywołanym przepisie prawa, tj. rozstrzygnięcie z pominięciem części przepisu mającego zastosowanie w sprawie. Przy uwzględnieniu powyższego uzasadnione stało się uchylenie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. organ ponownie rozpatrując sprawę uwzględni wskazane powyżej wytyczne odnośnie wykładni przepisów, w szczególności art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a następnie dokona oceny decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności w kontekście przesłanki z art. 156 ust. 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniając przyjęte stanowisko. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło