II SA/Gl 154/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi W.Z. i A.Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesionego przez W. Z. i A. Z. odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r. w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w budynku położonym w J. przy ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na akta sprawy stwierdził, że objęta odwołaniem decyzja została doręczona małżonkom Z. w drodze awiza. Doręczyciel odnotował bowiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, że dnia 23 lipca 2014 r. pozostawił pismo w Urzędzie Pocztowym zawiadamiając o tym adresata. Powtórne zawiadomienie o pozostawieniu pisma do odbioru w Urzędzie Pocztowym miało miejsce w dniu 31 lipca 2014 r. Pomimo tego przesyłka nie została odebrana, w związku z czym została zwrócona do PINB w J. w dniu 12 sierpnia 2014 r. Skuteczne doręczenie decyzji W. i A. Z. nastąpiło z upływem 14 dnia od pierwszego zawiadomienia, tj. 6 sierpnia 2014 r. W związku z czym termin do złożenia odwołania minął z dniem 20 sierpnia 2014 r. Późniejsze ponowne doręczenie decyzji w żaden przewidziany przepisami prawa sposób nie otwiera ponownego terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie od decyzji małżonkowie Z. złożyli pismem z dnia 6 października 2014 r. uzupełnionym pismem z dnia 29 listopada 2014 r. Wnosząc odwołanie nie wnieśli przy tym o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Należało zatem przyjąć, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu czternastu dni określonego w art. 129 § 2 kpa. Organ odwoławczy stwierdził przy tym powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny, że o uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi. Okolicznością istotną dla rozpoczęcia biegu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania jest więc ustalenie momentu, w którym decyzja została stronie ogłoszona albo doręczona. Przyjmuje się - zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie - że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia ogłoszenia lub od dnia doręczenia decyzji stronie w postaci i w sposób czyniący zadość wymaganiom ustawowym, czyli zgodnie z przepisami art. 39-49 kpa, a w konsekwencji więc brak doręczenia decyzji - względnie ustalenie, iż zostało ono dokonane z obrazą przepisów kodeksu traktujących o doręczeniu - oznacza, iż termin ten nie rozpoczął swojego biegu. Dalej [...] WINB w K. przytaczając treść art. 44 kpa przeanalizował wynikający z tego unormowania prawidłowy sposób doręczenia dokonanego przy przyjęciu pewnej fikcji prawnej. W tym względzie wskazał też, że przy zastosowaniu tego trybu wymagane jest zgodnie z art. 44 § 2 kpa, aby pozostawić zawiadomienie w jednym z wymienionych w nim miejsc. Doręczyciel jest zobowiązany do podania gdzie takie zawiadomienie pozostawił. W przeciwnym wypadku nie ma możliwości weryfikacji czy tryb został zachowany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 794/10, LEX nr 1068869), przy czym wymaga podkreślenia, że treść formularza dowodu doręczenia nie stanowi i nie powinna stanowić przeszkody w dopełnieniu tego obowiązku (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2014 r., III SA/Gd 411/14, CBOSA). W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że warunki skutecznego doręczenia decyzji organu w trybie art. 44 kpa zostały w rozpatrywanej sprawie zachowane. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie [...] WINB w K. z dnia [...] r. W. i A. małżonkowie Z. zgłosili zastrzeżenia co do zasadności nałożenia na nich wynikających z decyzji PINB w J. z dnia [...] r. obowiązków, wnosząc o merytoryczne rozpoznanie odwołania od tej decyzji. W przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania stwierdzili, że w lipcu i sierpniu 2014 r. przebywali poza miejscem swojego zamieszkania i dlatego w tym czasie decyzji organu pierwszej instancji nie mogli otrzymać. Dlatego też uchybienie terminowi nastąpiło bez ich winy. Ich zdaniem doręczenie tej decyzji "za pomocą tzw. fikcji doręczenia, nie zasługuje na uwzględnienie". W tym względzie ocenę "stanu faktycznego i prawnego" pozostawili sądowi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że skarżący wiedząc o toczącej się sprawie administracyjnej powinni się liczyć z możliwością skierowanej do nich w takiej sprawie korespondencji. Planując dłuższy wyjazd powinni zapewnić sobie odpowiedni sposób odbioru korespondencji, chociażby przez ustanowienie do tego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie ale z przyczyn, które Sąd nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami wziął pod rozwagę z urzędu – zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Powołując prawidłowo przepisy kpa mające zastosowanie przy ocenie skuteczności doręczenia oraz dokonując, przy zastosowaniu orzecznictwa sądów administracyjnych i poglądów doktryny, prawidłowej ich interpretacji organ odwoławczy nie zastosował ich prawidłowo do stanu faktycznego niniejszej sprawy. W tym względzie należy przede wszystkim podnieść, że uszło uwadze [...] WINB w K., iż przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została zaadresowana do obojga skarżących, który to sposób doręczenia nie jest przewidziany w przepisach Rozdziału 8 Działu I kpa. Już tylko z tego powodu doręczenie w drodze awiza, które legło u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia nie mogło być uznane za prawidłowe i w konsekwencji jako nieskuteczne nie otwierało terminu do wniesienia odwołania. Co prawda w orzecznictwie prezentowany jest pogląd o skuteczności doręczenia przesyłki zaadresowanej wspólnie do obojga małżonków do rąk jednego z nich, chyba że zakwestionuje on taki sposób doręczenia, to należy go odnieść zdaniem Sądu jedynie do przypadków faktycznego doręczenia, a nie doręczenia w formie awiza. Niezależnie od tego nie wziął organ odwoławczy pod uwagę, że przy przedmiotowym doręczeniu nie zostały spełnione wszystkie warunki, o jakich mowa w art. 44 § 2 kpa. Na zalegającym w aktach administracyjnych formularzu doręczenia nie zostało bowiem odnotowane czy doręczyciel powiadomił adresatów przesyłki, że wobec ich nieobecności pozostawił przesyłkę w Urzędzie Pocztowym. W konsekwencji nie zostało też odnotowane gdzie takie zawiadomienie zostało umieszczone. Z tego też względu nie ma możliwości weryfikacji czy tryb z art. 44 § 2 kpa został zachowany. Powyższe skutkuje przyjęciem, że nie doszło do prawidłowego doręczenia skarżącym decyzji organu pierwszej instancji w dniu 6 sierpnia 2014 r. Od tej daty nie mógł być też liczony termin do wniesienia odwołania. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 134 kpa w zw. z art. 129 § 2 kpa i w zw. z art. 42 § 1 i art. 44 kpa. sw sw