II SA/Gl 155/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-06-16

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada nieruchomości (w tym budynek w budowie i nieruchomość rolną) i ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania sądowego i ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie, jeśli strona wykaże trudności w ponoszeniu kosztów postępowania sądowego ze względu na szczupły dochód i wysokie wydatki związane z leczeniem. Jednakże, posiadanie przez stronę nieruchomości, w tym budowy domu i nieruchomości rolnej, przeczy tezie o wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym i uzasadnia oddalenie wniosku w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący J. O. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W trakcie postępowania zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawca wskazał na swoje schorzenia, konieczność leczenia specjalistycznego i szczupły dochód, który nie zawsze pozwala na wykupienie niezbędnych lekarstw. Jednocześnie wykazał, że posiada lokal mieszkalny, budynek mieszkalny w budowie oraz nieruchomość rolną. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącego od kosztów sądowych, ale oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Zarządzeniem z dnia 9 marca 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W piśmie procesowym z dnia 5 kwietnia 2011 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu Następnie, na wezwanie Sadu, swój wniosek złożył w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że J. O. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze swoją córką – S. O. W skład jego majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. 73 m2, budynek mieszkalny (w budowie) o pow. 117 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 0,8511 ha. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Córka wnioskodawcy jest studentką II roku studiów i nie uzyskuje żadnego dochodu. Skarżący podkreślił, że ze względu na trapiące go schorzenia pozostaje pod opieką kilku specjalistów (kardiolog, urolog, ortopeda, neurolog, diabetolog i laryngolog), a szczupły dochód nie zawsze pozwala mu na wykupienie wszystkich, niezbędnych lekarstw. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący przedstawił szereg dokumentów obrazujących poziom jego wydatków związanych z utrzymaniem się. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Analiza sytuacji materialnej J. O. prowadzi do wniosku, że jego wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie. W istocie bowiem skarżący może mieć problemy ze zdobyciem środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Wysokość jego dochodu, przy uwzględnieniu poziomu wydatków (które zostały udokumentowane) pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W konsekwencji nie można oczekiwać, że skarżący będzie w stanie zdobyć środki na te koszty. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto fakt, że skarżący posiada trzy nieruchomości, co przeczy tezie o szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Pamiętając, że jedną z nich jest rozpoczęta budowa domu, zaś druga to nieruchomość rolna, nie można z pola widzenia tracić faktu, że posiadanie tego rodzaju składników majątkowych przeczy tezie o wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym strony. W tej sytuacji nie można przyjąć, że sytuacja materialna skarżącego jest ekstremalnie ciężka, skoro stać go na utrzymanie takich składników majątku. Co więcej, nie wykazano, aby nieruchomość ta stanowiła zabezpieczenie jakichkolwiek zobowiązań względem podmiotów trzecich, w tym aby istniały przeszkody jej zbyciu lub obciążeniu (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 563/09 – LEX nr 574123). W konsekwencji nie można było uznać, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości, co uzasadniało jego częściowe oddalenie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło