II SA/Gl 1554/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. i B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. i P. S. pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą: rozbudowa oraz przebudowa budynku szaletów miejskich wraz ze zmianą sposobu użytkowania na obiekt usługowo – biurowy na działce nr [...] przy ul. [...] w R. Na skutek odwołania od tej decyzji wniesionego przez "A" Sp. z o.o. w R., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze w w/w sprawie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 876/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił powyższą decyzję Wojewody [...]. Po ponownym rozpoznaniu odwołania wniesionego przez "A" Sp. z o.o. w R., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił powyższą decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał m.in., że wobec faktu zrealizowania planowanej inwestycji prowadzenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na jej budowę stało się bezprzedmiotowe. Nadto, w sytuacji w której zrealizowany obiekt nie posiada pozwolenia na budowę niezbędne jest przeprowadzenie postępowania przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli P. S. i B. S. W skardze tej zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że w sytuacji w której okazałoby się, że podmiot wnoszący odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu, zbędne byłoby prowadzenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego. W konsekwencji prowadzone bezpodstawnie postępowanie legalizacyjne mogłoby wyrządzić skarżącym znaczną szkodę w postaci ewentualnych opłat czy obowiązków w zakresie sporządzenia i dostarczenia wymaganej dokumentacji. Skarżący zaakcentowali, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie szkodzi w żaden sposób interesowi publicznemu ani stronom, gdyż roboty budowlane zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, o czym świadczy wydane przez organ pozwolenie na użytkowanie spornej inwestycji. Ustosunkowując się do wniosku skarżących uczestnik postępowania "A" Sp. z o.o. w R., wnosząc o jego oddalenie, wskazała, że zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżących żadnych obowiązków, zaś ewentualna szkoda związana z kosztami postępowania legalizacyjnego dotyczy odrębnego postępowania, nieobjętego niniejszą skargą. Takie wydatki nie wynikają natomiast z decyzji będącej przedmiotem wniosku. Spółka podkreśliła, że uzyskanie przez skarżących pozwolenia na użytkowanie obiektu w oparciu o nieostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę nie może sanować wadliwości procesu inwestycyjnego. Zwróciła uwagę, że skarżący nie skonkretyzowali i nie udokumentowali przytoczonych okoliczności, w szczególności nie wykazali jakimkolwiek dokumentem, że całość prac została przez nich wykonana do dnia utraty przez decyzję waloru ostateczności. W takiej sytuacji może zaś dojść do naruszenia interesu publicznego, wobec realizacji części robót w ramach samowoli budowlanej. Rozpatrując wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 99/12 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), o możliwości przyznania ochrony tymczasowej, na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to czy w postępowaniu przed sądem administracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o którym mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Zaś wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, wywołanych tą decyzją. Należy także zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym postanowieniu, że okoliczności, o którym mowa w art. 61 § 3 Ppsa należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu administracyjnego akt zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy ocenić należy, czy w przypadku wykonania decyzji uchylającej pozwolenie na budowę i umarzającej postępowanie w tej sprawie może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi nie było podstaw to wydania powyższego rozstrzygnięcia. Podkreślić przy tym należy, że ocenie Sądu nie podlega okoliczność, czy prowadzone w sprawie roboty budowlane miały charakter samowoli budowlanej czy też nie. Dokonując oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji w przedstawionych powyżej ramach, Sąd uznał, że jej wykonanie przed rozpoznaniem sprawy merytorycznie może łączyć się z wystąpieniem przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z możliwością wszczęcia postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Tymczasem w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja uchylająca pozwolenie na budowę i umarzająca postępowanie w tej sprawie była wadliwa, a w międzyczasie wszczęte zostało już postępowanie legalizacyjne, w wyniku którego nałożono na skarżących określone obowiązki. Może zatem powstać kwestia powrotu do stanu poprzedniego, który istniał przed uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem skutków trudnych do odwrócenia dla inwestorów (por. analogiczny pogląd wyrażony został w przywołanym już postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 99/12, zapadłym przy ocenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę). Z powyższych względów bez znaczenia dla oceny wniosku skarżących pozostaje zatem wskazany przez uczestnika postępowania fakt, że wydatki związane z postępowaniem legalizacyjnym nie zostały określone zaskarżoną decyzją, dotyczą one odrębnego postępowania administracyjnego i nie zostały w żaden sposób udokumentowane przez inwestorów. Podkreślić należy, że z brzmienia przepisu art. 61 § 3 Ppsa wynika, że ustawodawca nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, że zachodzą przewidziane w nim przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w razie złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Tym niemniej uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie (por. M. Bogusz w glosie do przytoczonego wyżej postanowienia NSA, Gdańskie Studia Prawnicze, Przegląd orzecznictwa 2006 r., nr 1, poz. 1). Jednocześnie wyjaśnić należy, że fakt uwzględnienia wniosku skarżących o nie oznacza przesądzenia o zasadności wniesionej przez nich skargi, albowiem dopiero na rozprawie Sąd rozstrzygnie o zgodności zaskarżonego aktu z prawem. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.