II SA/Gl 1557/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-02-11
Skład orzekający: Renata Siudyka, Tomasz Dziuk, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie legalności wykonania obiektu budowlanego, uznając je za bezprzedmiotowe, mimo częściowego użytkowania obiektu i braku formalnego zakończenia budowy?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonania obiektu budowlanego może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Nawet częściowe użytkowanie obiektu i brak formalnego zakończenia budowy nie wykluczają umorzenia, jeśli stan faktyczny jest zgodny z projektem budowlanym, a ewentualne odstępstwa nie mają charakteru istotnego, a także nie zachodzą przesłanki do wstrzymania robót lub nakazania rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o kontrolę legalności budynku mieszkalnego. Organ I instancji (PINB) ustalił, że budynek został wykonany zgodnie z projektem i pozwoleniem na rozbudowę, jednak nie został formalnie oddany do użytkowania i brak jest dziennika budowy. PINB umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Organ II instancji (ŚWINB) utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że kwestia nielegalnego użytkowania powinna być rozpatrzona w osobnym postępowaniu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz niezastosowanie przepisów dotyczących wstrzymania robót lub nakazania dostosowania inwestycji do przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2020 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonania obiektu budowlanego Oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (ŚWINB, organ II instancji), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.- dalej "K.p.a.") – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (PINB, organ I instancji) z dnia [...] r. nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie legalności budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr 1 w U. przy ul. [...]
Pismem z dnia [...] r. I. B. (strona, skarżąca) zawnioskowała do PINB o "przeprowadzenie kontroli legalności budynku położonego w U. przy ul. [...] parcela gruntowa 1." PINB ustalił, że właścicielem nieruchomości jest J. C..
PINB w dniu [...] r. przeprowadził czynności kontrolne na terenie przedmiotowej działki. Kontrola wykazała, że działka nr 1 zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym przy jej północno - wschodniej granicy, w odległości ok. 15 cm. od budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na sąsiedniej działce o nr 2, która stanowi własność skarżącej. Kontrolowana nieruchomość została udostępniona przez pełnomocnika właściciela – A.S. (córka właściciela), która wraz z rodziną użytkuje przedmiotowy budynek. Dokonano pomiarów budynku oraz jego odległości od charakterystycznych, stałych punktów odniesienia. Podczas kontroli przedłożono projekt techniczno- roboczy rozbudowy budynku mieszkalnego, sporządzony przez Z.K. w [...] r. oraz decyzję Naczelnika Miasta U. nr [...], wydaną w dniu [...] r., zatwierdzającą plan realizacyjny zagospodarowania działki nr 1 w U. przy ul. [...] oraz udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejącego drewnianego budynku mieszkalnego na nowy budynek mieszkalny o konstrukcji murowej wraz ze zmianą więźby dachowej w oparciu o projekt techniczny architektoniczny, wykonany indywidualnie przez projektanta Z.K..
Pismem z dnia [...] r. PINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy wskazanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. PINB po dokonaniu analizy projektu techniczno - roboczego, stanowiącego załącznik do decyzji Naczelnika Miasta U. z dnia [...] r. znak: [...] stwierdził, że inwestor, uzyskał zgodę na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr 1 w U.. Całość przedsięwzięcia polegała na rozbiórce istniejącego drewnianego budynku, wykonaniu nowego fundamentu i wykonaniu na nim nowego murowanego budynku mieszkalnego, tworzącego wraz z istniejącym już budynkiem jeden budynek mieszkalny. Zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym, na działce sąsiedniej o nr 2 przy wschodniej granicy działki 1 (działka stanowiąca własność skarżącej) zlokalizowany jest dwukondygnacyjny, murowany budynek mieszkalny z dwuspadowym dachem. Autor dokumentacji projektowej założył, że wschodnia ściana nowego budynku ma w zasadzie przylegać do zachodniej ściany budynku zlokalizowanego na działce nr 2, a pomiędzy ścianami ww. budynków będzie występowała dylatacja szerokości 15 cm. Z kolei ławy fundamentowe nowego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr 1, zgodnie z dokumentacją techniczną mają przylegać bezpośrednio do fundamentów, istniejącego na działce nr 2 budynku. Rozwiązanie to przedstawione jest na wszystkich rzutach poszczególnych kondygnacji. Po weryfikacji dokonanych pomiarów i stwierdzonego podczas oględzin stanu faktycznego oraz założeń projektowych, PINB uznał, że stan faktyczny obiektu jeżeli chodzi o jego charakterystyczne parametry (wymiary zewnętrzne, lokalizację oraz układ ścian nośnych) jest zgodny z założeniami projektowymi.
Pismem z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego w C. zwrócił się do Urzędu Miasta w U. o udzielenie informacji czy w jego zasobach znajdują się dokumenty związane z budową i oddaniem do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz ewentualne udostępnienie posiadanej przez urząd dokumentacji.
W dniu [...] r. do organu PINB wpłynęło pismo Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta U., którego załącznik stanowiła kopia tabeli z ewidencji ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej. Nie było w nim informacji, dotyczących oddania do użytkowania przedmiotowego budynku.
Wobec czego pismem z dnia [...] r. PINB wezwał obecnego właściciela budynku, zlokalizowanego na działce nr 1 w U., do przedłożenia dokumentów związanych z prowadzeniem i zakończeniem budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego.
W piśmie z dnia [...] r. właściciel nieruchomości poinformował PINB, że budynek mieszkalny, zlokalizowany na działce nr 1 nie został jeszcze formalnie oddany do użytkowania, jest natomiast użytkowany na poziomie piętra od około 8 lat.
Wobec powyższego PINB stwierdził, że budynek mieszkalny, zlokalizowany na terenie działki nr 1 w U. powstał legalnie w oparciu o decyzję Naczelnika Miasta U. znak: [...], wydaną w dniu [...] r., w ramach rozbudowy i przebudowy istniejącego poprzednio na tym miejscu budynku mieszkalnego. Po analizie dokonanych pomiarów budynku oraz określeniu jego lokalizacji stwierdzono, że są one zgodne z założeniami zatwierdzonego projektu, stanowiącego załącznik do ww. decyzji. Faktem jest natomiast, że budowa przedmiotowego budynku nie została formalnie zakończona i budynek nie został oddany do użytkowania, mimo to jest on użytkowany na cele mieszkalne. Obecny właściciel obiektu nie posiada dziennika budowy, w którym kierownik budowy jest zobowiązany dokonywać wpisów, dotyczących robót związanych z prowadzoną inwestycją, brak jest również ustanowionego kierownika budowy (ustalono, że kierownik budowy – Z.K. zmarła). Wobec powyższego PINB nałożył na właściciela obiektu (inwestora) mandat karny. Dalej PINB zauważył, że skoro inwestor nie posiada dziennika budowy to nie można na jego podstawie odnieść się do kwestii ciągłości i ewentualnych przerw w kontynuacji robot budowlanych, związanych z budową przedmiotowego budynku mieszkalnego. Wskazał, że zgodnie z oświadczeniem właściciela, roboty budowlane w budynku prowadzone są w zasadzie cały czas bez większej przerwy (przerwy nie dłuższe niż dwa lata). Wobec powyższego PINB stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest w toku. Pomimo tego obiekt będący w zasadzie w budowie jest częściowo użytkowany na cele mieszkalne. Zgodnie z oświadczeniem właściciela obiektu budynek jest użytkowany od około 8 lat. W związku z tym PINB stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku doszło do naruszenia art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowalne, gdyż fakt użytkowania, nie zwalnia właściciela z obowiązku dokonania zgłoszenia zakończenia robót i formalnego przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu w organie nadzoru budowlanego.
W związku z faktem braku po stronie właściciela obiektu dziennika budowy dla przedmiotowej inwestycji, PINB pismem z dnia [...] r., wezwał inwestora do przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny stanu technicznego budynku oraz jego inwentaryzacji. Wymagana dokumentacja, autorem której jest P.M.. wpłynęła PINB w dniu [...] r. Zgodnie z jej treścią, istniejący budynek jest w dobrym stanie technicznym i nie występują zagrożenia dla jego bezpiecznego użytkowania. Wszystkie elementy konstrukcyjne budynku znajdują się w dobrym stanie technicznym i nie występuje konieczność ich wymiany czy też wzmocnień. Ponadto autor opracowania stwierdził, że budynek wykonany jest zgodnie z projektem, sztuką budowlaną, a wszelkie zmiany należy zaliczyć do zmian nieistotnych.
PINB odnosząc się do kwestii podnoszonej przez skarżącą w piśmie z dnia [...] r., dotyczącej występującej obecnie dylatacji pomiędzy ścianami sąsiadujących ze sobą budynków (15 cm), poinformował, że budowa oficjalnie nie została jeszcze zakończona i nie można stwierdzić, że stan obecny nie ulegnie zmianie, ponadto tego typu zmiana, zgodnie z obowiązującymi przepisami jest kwalifikowana jako zmiana nieistotna. Odnosząc się do kwestii, dotyczącej wytyczenia obiektu przez uprawnionego geodetę PINB wskazał, że w okresie gdy budowa została rozpoczęta (połowa lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia) nie było obowiązku aby tego typu obiekt wytyczany był przez uprawnionego geodetę. Wytyczenia mógł również dokonać kierownik budowy. Osoba dokonująca wytyczenia obiektu powinna fakt ten wpisać w dzienniku budowy. W rozpatrywanym przypadku inwestor nie posiada dziennika budowy, w związku z czym nie można tym samym jednoznacznie stwierdzić czy takowego wpisu w nim nie było.
Odnosząc się do pisma skarżącej z dnia [...] r PINB poinformował, że inwestor na przedmiotową inwestycję uzyskał zgodę w postaci decyzji Naczelnika Miasta U. z dnia [...] r. znak: [...], a sam fakt braku kierownika budowy czy też dziennika budowy nie powoduje, że inwestycja ta stanowi tym samym samowolę budowlaną. Natomiast podnoszony przez skarżącą stronę brak odczuwalnych symptomów prowadzenia w sąsiednim budynku robót (hałas i drgania) nie świadczy jednoznacznie, że roboty budowlane w przedmiotowym obiekcie nie były prowadzone. Przepisy natomiast nie określają terminu lub okresu w jakim dana inwestycja budowlana powinna być zrealizowana. Ponadto wskazał, że ocena stanu technicznego istniejącego obiektu została sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia, a zdaniem PINB nie ma podstaw aby twierdzić, że dokumentacja została opracowana nieprawidłowo czy też niezgodnie ze stanem faktycznym. Wszelkie odstępstwa od zatwierdzonego projektu co do zasady powinny być kwalifikowane przez projektanta. W rozpatrywanym przypadku wszelkie dokonane zmiany zostały zakwalifikowane przez osobę sporządzająca opinię techniczną jako odstępstwa nieistotne. Co do kwestii usytuowania obiektu względem granic działki, PINB zwrócił uwagę, że kształt działki nr 1 i tym samym przebieg granicy z działką nr 2 jest taki sam zarówno na podkładzie mapowym, na podstawie którego opracowany został zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu (rok [...]) jak i na aktualnym dostępnym min. w programie geoportal2. Zgodnie z powyższymi dokumentami przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w całości na działce nr 1.
W ocenie PINB zarówno postępowanie dowodowe, jak i analiza stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie wykazały, że brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego została ustalona w trakcie prowadzenia postępowania i wymaga jego zakończenia przez umorzenie. Natomiast odstąpienie od załatwienia sprawy, byłoby niedopuszczalne, a umorzenie postępowania stwarza inwestorowi możliwość dokończenia budowy budynku.
W odwołaniu skarżąca wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia PINB. Wskazała, że stanowisko PINB jest niejasne i "pozostawia chaos prawny". Domagała się udzielenia jasnych odpowiedzi na pytania zawarte w odwołaniu. Podkreśliła, że budynek sąsiadujący znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji, a nie jest to zabudowa bliźniacza ani szeregowa.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. nr [...], Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia przedstawił przebieg postepowania według chronologii zdarzeń Następnie wyjaśnił na czym polega bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. i podkreślił, że sporny budynek mieszkalny powstaje na podstawie pozwolenia na budowę Naczelnika Miasta U. z dnia [...] r. nr: [...] Właściciel przedmiotowej nieruchomości, wobec braku kierownika budowy i dziennika budowy został ukarany przez PINB mandatem karnym. Odnośnie kwestii sposobu wykonania dotychczasowych prac budowlanych w przedmiotowej sprawie ŚWINB podzielił stanowisko PINB, że stan faktyczny obiektu jeżeli chodzi o jego charakterystyczne parametry (wymiary zewnętrzne, lokalizację oraz układ ścian nośnych) jest zgodny z założeniami projektowymi. ŚWINB stwierdził, iż kwestią nie rozstrzygniętą pozostaje fakt użytkowania przedmiotowego budynku, a PINB powinien wszcząć osobne postępowanie pod kątem ewentualnego wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Jednocześnie ŚWINB zauważył, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, warunkujących wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych.
Mając na uwadze powyższe ŚWINB stwierdził, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji zastosował właściwe przepisy prawa wobec zaistniałego stanu faktycznego, a wobec powyższego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła-po pierwsze - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego -po wtóre-naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie przez organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy istniały podstawy zastosowania artykułu 138 § 2 K.p.a.: po trzecie -naruszenie prawa materialnego, a to art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przez inwestora w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i obowiązujących przepisach, o ile organ uznał, że roboty są kontynuowane i po czwarte -naruszenie prawa materialnego, a to art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i niewydanie decyzji nakładającej na inwestora stosowne nakazy, o których mowa w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, o ile organ uznał, że roboty zostały zakończone. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji uwzględnienie. Skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji dopuściły się nieprawidłowości, a mianowicie całkowicie pominięto kwestię wygaśnięcia ważności pozwolenia na budowę z powodu niedopełnienia warunków pod jakimi zostało wydane. Ponadto zignorowano fakt, że inwentaryzacja budowanego obiektu zawarta w opinii P.M. nie jest zgodna ze stanem faktycznym (rzut piwnicy), a opinia nie zawiera oceny wpływu jaki budowany obiekt wywiera na budynek już istniejący na sąsiedniej działce. Pominięto także fakt, iż mapa ewidencyjna załączona do ww. opinii wskazuje na to, że budowany obiekt częściowo znajduje się na terenie sąsiedniej działki. Przebieg granicy na mapie pokrywa się z położeniem kamieni granicznych w terenie, nadto zarówno organ I jak i II instancji w swoich rozważaniach nie brały pod uwagę przepisów wykonawczych do ustawy prawo budowlane. Zdaniem skarżącej organy ślepo dają wiarę oświadczeniom inwestora i nie zauważają uciążliwości i potencjalnych zagrożeń jakie prowadzona inwestycja stanowi dla skarżącej. Nie oceniono także negatywnego wpływu sposobu posadowienia budynku na budynek położony na nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. Wyraziła wątpliwość co do dopuszczalności prowadzenia prac budowlanych w okolicznościach sprawy, które nie są wiarygodne, a organ nie wyjaśnił jednoznacznie czy roboty związane z budową budynku zostały już zakończone, czy też nie. Powyższe ma zaś istotne znaczenie dla ustalenia zakresu działania organu i właściwych przepisów, w oparciu o które należało prowadzić postępowanie administracyjne.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325- dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie skargi w całości.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej "K.p.a."), w myśl którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi ww. przepis, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Zatem organ uprawniony jest do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Innymi słowy sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (vide: wyrok NSA z 14 lutego 2019 r., II OSK 686/17, dostępny w CBOSA). W doktrynie (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 10 Wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck; Warszawa 2009; str. 390 i nast.) zasadnie podnosi się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowe może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpoznania sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji. W takiej sytuacji drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków zamyka, a jednocześnie kończy bieg postępowania w danej instancji, umorzenie postępowania.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przedmiotowa sprawa dotyczy wyłącznie legalności budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr 1 w U. przy ul. [...] oraz jednocześnie decyzji organu II instancji.
Warto przypomnieć, że organy nadzoru budowlanego są między innymi zobowiązane do podjęcia stosownych działań, gdy obiekt budowlany zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, gdy jest użytkowany w sposób stwarzający takie zagrożenie albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). Kwestią wymagającą ustalenia przez organy administracji było w niniejszej sprawie, czy inwestor legalnie i zgodnie z przepisami zrealizował budynek mieszkalny.
Jak wynika z akt administracyjnych, inwestor legitymuje się decyzją Naczelnika Miasta U. nr [...], wydaną w dniu [...] r., zatwierdzającą plan realizacyjny zagospodarowania działki nr 1 w U. przy ul. [...] oraz udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejącego drewnianego budynku mieszkalnego na nowy budynek mieszkalny o konstrukcji murowej wraz ze zmianą więźby dachowej w oparciu o projekt techniczny architektoniczny, wykonany indywidualnie przez projektanta. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego dokonały oceny realizacji spornego budynku przy uwzględnieniu zapisów wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie stwierdzono aby budynek został zrealizowany w sposób sprzeczny z zapisami powołanej decyzji. Ustalenia organów wskazują, że stan faktyczny obiektu jeżeli chodzi o jego charakterystyczne parametry (wymiary zewnętrzne, lokalizację oraz układ ścian nośnych) jest zgodny z założeniami projektowymi, a wbrew opinii skarżącej, nie doprowadziły do stwierdzenia, aby inwestor dopuścił się istotnej zmiany wymiarów spornego obiektu. W ramach przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono zatem naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane.
W dalszej kolejności wskazać należy, że z oceny stanu technicznego budynku oraz jego inwentaryzacji sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę wynikało, iż istniejący budynek jest w dobrym stanie technicznym i nie występują zagrożenia dla jego bezpiecznego użytkowania. Wszystkie elementy konstrukcyjne budynku znajdują się w dobrym stanie technicznym i nie występuje konieczność ich wymiany czy też wzmocnień. Ponadto autor opracowania stwierdził, że budynek wykonany jest zgodnie z projektem, sztuką budowlaną a wszelkie zmiany należy zaliczyć do zmian nieistotnych. W wyroku NSA z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 345/12(publ. CBOiS),, wskazano, że "(...) skuteczne podważenie merytorycznej prawidłowości sporządzonej oceny technicznej powinno opierać się na argumentach opartych na specjalistycznej wiedzy technicznej. Zauważyć należy, iż w toku postępowania administracyjnego strony mogą, a w sytuacji, gdy kwestionują rzetelność zgromadzonego przez organ administracji publicznej materiału dowodowego, nawet powinny brać czynny udział w postępowaniu. Ten udział (...) polegać powinien w szczególności na przedłożeniu kontrekspertyzy sporządzonej przez osobę dysponującą odpowiednimi kwalifikacjami." Takiej konrekspertyzy skarżąca nie przedstawiła. Organ przeanalizował cały stan faktyczny oraz prawny uznając, że stwierdzone odstępstwa od pozwolenia budowlanego nie mają charakteru istotnego. Skarga stanowi jedynie polemikę skarżącej z oceną dokonaną w decyzji, mającej podstawę faktyczną i prawną. Polemika ta nie jest poparta żadną ekspertyzą kwestionującą dotychczasowe ustalenia.
Zdaniem Sądu brak jest jednocześnie w sprawie dowodów na wykazanie, że decyzja z [...] r., wygasła. Nie wynika to z oświadczenia inwestora w niniejszym postępowaniu, nie świadczy o braku prowadzonych robót również brak dziennika budowy. Należy pamiętać, że wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdza organ architektoniczno-budowlany na podstawie art. 162 § 1 K.p.a. w związku z art. 37 Prawa budowlanego. Ze względu na daleko idące skutki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, okoliczności faktyczne prowadzące do wydania takiej decyzji administracyjnej nie mogą być przedmiotem domniemania, tylko powinny być w sposób bezsporny wykazane. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym organ nie miał podstawy ani do wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 Prawa budowlanego ani też nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki realizowanego obiektu (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ), ani też obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu dostosowania inwestycji do obowiązujących przepisów prawa (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). W odniesieniu do ewentualnej rozbiórki to należy wskazać, że nałożenie na inwestora nakazu rozbiórki jest rozwiązaniem ostatecznym, po które można sięgać tylko wtedy, gdy osiągnięcie stanu zgodności z prawem w inny sposób nie jest możliwe. Taka okoliczność nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. Wobec powyższego organ zobligowany był umorzyć prowadzone postępowanie w trybie art. 105 § 1 K.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości. Zaskarżoną decyzję uznać należy tym samym za prawidłową.
Nie doszło zatem do naruszenia art. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § , 80 § 1,, 107 §3 i 138 §1 pkt 1 K.p.a., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło