II SA/Gl 1560/20
WyrokWSA w Gliwicach2021-06-23
Skład orzekający: Andrzej Matan, Grzegorz Dobrowolski, Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu o wymeldowanie bez własnej winy, a jej interesy były reprezentowane przez ustanowionego kuratora, organ administracji prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o wymeldowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli strona nie brała udziału w postępowaniu o wymeldowanie bez własnej winy, to jeśli jej interesy były należycie reprezentowane przez ustanowionego kuratora, brak bezpośredniego udziału strony nie wpływa na treść rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji organ administracji prawidłowo odmawia uchylenia decyzji ostatecznej o wymeldowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu B.B. z pobytu stałego. Po wydaniu ostatecznej decyzji o wymeldowaniu, strona wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ I instancji orzekł o wznowieniu postępowania, a następnie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Wojewoda Śląski uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę analizy działań kuratora. Po ponownym rozpatrzeniu, organ I instancji ponownie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i posiadanie przez organ jej aktualnego adresu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. orzekł o wymeldowaniu B.B. z pobytu stałego w lokalu położonym w G. przy ulicy [...]. Przedmiotowa decyzja z uwagi na niezłożenie przez stronę odwołania stała się ostateczna. W postępowaniu tym, ze względu na niemożność ustalenia miejsca pobytu strony postanowieniem Sądu Rejonowego w G. [...] z [...] r., sygn. akt [...] została ustanowiona kurator dla nieobecnej.
W dniu 7 czerwca 2019 r. do Wojewody Śląskiego wpłynęły - za pośrednictwem Prezydenta Miasta G. - pisma strony z 31 maja 2019 r. zatytułowane: odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji o wymeldowaniu. Z treści tych pism wynika, że wymeldowana nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w pierwszej instancji.
Pismem z 1 lipca 2019 r. organ odwoławczy zwrócił się do strony o sprecyzowanie, czy pisma z 31 maja 2019 r. stanowią odwołanie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania) od decyzji Prezydenta Miasta G. orzekającej o wymeldowaniu ww. z pobytu stałego, czy też wnosi ona o wznowienie postępowania administracyjnego w powyższym przedmiocie. W odpowiedzi strona poinformowała, że przedmiotowe pisma stanowią wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie jej wymeldowania. W konsekwencji sprawa, wraz z aktami została przekazana organowi właściwemu – Prezydentowi Miasta G..
Prezydent Miasta G. postanowieniem z [...] r. nr [...] orzekł o wznowieniu postępowania w sprawie a następnie decyzją z [...] r. nr [...] orzekł o odmowie uchylenia swej decyzji ostatecznej z [...] r. wobec stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła strona podnosząc, iż nie została powiadomiona o postępowaniu ani o decyzji o wymeldowaniu.
Decyzją z [...]r. nr [...] Wojewoda Śląski uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując w treści uzasadnienia, że: organ I instancji skoncentrował podejmowane działania na ustaleniu, czy strona zgłosiła swój adres korespondencyjny w sposób pozwalający na ponowne wykorzystanie go w innym postępowaniu toczącym się w organie I instancji. Organ odwoławczy wskazał również organowi I instancji, że w ponownym postępowaniu organ I instancji powinien sposób wykonywania obowiązków przez ustanowioną w sprawie kurator.
Po wykonaniu zaleceń zawartych w decyzji Wojewody Śląskiego z [...] r. oraz ponownym dokonaniu analizy stanu faktycznego przedmiotowej sprawy Prezydent Miasta G. decyzją z [...] r. nr [...] orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta G. z [...] r., którą orzeczono o wymeldowaniu strony.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła jej adresatka. Zarzuciła organowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, a mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, w sytuacji gdy w sprawie nie można mówić o dobrowolnym opuszczeniu lokalu, albowiem sytuacja pomiędzy stroną a właścicielem budynku doprowadziła do konieczności czasowego opuszczenia lokalu.
Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu omówił instytucję wznowienia postępowania administracyjnego.
Przytaczając okoliczności faktyczne organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z 8 kwietnia 2016 r. "A" S.A. zwróciła się o wymeldowanie strony z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w G.. Do wniosku zostały załączone wyroki sądowe potwierdzające, że względem strony została prawomocnie orzeczona eksmisja - bez prawa do lokalu socjalnego (wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w G. [...] z [...] r. sygn. akt [...], wyrok Sądu Rejonowego w G. [...] z [...]r. sygn. akt [...]- utrzymujący wyrok z [...] r., wyrok Sądu Okręgowego w G. [...] z [...] r. sygn. akt [...]- oddalający apelację strony oraz postanowienie Sądu Okręgowego w G. [...]z [...] r. sygn. akt [...] nadające klauzulę wykonalności wyrokowi zaocznemu Sądu Rejonowego w G. z [...]r. oraz w zakresie pkt 2 wyrokowi Sądu Okręgowego w G. z [...] r.). W aktach sprawy zalega również kserokopia protokołu z [...] r. z wykonania przez komornika sądowego (w obecności pełnomocnika strony) opróżnienia spornego lokalu z osób i rzeczy.
Wojewoda podkreślił, że w czasie całego postępowania w sprawie o wymeldowanie organ I instancji próbował ustalić miejsce pobytu strony. W szczególności przesłał zawiadomienie z 18 kwietnia 2016 r. o wszczęciu postępowania na dotychczasowy adres zameldowania oraz na adres G., ul. [...] Korespondencja skierowana na ww. adresy została zwrócona jako niepodjęta w terminie. Organ skierował również wezwanie z 18 kwietnia 2016 r. do J.B. celem osobistego stawiennictwa w Urzędzie Miejskim w G. (korespondencja została zwrócona do Urzędu jako niepodjętą). Dodatkowo, pismem z 18 kwietnia 2016 r. organ zwrócił się do Urzędu Miejskiego w L. z wnioskiem pomoc prawną, tj. o przesłuchanie do protokołu w charakterze świadka siostry strony. Korespondencja została podjęta, jednakże siostra strony nie skontaktowała się z organem. Dnia [...] r. pracownik organu I instancji przesłuchał - w charakterze świadka - sąsiadkę, zamieszkująca lokal sąsiadujący z lokalem położonym przy ul. [...] w G., która do protokołu wyjaśniła, że: "(...) Mam z panią B. kontakt telefoniczny, nie wiem czy jej przekażę informację o tym, że toczy się postępowanie o jej wymeldowanie z lokalu. (...)".
W konsekwencji organ I instancji pismem z [...] r. wystąpił do Sądu Rejonowego w G. [...] o ustanowienie kuratora, co nastąpiło postanowieniem z [...]r. sygn. akt [...]. Po ustanowieniu kuratora oraz po zbadaniu akt sprawy (tj. załączonych do wniosku o wymeldowanie dokumentów potwierdzających, że względem strony została orzeczona prawomocnie wykonana eksmisja z lokalu) organ decyzją z [...]r. nr [...] , w konsekwencji organ I instancji orzekł o wymeldowaniu strony z miejsca pobytu stałego.
Wojewoda, opierając się na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji dokonał także ustaleń, czy ustanowiona w sprawie kurator podejmowała w imieniu odwołującej się właściwe działania. Jak wynika z poczynionych ustaleń, kurator podejmowała w sprawie wszystkie wymagane czynności.
Wojewoda odniósł się wreszcie do podnoszonego przez stronę argumentu, że podała ona adres do korespondencji. Ustalono, że adres powyższy został podany tylko jako tymczasowy, w związku z zameldowaniem strony w przedmiotowym lokalu.
Skargę na tę decyzję złożyła jej adresatka. Domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W jej przekonaniu podczas wymeldowania doszło do naruszenia prawa. Prezydent Miasta posiadał jej aktualny adres. Widniał on na korespondencji z Urzędem Skarbowym oraz widniał w Ewidencji Działalności Gospodarczej. W ocenie skarżącej prawidłowo również złożyła odwołanie od decyzji o wymeldowaniu, gdyż nie została jej ona skutecznie doręczona.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta G. z [...]r. nr [...], którą organ orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego obecnie skarżącej z lokalu przy ulicy [...] w G.. Podstawą rozstrzygnięcia w sprawie były orzeczenia sądów powszechnych w przedmiocie eksmisji strony z przedmiotowego lokalu. Opróżnienie lokalu spowodowało, że organ nie posiadał możliwości poinformowania obecnie skarżącej o toczącym się postępowaniu. Dlatego też w sprawie została ustanowiona kurator.
Po upływie 3 lat strona wniosła o wznowienie postępowania. Powołała się przy tym na treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie skarżącej organ mógł z łatwością dowiedzieć się o adresie jej przebywania, gdyż dostępny był on w Ewidencji Działalności Gospodarczej, znany sądom powszechnym oraz Urzędowi Skarbowemu w G..
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli [...] strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej skończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w której ją wydano, było dotknięte wadą przewidzianą (między innymi) w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną badając, czy przyczyna wznowienia nie wpłynęła na treść decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją, przy czym po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. mogą zapaść jedynie rozstrzygnięcia wyczerpująco wymienione w art, 151 § 1 i § 2 k.p.a.
W rozstrzyganej sprawie faktycznie strona nie brała udziału bez własnej winy. Zatem w ocenie składu orzekającego przesłanka wznowienia postępowania zaistniała. Należy mieć jednak świadomość, że interesy obecnie skarżącej były reprezentowane. Postanowieniem z dnia [...]r. Sąd Rejonowy w G. ustanowił dla obecnie skarżącej kurator. Zgodnie z art. 184 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego "dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora. To samo dotyczy wypadku, gdy pełnomocnik nieobecnego nie może wykonywać swoich czynności albo gdy je wykonywa nienależycie". Zgodnie zaś z § 2 tego artykułu "kurator powinien przede wszystkim postarać się o ustalenie miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomić ją o stanie jej spraw".
Jak wynika z akt administracyjnych prowadząc wznowione postępowanie organy administracji dokonały dwóch głównych grup ustaleń. Pierwsze, dotyczą tego, czy podjęte zostały wystarczające starania w celu ustalenia adresu do doręczeń skarżącej. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji podjął szereg działań służących ustaleniu miejsca zamieszkania strony. Ustalono trzy potencjalne miejsca zamieszkania, jednakże doręczenia bądź okazywały się nieskuteczne, bądź też organ uzyskiwał informacje, że strona tam nie zamieszkuje. Organ próbował nawiązać również kontakt z ojcem i siostrą skarżącej, ale mimo podjęcie kierowanej do nich korespondencji nie wykazali oni żadnej aktywności w tym zakresie.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że organ z łatwością mógł się dowiedzieć o miejscu jej zamieszkania w G., przy ul. [...]. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż adres ten został podany jedynie na potrzeby postępowania w sprawie zameldowania strony w lokalu, przy ul. [...].
W konsekwencji należy uznać, że organ I instancji wykazał w sprawie wystarczającą aktywność w celu ustalenia miejsca zamieszkania skarżącej.
Druga grupa ustaleń organów administracji dotyczyły aktywności ustanowionej w sprawie kurator. Zarówno w ocenie Prezydenta Miasta G., jak i Wojewody Śląskiego prawidłowo reprezentowała ona interesy skarżącej, podejmowała również działania w celu ustalenia miejsca zamieszkania przez siebie reprezentowanej. Sąd podziela ocenę organów w tym zakresie. Należy również zwrócić uwagę, że co do działalności tej ostatniej skarżąca nie podniosła żadnych zarzutów.
Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, iż prawidłowo Prezydent Miasta G. odmówił uchylenia decyzji swej decyzji ostatecznej z [...]r. wobec stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona była należycie reprezentowana a brak jej bezpośredniego udziału w postępowaniu nie miało wpływu na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
i
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło