II SA/Gl 1561/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi H. F. i E. F. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w przedmiocie rozbiórki nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] nakazał H. i E. F. rozbiórkę samowolnie wybudowanego lokalu gastronomicznego zlokalizowanego w K. przy ul. [...], działka nr 1. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Z kolei tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 19 czerwca 2019 r. (sygn. akt II SA/Gl 1063/18) oddalił skargę zobowiązanych na to ostatnie rozstrzygniecie. W dniu [...] r. organ przeprowadził kontrolę przedmiotowej nieruchomości podczas której stwierdzono, iż wybudowany samowolnie lokal gastronomiczny nie został rozebrany. Dołączono dokumentację fotograficzną. W konsekwencji upomnieniem z dnia [...] r. adresaci decyzji zostali wezwani do dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r. W dniu [...] r. została przeprowadzona ponowna kontrola nieruchomości. Stwierdzono, iż samowolnie wybudowany budynek lokalu gastronomicznego nadal nie został rozebrany. Dołączono również dokumentację fotograficzną. W związku z powyższym w dniu [...] r. organ I instancji wystawił tytuły wykonawcze nr [...] oraz nr [...] wraz z wnioskiem o zastosowanie środka egzekucyjnego, tj. grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] PINB nałożył na zobowiązanych do rozbiórki grzywnę w wysokości 165.325,40 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego we wspomnianych tytułach wykonawczych. Pismem z dnia 3 sierpnia 2020 r. strony, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika złożyły zarzuty w spawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zarzucając naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na braku wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym, wnosząc jednocześnie o "umorzenie egzekucji oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszego zarzutu". Kolejna kontrola przedmiotowej nieruchomości, w dniu [...] r. wykazała, że samowolnie wybudowany budynek lokalu gastronomicznego nadal nie został rozebrany. W dniu [...] r. PINB Powiatu [...] wydał postanowienie nr [...], uznające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] r., za bezzasadne. Pismem z dnia 31 sierpnia 2020 r. adresacji postanowienia wnieśli na nie zażalenie zarzucając naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wnosząc o "zmianę zaskarżonego postanowienia na korzyść składających zażalenie, uwzględnienie zarzutu i wstrzymanie egzekucji". Zaskarżonym obecnie postanowieniem Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazał, że art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 – dalej "u.p.e.a.) wymienia taksatywnie przyczyny, które mogą być podstawą zarzutów. Wniesienie zarzutów z innych przyczyn, niż wymienione w tymże przepisie, nie upoważnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia takich zarzutów, chyba że organ egzekucyjny byłby jednocześnie organem wydającym decyzję i miałby podstawę do jej uchylenia. Wtedy jednak nie działałby jako organ egzekucyjny, lecz jako organ rozpatrujący sprawę merytorycznie. ŚWINB podkreślił, że środki ochrony prawnej przysługujące uczestnikom postępowania egzekucyjnego po jego wszczęciu — w tym zarzuty, do których prawo zgłoszenia służy zobowiązanemu - mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania. Nie służą one natomiast do weryfikacji ostatecznych decyzji czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Powyższą zasadę wyraża art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym - co czyni bezzasadnymi podnoszone przez pełnomocnika zarzuty dotyczące de facto treści nałożonego obowiązku. Badanie dopuszczalności egzekucji obejmuje bowiem wyłącznie sprawdzenie prawidłowości jej wszczęcia oraz poprzedzenie wszczęcia egzekucji wcześniejszym upomnieniem. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyli jego adresaci reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się: - uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, - obciążenie organu administracji publicznej kosztami postępowania w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, - wstrzymania wykonania w całości zaskarżonego postanowienia, zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, iż nie występuję brak wymagalności obowiązku z innego powodu. Skarżący stoją na stanowisku, że wszczęcie egzekucji jest przedwczesne, a to z uwagi na a to z uwagi na złożony przez skarżących w dniu 30 sierpnia 2019 r. (data wpływu 5 września 2019 r.). wniosek o legalizację samowoli budowlanej oraz przystąpienie przez Radę Miasta K. do zmiany miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego. Składając wniosek nie przedłożyli zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albowiem jest prowadzona procedura w zakresie zmiany miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Rozstrzygana sprawa dotyczy podniesionych przez zobowiązanych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Stąd Sąd nie będzie się odnosił do zasadności, czy prawidłowości wydanego nakazu rozbiórki. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] z dnia [...] r. nakazująca stronom postępowania rozbiórkę samowolnie wybudowanego lokalu gastronomicznego pozostaje w obrocie prawnym i jest ostateczna. Nałożony nią obowiązek jest również wymagalny i obowiązkiem organu nadzoru budowlanego (wobec braku realizacji obowiązku dokonania rozbiórki) było wszczęcie w sprawie egzekucji administracyjnej. Nie będąc związany granicami skargi Sąd zbadał wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie i stwierdza, że było ono prawidłowo prowadzone. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Katalog (zamknięty) okoliczności mogących stanowić postawy zarzutów egzekucyjnych zawiera zaś § 2 tego artykułu. Zgodnie z tym przepisem okolicznościami tymi są: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zasadnie organy administracji uznały, że w sprawie nie zaistniała żadna z wyżej wymienionych okoliczności. Odnosząc się do zarzutu skargi należy podkreślić, że bez znaczenia jest tu fakt podjęcia przez zobowiązanych działań zmierzających do legalizacji obiektu budowlanego. Postępowanie w tym zakresie zakończyło się decyzją z dnia [...] r. nr [...], w sposób negatywny dla zobowiązanych. Przyjmując argumentację obecnie skarżących należałoby przyjąć, że niewykonalność (w przypadku ich obowiązku) polega na braku realizacji nałożonego obowiązku. Taka wykładnia jest niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.