II SA/Gl 1575/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-03-09
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Tomasz Dziuk, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie informacji Policji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest związany tą informacją i nie musi przeprowadzać własnego postępowania dowodowego w celu weryfikacji prawidłowości pomiaru prędkości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, jest związany informacją Policji o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Decyzja ta ma charakter związany, a organ nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości ani technicznych aspektów pomiaru. Okoliczności dotyczące prawidłowości pomiaru prędkości powinny być podnoszone w postępowaniu przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy z powodu przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 57 km/h w obszarze zabudowanym, co zostało stwierdzone przez Policję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując prawidłowość ustaleń organów i wnosząc o przeprowadzenie postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę
Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o zatrzymaniu R.M. (zwanemu dalej "skarżącym") na okres 3 miesięcy, licząc od dnia [...] r. do dnia [...]r. włącznie, prawa jazdy kategorii B, C, BE, CE. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał m.in. art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej w skrócie "u.k.p."). Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż Komendant Miejskiej Policji w T., w dniu [...] r., zatrzymał elektronicznie dokument prawa jazdy, w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. Natomiast dniu [...] r. do organu wpłynęło zawiadomienie wskazanego powyżej Komendanta Policji. Organ wyjaśnił przy tym, iż zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., miał obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając w nim naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 81 oraz art. 81a § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego przedstawił obszerny wywód prawny. Jednak odwołanie nie przyniosło oczekiwanego rezultatu, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium zrelacjonowało w skrócie przebieg dotychczasowego postępowania oraz zacytowało i omówiło przepisy stanowiące podstawę normatywną rozstrzygnięcia.
Kolegium przyjęło, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw stanowi informacja Policji o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Organ administracji publicznej jest nią związany i nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości. Potwierdzeniem w tym zakresie jest zaś uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18. Kolegium zaakcentowało przy tym, że w świetle stanowiska NSA prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy prowadzonym w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Ponadto według Kolegium decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy należy do kategorii aktów związanych i nie podlega uznaniu administracyjnemu.
Kolegium ustaliło, że z informacji przekazanej Prezydentowi przez Komendanta Miejskiego Policji w T. (pismo z dnia [...]r.) wynika jednoznacznie, że w dniu [...]r. skarżący kierował pojazdem marki [...] o podanym numerze z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość w terenie zabudowanym o 57 km/h. Do pisma, na wezwanie organu, dołączono świadectwo legalizacji ponownej przyrządu pomiarowego. Kierującemu w toku kontroli drogowej zatrzymano dokument prawa jazdy. Wobec tego zdaniem Kolegium zaistniały określone w przepisach prawa przesłanki zatrzymania posiadanego przez skarżącego prawa jazdy.
Kolegium wyjaśniło jednocześnie, że z uwagi na treść obowiązujących przepisów prawa nie mogło uwzględnić okoliczności podniesionych w odwołaniu. W kontekście przywołanej w odwołaniu linii orzeczniczej Kolegium zauważyło, że dotyczy ona wyroków wdanych przed uchwała NSA z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18. Kolegium nie podzieliło również zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przez organ I instancji pozostałych przepisów postępowania. Organ I instancji zgromadził bowiem dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Dokonał wszechstronnej analizy całokształtu materiału dowodowego i wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne sprawy. Strona miała możliwość czynnego uczestniczenia w każdym stadium postępowania i na bieżąco była informowana o podejmowanych przez organ działaniach. Kolegium dostrzegło zarazem braki dotyczące uzasadnienia decyzji organu I Instancji, jednakże ich charakter oceniło jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, akcentując, że zostały one uzupełnione na etapie postępowania odwoławczego.
W skardze na powyższą decyzję Kolegium zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
a. art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie wobec braku realnego podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,
b. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie wobec zaniechania zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, które skutkowało również naruszeniem przepisu art. 80 k.p.a. przez powielenie przez organ błędnego uznania, że do udowodnienia okoliczności przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h przez skarżącego wystarczająca jest jedynie informacja Komendy Miejskiej Policji w T.,
c. art. 75 § 1 k.p.a. wobec niedopuszczenia dowodów, o których przeprowadzenie wnioskował skarżący, mimo iż przyczyniłyby się one do wyjaśnienia sprawy i nie były sprzeczne z prawem, co skutkowało również naruszeniem przepisu art. 80 k.p.a. przez uznanie przez organ oceny, że do udowodnienia okoliczności przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h przez skarżącego wystarcza informacja Komendy Miejskiej Policji w T.,
d. 76 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie wniosków dowodowych skarżącego przeciwko dokumentowi urzędowemu, jakim jest informacja z Policji o rzekomym przekroczeniu prędkości,
e. art. 78 § 1 k.p.a. przez zignorowanie żądania skarżącego dotyczącego przeprowadzenia dowodu, którego przedmiotem była okoliczność mająca kluczowe znaczenie dla sprawy, w tym w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu na okoliczność prawidłowości pomiaru prędkości z jaką poruszał się skarżący,
f. art. 81 oraz art. 81a §1 k.p.a. poprzez ich wadliwe zastosowanie poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h przez skarżącego, pomimo kwestionowania przez niego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym i nieprzeprowadzenia przez organ jakiegokolwiek dowodu w celu rozstrzygnięcia powstałej wątpliwości z uwagi na to, iż skarżący formalnie mógł się wypowiedzieć (i uczynił to) na temat okoliczności postępowania, podczas gdy organ jest zobligowany do prowadzenia postępowania w sposób sprawiedliwy i zapewniający realną ochronę praw pokrzywdzonego oraz przeprowadzenia z urzędu lub na wniosek postępowania dowodowego, zwłaszcza jeśli jego przedmiotem są okoliczności mające kluczowe znaczenie dla sprawy;
g. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez poprowadzenie postępowania oraz wydanie decyzji w sposób naruszający zaufanie strony do władzy publicznej,
h. art. 6 k.p.a. polegające na bezpodstawnym, niemającym opacia w przepisach prawa, stwierdzeniu jakoby organy administracji publicznej związane były wnioskiem policji o zatrzymanie prawa jazdy, podczas gdy żaden przepis takiego związania nie przewiduje, ani żaden przepis nie zwalnia organów od przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie;
Ponadto zarzucono stanowiącą konsekwencję powyższych uchybień proceduralnych obrazę prawa materialnego, tj. art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., poprzez jego wadliwe zastosowanie i utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, mimo nieudowodnienia, że skarżący przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym, podczas, gdy powołany przepis jako warunek sine qua non ustanawia okoliczność przekroczenia przez kierującego pojazdem dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, która to okoliczność nie została zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, udowodniona, a jedynie bezprawnie domniemana z informacji przekazanej przez Policję, bez uwzględnienia stanowiska i wniosków dowodowych skarżącego,
Zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 ust. 1 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 7 Konstytucji RP, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie i wydanie sprzecznej z prawem decyzji o utrzymaniu wadliwego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, podczas gdy przepisy Konstytucji RP stosuje się bezpośrednio, więc organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, zobligowane były do prowadzenia postępowania zgodnie z konstytucyjnym standardem tj. w sposób sprawiedliwy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, z uwagi na ograniczenie skarżącemu realnej możliwości obrony swoich praw przed bezpodstawnym zastosowaniem wobec niego sankcji administracyjnej, nie zaszły zaś przesłanki umożliwiające ograniczenie procesowych praw skarżącego.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o:
1. zawiadomienie Rzecznika Praw Obywatelskich o toczącym się postępowaniu i wezwanie go do przystąpienia do sprawy w trybie art. 8 § 1 p.p.s.a.,
2. przedstawienie zagadnienia prawnego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a.;
3. uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - w całości;
4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego przedstawił wywód prawny zmierzający do wykazania zasadności podniesionych w skardze zarzutów. Zaakcentował bezrefleksyjne i automatyczne prowadzenie postępowania, w tym automatyzm w stosowaniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. akt I OPS 3/18. Według pełnomocnika skarżącego uchwała ta przyniosła skutek w postaci praktycznego uniemożliwienia stronie postępowania obrony swoich praw w przypadku, w którym w trakcie kontroli popełniono błąd i wskutek niego Policja prześle informację do organów. W tym kontekście pełnomocnik skarżącego przywołał krytyczne wobec powyższej uchwały NSA stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, cytując lub obszernie parafrazując podniesione przez ten organ argumenty, w tym akcentując, że uchwała NSA zdaje się pomijać możliwość zaistnienia jakiegokolwiek błędu ze strony Policji bądź niesprawności urządzenia. W uzasadnieniu skargi szeroko przytoczono także argumentację przedstawioną w krytycznej dla NSA glosie, a także krytyczne stanowisko Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego, a to w związku z wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2021 r. inicjującym przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie o sygn. akt K 4/21, w którym udział zgłosił również Rzecznik Praw Obywatelskich. Pełnomocnik przedstawił także uzasadnienie wniosku o przedstawienie Naczelnemu Sądowi Administracyjnego zagadnienia prawnego w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a., akcentując, że niniejsza sprawa stanowi przykład tego, że prowadzenie postępowania trzymającego się ściśle treści uchwały NSA prowadzić może do poważnego naruszenia praw jednostki a zagwarantowane jej prawo do rozstrzygnięcia sporu przez Sąd staje się jedynie iluzją, niedającą realnego przełożenia na stan sprawy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329) dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji na mocy której zatrzymano skarżącemu prawo jazdy kategorii B, C, BE, CE pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną działania organu w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm., dalej w skrócie jak dotychczas "u.k.p.").
Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
W realiach rozpoznawanej sprawy fakt przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h został stwierdzony na podstawie informacji Komendy Miejskiej Policji w T. z dnia [...]r. doręczonej organowi I instancji w dniu [...] r. (karta 1 akt administracyjnych).
Zgodnie z art. 104 ust. 1b u.k.p. administrator danych i informacji zgromadzonych w ewidencji przekazuje staroście informacje w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4-7, będące podstawą wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy.
W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie odgrywa także regulacja zawarta w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (obecnie: t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm., dalej: p.r.d.). Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a p.r.d., policjant zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zatrzymanie wydanego w kraju prawa jazdy następuje przez wprowadzenie informacji o zatrzymaniu do centralnej ewidencji kierowców niezwłocznie po stwierdzeniu wystąpienia przesłanek określonych w art. 135 ust. 1 (art. 135b ust. 1 p.r.d.). Jak stanowi art. 136 ust. 1 p.r.d., w przypadku, o którym mowa w art. 135b ust. 1, Policja przekazuje niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zatrzymania prawa jazdy, informację o zatrzymaniu prawa jazdy, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście. W rozpoznawanej sprawie, Policja przekazała niezwłocznie – tj. [...]. informację o przekroczeniu o 57 km/h prędkości przez skarżącego w terenie zabudowanym.
Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że przesłanką do zatrzymania prawa jazdy jest przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podstawą zaś wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a p.r.d., stosownie do treści art. 136 ust. 1 p.r.d. i art. 104 ust. 1b u.k.p.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii, czy wydając opartą o przytoczone powyżej przepisy decyzję o zatrzymaniu prawa organ mógł oprzeć się wyłącznie o otrzymaną od Policji informację o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, czy też powinien był przeprowadzić w tym zakresie postępowanie dowodowe i samodzielnie ustalić, czy wskazane w otrzymanej od Policji informacji przekroczenie prędkości miało miejsce. Skarżący w toku kontrolowanego obecnie postępowania administracyjnego konsekwentnie kwestionował okoliczność przekroczenia przez niego prędkości, wynikającą ze wskazanej powyżej informacji przekazanej organowi I instancji przez Policję i w tym celu zgłaszał organom liczne wnioski dowodowe, zmierzające do zweryfikowania prawidłowości pomiaru (wniosek o: przeprowadzenie dowodu z instrukcji obsługi urządzenia pomiarowego, przesłuchanie policjantów dokonujących czynności, przesłuchanie samego skarżącego, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny przyrządów do pomiarów prędkości). Jednak żaden z tych wniosków dowodowych nie został uwzględniony przez organy. Organ I instancji ograniczył się wyłącznie do sprawdzenia, czy urządzenie pomiarowe posiada świadectwo legalizacji. Z akt sprawy wynika przy tym, że świadectwo to zostało nadesłane przez Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w T. po wezwaniu ze strony organu I instancji (karta 3 akt administracyjnych). Poza sporem jest natomiast to, że do zatrzymania dokumentu prawa jazdy doszło w dniu [...] r., skarżący kierował wówczas pojazdem osobowym marki [...] o podanym numerze, a także to, że odmówił on przyjęcia mandatu karnego, został poinformowany o sporządzeniu wniosku o ukaranie do Sądu Rejonowego w T., a ponadto, że skarżącemu wystawiono pokwitowanie za zatrzymany dokument.
Rozstrzygając, w ramach sprawowanej kontroli, zarysowany powyżej spór rację należy przyznać Kolegium. Zagadnienie stanowiące przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie doczekało się wyjaśnienia w uchwale podjętej 1 lipca 2019 r., sygn. I OPS 3/18, w której Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przyjął, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541, z późn. zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie pozostaje związany powyższą uchwałą zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., podzielając stanowisko w niej zawarte.
Wskazać ponadto należy, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest decyzją związaną, o czym świadczy treść przepisu, zgodnie z którym starosta "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy". Starosta jest zobligowany do wydania przedmiotowej decyzji, a rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie są pozostawione do uznania organu. W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie może prowadzić żadnych własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 136 ust. 1 p.r.d. To zaś oznacza, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie takiej decyzji starosta nie ocenia technicznych aspektów sprawy, w tym jakim urządzeniem dokonano pomiaru i czy funkcjonariusz Policji dokonał tego prawidłowo. W tym kontekście za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącego wskazujące na naruszenie wymienionych w skardze przepisów postępowania.
Należy zaakcentować, że informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a p.r.d. jest dokumentem urzędowym i wyłącznie ten jej walor jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego. Odpowiedzialność za treść tej informacji ponosi podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa.
W kontekście zgłaszanych w toku postępowania administracyjnego wniosków dowodowych zaakcentować należy, że okoliczności dotyczące prawidłowości pomiaru prędkości skarżący winien podnosić w postępowaniu toczącym się przed sądem powszechnym w związku z popełnionym wykroczeniem. Jak wskazał NSA w uchwale z 1 lipca 2019 r., I OPS 3/18 zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy będzie uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli później zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję.
Nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP. Uwzględnienie tych zarzutów oznaczać musiałoby zajęcie przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanowiska przeciwnego do przyjętego w przywoływanej powyżej uchwale przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tymczasem przywoływaną powyżej uchwałą NSA o sygn. I OPS 3/18 skład orzekający w rozpatrywanej sprawie jest związany z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto jak już wyżej wskazano Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własne zarówno stanowisko przedstawione w tej uchwale, jak i jego uzasadnienie. Pomijając jednak i to należy zauważyć, że Sąd I instancji nie jest uprawniony do przedstawienia składowi powiększonemu NSA pytania prawnego, nawet jeżeli nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów NSA. Jak bowiem wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W takiej sytuacji przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Wymaga zaś podkreślenia, że ten ostatni przepis daje uprawnienia do wystąpienia z pytaniem prawnym jedynie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Wobec tego tylko ten Sąd może wystąpić o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, w sytuacji gdy nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu powiększonego NSA (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2020 r. II GSK 3352/17).
W związku z wnioskiem pełnomocnika skarżącego o zawiadomienie Rzecznika Praw Obywatelskich o toczącym się postępowaniu i wezwanie do wzięcia udziału w przedmiotowej sprawie, zauważyć należy że przepisy p.p.s.a. nie przewidują instytucji wzywania przez sąd Rzecznika Praw Obywatelskich do wzięcia udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Do zgłoszenia przez Rzecznika Praw Obywatelskich udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dochodzi natomiast na podstawie własnej oceny Rzecznika, że wskutek działania lub zaniechania organów administracji nastąpiło naruszenie tych praw lub istnieje stan grożący takim naruszeniem.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż podniesione w skardze zarzuty jako bezzasadne nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a to w związku z wnioskiem Kolegium w tym zakresie i brakiem żądania strony o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Powołane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło