II SA/Gl 1590/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2025 r. przy udziale Prokuratora Okręgowego w Krakowie oraz Prokuratora Rejonowego Gliwice-Wschód sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości C. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 września 2024 r. nr SKO.OŚ/41.9/639/2024/15143/AK w przedmiocie odpadów oddala skargę. Decyzją z dnia 16 maja 2019 r. Prezydent Miasta K. zobowiązał C Sp. z o.o. z siedzibą w S. przy ul. [...] , do zagospodarowania na własny koszt odpadów o kodzie 08 01 11* (odpady farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne) przetrzymywanych na naczepach o nr rejestracyjnych: [...] oraz [...] na parkingu przy ul. [...] w K. W pkt II decyzji organ określił, że odpady należy przekazać do zagospodarowania firmie S Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...], [...] D., a w pkt III decyzji wskazał, że do Urzędu Miasta K. - Wydziału Kształtowania Środowiska należy dostarczyć kartę przekazania odpadów niezwłocznie po przejęciu odpadów przez uprawnionego odbiorcę, jednak w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty przekazania odpadów. W pkt IV decyzji organ określił, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Od decyzji tej odwołanie złożyła C Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w stosunku do odwołującej się jako podmiotu niebędącego stroną w sprawie, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uzyskało informację o postawieniu w stan upadłości C Sp. z o.o. z siedzibą w S. przy ul. [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 21 listopada 2019 r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie administracyjne. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł Prokurator Rejonowy [...] w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 98/20 oddalił skargę. Zastępca Prokuratora Rejonowego [...] w G. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w następstwie czego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 3994/21 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28.08.2020 r., sygn. akt II SA/Gl 98/20 i decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 listopada 2019 r. nr [...] W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, ale w imieniu własnym (art. 144 ust. 2 Prawa upadłościowego). Udział w procesie syndyka zamiast upadłego jest rodzajem zastępstwa procesowego pośredniego, bowiem zastępca działa na rzecz zastąpionego, ale w imieniu własnym. Zastępstwo pośrednie określane jest mianem podstawienia procesowego. Podstawienie procesowe polega na tym, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnym występuje jako strona w znaczeniu formalnym inny podmiot, eliminując przy tym w sposób pierwotny albo następczy, możliwość takiego wystąpienia przez stronę w znaczeniu materialnym. NSA podkreślił, że w sprawach dotyczących masy upadłości legitymację procesową ma tylko syndyk, który działa na rzecz upadłego, ale w imieniu własnym. Sytuację tę należy więc zakwalifikować jako podstawienie procesowe bezwzględne. Przy podstawieniu procesowym bezwzględnym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony. Decyzją zaskarżoną w niniejszym postępowaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji w części dotyczącej podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy, zobowiązując syndyka masy upadłości C Sp. z o.o. z siedzibą w S. do zagospodarowania na własny koszt odpadów o kodzie 08 01 11* (odpady farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne) przetrzymywanych na naczepach o nr rejestracyjnych: [...] oraz [...] na parkingu przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż stroną w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji była C Sp. z o.o. z siedzibą w S. Podmiot ten był też adresatem wymienionej decyzji. Odwołanie od tej decyzji wniósł także ten podmiot. W toku postępowania odwoławczego, postanowieniem z dnia 6.09.2019 r., sygn. akt: [...], Sąd Rejonowy dla [...] w K.1, [...] Wydział Gospodarczy do spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, ogłosił upadłość dłużnika - C Sp. z o.o. z siedzibą w S. i wyznaczył syndyka w osobie D. G. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 26.10.2018 r. funkcjonariusze Wydziału dw. z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w G. wspólnie z funkcjonariuszami Wydziału dw. z Przestępczością Gospodarczą Komendy Powiatowej Policji w K.1 w toku czynności służbowych dokonali kontroli m.in. zestawów ciężarowych w trakcie rozładunku towarów w opakowaniach typu "mauser". Zestawy ciężarowe ujawnione zostały w G. przy ul. [...]. Transportujący oświadczyli w toku czynności prowadzonych przez ww. funkcjonariuszy, że opakowania typu "mauser" zostały załadowane w miejscu działalności podmiotu o nazwie C Sp. z o.o. z siedzibą w S. i miały zostać przewiezione do podmiotu o nazwie E z siedzibą w G. przy ul. [...], gdzie następnie rozładunek miał zostać potwierdzony przez podmiot o nazwie W Sp. z o.o. z siedzibą we W. Z uwagi na rozbieżności co do adresu miejsca dostarczenia ładunku, w celu potwierdzenia autentyczności przewozu ww. ładunku, funkcjonariusze podjęli czynności, w wyniku których ujawnili, że pod adresem przy ul. [...] w G. działalność prowadzi firma pod nazwą E i nie współpracuje ona z podmiotami wskazanymi w dokumentacji przewozowej, nie zlecała usługi transportu jakichkolwiek produktów od podmiotu o nazwie C Sp. z o.o. w S. , jak również nie korzysta, w ramach prowadzonej działalności z nieruchomości przy ul. [...]. Wezwani na miejsce rozładunku wymienionych wyżej dwóch zestawów ciężarowych z naczepami, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach stwierdzili, że na naczepach znajdują się odpady w postaci ciekłej, pobrali także próbki do zbadania. W stosunku do tych zestawów ciężarowych funkcjonariusze Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Katowicach, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w postaci naruszenia szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, podjęli decyzję o skierowaniu tych pojazdów w miejsce wskazane przez Marszałka Województwa Śl. jako miejsce do magazynowania zatrzymanych transportów odpadów, na parking przy ul. [...] w K. W wyniku badań przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach odpady na ww. naczepach sklasyfikowano, w oparciu o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów, jako odpady o kodzie 08 01 11* (odpady farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne). Posiadaczem tych odpadów, jak ustalił organ I instancji, jest C Sp. z o.o. w upadłości, gdyż przekazała przedmiotowe odpady przewoźnikowi nie posiadającemu stosownych decyzji na gospodarowanie odpadami, ani też te odpady nie zostały przekazane do podmiotu posiadającego takie decyzje. Zgodnie zatem z art. 24b ust. 2 ustawy o odpadach, to ww. Spółka powinna zostać zobowiązana do zagospodarowania na własny koszt odpadów znajdujących się na zatrzymanych naczepach. W toku postępowania ustalono, że ww. Spółka nie posiada wymaganych prawem zezwoleń na zbieranie odpadów, ani pozwolenia zintegrowanego dla instalacji służącej do magazynowania odpadów. W świetle tych ustaleń Spółka nie ma możliwości organizacyjnych i technicznych pozwalających właściwie zagospodarować odpady znajdujące się na zatrzymanych naczepach. W związku z tym organ I instancji ustalił, że spółka S w D. z siedzibą przy ul. [...] ma możliwości techniczne i organizacyjne pozwalające właściwie zagospodarować odpady o kodzie 08 01 11 * w instalacji do termicznego przetwarzania. Wobec tego organ I instancji, zobowiązał Spółkę do zagospodarowania przedmiotowych odpadów poprzez przekazanie ich do zagospodarowania spółce S w D. Z uwagi jednak na postawienie C Sp. z o.o. w stan upadłości w toku postępowania odwoławczego, podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku zagospodarowania na własny koszt odpadów, przetrzymywanych na naczepach na parkingu przy ul. [...] w K., jest syndyk masy upadłości spółki C . W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący syndyk masy upadłości C Sp. z o.o. w S. – reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym – podniósł zarzut naruszenia przy wydaniu decyzji przepisów prawa materialnego - art. 3 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (dalej: ustawa o odpadach)- poprzez uznanie, że skarżący jest posiadaczem odpadów znajdujących się na parkingu przy ul. [...] w K., w sytuacji, gdy z okoliczności przedmiotowego postępowania oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby podmiot władający powierzchnią ziemi sprostał ciężarowi dowodowemu, wskutek czego nie doszło do obalenia domniemania, według którego to władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zalegających na nieruchomości; - art. 24b ust 2 ustawy o odpadach - poprzez zobowiązanie skarżącego jako posiadacza odpadów do zagospodarowania na własny koszt odpadów znajdujących się na parkingu przy ul. [...] w K., w sytuacji, gdy skarżący w ogóle nie powinien zostać uznany za posiadacza odpadów oraz za podmiot prawnie odpowiedzialny za zalegające odpady; - art. 91 ust 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - prawo upadłościowe (dalej: Prawo upadłościowe) - poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego oraz zobowiązanie skarżącego do zagospodarowania na własny koszt odpadów znajdujących się na parkingu przy ul. [...] w K. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja dotyczy zobowiązania niepieniężnego oraz z dniem ogłoszenia upadłości stała się zobowiązaniem pieniężnym płatnym i z tym też dniem stało się ono płatne. Ponadto skarżący podniósł zarzut naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego oraz uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia przekonanie, iż to właśnie skarżący jest posiadaczem odpadów oraz podmiotem, na który można nałożyć obowiązek zagospodarowania odpadów na własny koszt oraz poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i brak dokonania ustaleń, czy skarżący posiada stosowne zezwolenia administracyjno - prawne w przedmiocie możliwości zagospodarowania odpadów; - art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez brak zapewnienia skarżącemu tj. syndykowi masy upadłości, czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności poprzez brak zapewnienia syndykowi masy upadłości czynnego udziału w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem I instancji. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i o umorzenie postępowania I instancji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.), zgodnie z wnioskiem złożonym przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. określa, jakie naruszenia prawa stanowią podstawę uwzględnienia skargi. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wydana po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 3994/21. Wskazać zatem należało, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sady, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak podkreśla się w orzecznictwie - związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadza się zatem w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w poprzednim wyroku, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10). Organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę, wykonał wskazania zawarte w wymienionym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 3994/21, według których decyzja organu odwoławczego powinna zostać skierowana do syndyka masy upadłości, który wstąpił do postępowania w drodze podstawienia procesowego bezwzględnego. Otwarcie postępowania upadłościowego spowodowało bowiem – jak podniósł NSA w cytowanym wyroku – że tylko syndyk masy upadłości mógł być adresatem decyzji nakładającej obowiązki w zakresie zagospodarowania odpadów, ponieważ to syndyk masy upadłości dysponował w tej sprawie legitymacją procesową. W związku z tym, w ramach wykonania powyższych wskazań zawartych w wyroku NSA, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej podmiotu zobowiązanego do zagospodarowania odpadów i zobowiązał syndyka masy upadłości do zagospodarowania odpadów przetrzymywanych na naczepach na parkingu przy ul. [...] w K. Ponadto podkreślenia wymagało, że w sprawie miały zastosowanie przepisy art. 24a i 24b ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587). Według bowiem dokonanych ustaleń, posiadaczem odpadów jest C sp. z o.o. w upadłości, gdyż przekazała przedmiotowe odpady przewoźnikowi nie posiadającemu stosownych decyzji dotyczących gospodarowania odpadami, ani też odpady nie zostały przekazane podmiotowi posiadającemu takie decyzje. Powyższe ustalenia zostały dokonane przez organy administracji, na podstawie prawidłowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone również w oparciu o ustalenia dokonane przez Wojewódzkiego Inspektorat Ochrony Środowiska oraz inne służby i organy. W wyniku przeprowadzonych w sprawie czynności, został zgromadzony materiał dowodowy, na podstawie którego prawidłowo ustalono istotne okoliczności sprawy. W związku z tym, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przy wydaniu decyzji, art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach. Podkreślenia bowiem wymagało, że według ustaleń w sprawie, funkcjonariusze Policji dokonali kontroli przedmiotowych zestawów ciężarowych w trakcie rozładunku odpadów, a zatem odpady nie były jeszcze składowane na nieruchomości. Ponadto transportujący odpady oświadczyli w toku czynności prowadzonych przez funkcjonariuszy Policji, że opakowania typu "mauser" zostały załadowane w miejscu działalności podmiotu o nazwie C sp. z o.o. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika równocześnie, jaki rodzaj odpadów został umieszczony na naczepach. W wyniku badań przeprowadzonych przez WIOŚ, odpady te sklasyfikowano jako odpady o kodzie 08 01 11* (odpady farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne). Ponadto organy ustaliły, że C sp. z o.o. nie posiada wymaganych prawem zezwoleń na zbieranie odpadów, ani pozwolenia zintegrowanego dla instalacji służącej do magazynowania odpadów oraz nie ma możliwości technicznych i organizacyjnych pozwalających zagospodarować odpady znajdujące się na naczepach. Wydając zaskarżoną decyzję, organ prawidłowo zatem w pkt II decyzji określił sposób zagospodarowania odpadów poprzez ich przekazanie do zagospodarowania wskazanemu podmiotowi, który posiada odpowiednie zezwolenia i dysponuje możliwościami technicznymi ich przetworzenia. Ponadto w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów k.p.a. - decyzja organu odwoławczego została bowiem wydana w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w szczególności spełniającego warunki określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także w art. 10 § 1 k.p.a. – syndyk masy upadłości miał zapewniony udział w postępowaniu, na etapie, w którym wstąpił do tego postępowania. Rozstrzygnięcie zostało wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w jej uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego, została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.