II SA/Gl 1598/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-05-15

Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Agnieszka Kręcisz-Sarna, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działkę właściciela pod tereny zieleni i drogi, narusza prawo własności i zasady planowania przestrzennego, jeśli studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przewidywało dla tej działki zabudowę mieszkaniową jednorodzinną?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działkę właściciela pod tereny zieleni nieurządzonej i drogi, podczas gdy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przewidywało dla tej działki zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, narusza zasady planowania przestrzennego i władztwo planistyczne. Taka zmiana przeznaczenia, zwłaszcza w zakresie terenów zieleni, nie znajduje uzasadnienia w uwarunkowaniach faktycznych i stanowi nieproporcjonalną ingerencję w prawo własności.
Stan faktyczny
Skarżący zakwestionował uchwałę Rady Gminy Jasienica w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów postępowania. Skarżący podniósł, że jego działka, która w poprzednim planie miejscowym była przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną, została w nowym planie zakwalifikowana jako tereny zieleni (34Z) oraz tereny dróg (18KDW, 12KDD). Zdaniem skarżącego, takie przeznaczenie jest nieuzasadnione, narusza jego prawo własności i nie znajduje potwierdzenia w studium uwarunkowań.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 34 i § 40 zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działki nr [...] w części, w jakiej znajduje się ona na terenie oznaczonym symbolem 34Z i 12KDD. Zasądził od Gminy Jasienica na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. B. (B.) na uchwałę Rady Gminy w Jasienicy z dnia 14 czerwca 2022 r. nr XLI/547/22 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność § 34 i § 40 zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działki nr [...] położonej w województwie śląskim, powiecie bielskim, gminie Jasienica, miejscowości M. w części w jakiej znajduje się ona na terenie oznaczonym symbolem 34Z i 12KDD wraz z załącznikiem graficznym w tym zakresie, 2. zasądza od Gminy Jasienica na rzecz skarżącego 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Rada Gminy Jasienica (dalej – Rada Gminy, organ uchwałodawczy) w dniu 14 czerwca 2022 r. podjęła uchwałę nr XLI/547/22 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jasienica dla sołectwa Mazańcowice (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2022 r. poz. 4130 – dalej Plan miejscowy). W skardze z dnia 29 października 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik J. B. zakwestionował w całości powyższą uchwałę Rady Gminy, zarzucając jej: 1) naruszenia prawa materialnego, tj.: a) art. 1 ust. 2 pkt 7 oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm. – dalej u.p.z.p.) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na uznaniu, że zaskarżona uchwała nie zawiera ustaleń niezgodnych z postanowieniami tych przepisów, które wskazywałyby na naruszenie przez organ władztwa planistycznego; b) art. 28 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że organ nie naruszył zasad sporządzania planu miejscowego; 2) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności Planu miejscowego w zakresie dotyczącym działki o nr [...] położonej w województwie śląskim, powiecie bielskim, gminie Jasienica, miejscowości Mazańcowice, a także o zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że działka nr [...] w czasie obowiązywania uchwały Rady Gminy nr XXVII/261/2005 z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jasienica (tj. do dnia 1 marca 2021 r.) znajdowała się w obszarze o podstawowym przeznaczeniu - zabudowa jednorodzinna. Aktualnie w Planie miejscowym działka została zakwalifikowana jako tereny zieleni (34Z), tereny dróg wewnętrznych (18KDW) oraz tereny dróg publicznych klasy dojazdowej (12KDD). Następnie wyjaśniono, że działka [...] powstała w 2012 r. z podziału działki nr [...] . Wtedy w wyniku porozumienia z Wójtem Gminy Jasienica wydzielono działkę nr [...] z przeznaczeniem pod poszerzenie drogi. Według pełnomocnika Skarżącego, własność Skarżącego została po raz drugi uszczuplona bez wyraźnego uzasadnienia. Zwrócono w tym względzie uwagę, że szerokość drogi na wysokości działki nr [...] jest dwukrotnie węższa i odpowiada faktycznemu obszarowi zajętemu przez drogę. Poza tym brak jest uzasadnienia – według pełnomocnika Skarżącego – do kwalifikowania pozostałej części działki pod tereny zieleni. Mianowicie w jego ocenie, teren działki jego mocodawcy posiada predyspozycje do uznania jej jako teren budowlany. Wskazano w tej materii na fakt, że ma ona dostęp do drogi publicznej, jest wyposażona w media (tj. instalację wodną, elektryczną i gazową, linię telefoniczną, światłowód). Ponadto podniesiono, że nieruchomość jest położona na płaskiej powierzchni i terenie niepodmokłym, co potwierdza pismo z dnia 22 kwietnia 2024 r. Państwowego Gospodarstwa Wodne Wody Polskie. Zgodnie z nim działka nie znajduje się na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 ust. 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz nie została zakwalifikowana, jako obszar narażony na niebezpieczeństwo powodzi według Wstępnej oceny ryzyka powodziowego (WOPR) II edycji, przygotowanej przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Wskazał również, że Wójt Gminy decyzją z dnia 11 czerwca 2012 r. nr [...] związanej z podziałem przesądził charakter budowalny przedmiotowej nieruchomości. Pełnomocnik zwrócił także uwagę, że nieruchomości w sąsiedztwie są zabudowane budynkami mieszkalnymi, co tym bardziej budzi nierozumienie dla przeznaczenia działki Skarżącego pod tereny zieleni. Według niego droga dojazdowa (18KDW) powinna być przesunięta w kierunku północnym na teren działki nr [...] , gdyż ze względu na jej powierzchnię (kilka hektarów) nie wpłynie to na ograniczenie jej walorów użytkowych. W kontekście tych okoliczności, pełnomocnik Skarżącego stanął na stanowisku, że zaskarżona uchwała godzi w istotę prawa własności i stanowi przejaw przekroczenia granic władztwa planistycznego. Działanie to – zdaniem pełnomocnika – stanowi także o naruszenia art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a., które mówią o obronie praworządności przez organy administracji publicznej i podejmowaniu przez nie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W końcowej części skargi wskazano, że pismem z dnia 5 sierpnia 2024 r. wezwano organ do zaprzestania naruszeń uprawnień Skarżącego. Organ – jak zaznaczono w skardze - pozostał bierny na wystosowane do niego wezwanie. W odpowiedzi na skargę z dnia 5 grudnia 2024 r. Wójt Gminy Jasienica wniósł o jej oddalenie. W treści uzasadnienia wyjaśniono, że w trakcie procedowania przeprowadzono zmianę Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która stanowiła niejako pierwszy etap do dalszych działań i prac planistycznych. Finalnie dokument ten został przyjęty uchwałą Rady Gminy Jasienica nr XXII/316/16 w dniu 31 sierpnia 2016 r. Następnie organ przedstawił przeznaczenie działki Skarżącego w poprzednim oraz obecnie obowiązującym planie miejscowym. Jak wskazano, w planie miejscowym gminy Jasienica dla sołectwa Mazańcowice przyjętym uchwałą Rady Gminy Jasienica nr XXVII/261/2005 z dnia 24 lutego 2005 r. (Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego Nr 45, poz. 1237 – dalej Plan miejscowy z 2005 r.) działka objęta była następującymi jednostkami planistycznymi: tereny zabudowy jednorodzinnej (14MN); tereny dróg dojazdowych (4KD). Ponadto w granicach działki znajdowały się tereny potencjalnego zagrożenia powodzią. Obecnie – jak podniósł organ – zgodnie z podjętą w dniu 14 czerwca 2022 r. przez Radę Gminy Jasienica uchwałą nr XLI/547/22 działka o nr [...] objęta została następującymi jednostkami planistycznymi: tereny dróg wewnętrznych (18KDW); tereny zieleni (34Z); tereny dróg publicznych klasy dojazdowej (12KDD). Ponadto w granicach wskazanej działki znajdują się: strefy ochrony korytarzy spójności obszarów chronionych; obszary oddziaływania wody Q1% rzeki [...] i jej dopływów (2017); granice stref sanitarnych od cmentarza - 500m. W dalszej kolejności wyjaśniono, że zmiana przeznaczenia podyktowana była drastycznym pogorszeniem warunków zabudowy działki ze względu na wyznaczenie dróg z jej trzech stron, tj.: 1) drogi dojazdowej 12KDD, która pomimo oznaczenia symbolem KDD ma charakter drogi lokalnej, 2) drogi wewnętrznej 18KDW, która w pierwotnym projekcie była przewidywana jako droga służąca obsłudze terenów zabudowy, który w obecnie obowiązującym planie oznaczony jest jako 10R1. Z kolei w myśl obowiązującego na dzień uchwalenia Planu miejscowego rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2016 r. poz. 124) minimalna szerokość drogi publicznej w liniach rozgraniczających wynosiła 10 m. Ponieważ działki stanowiące użytek drogowy (nr [...] , [...]) miały szerokość 2,1 m, koniecznym było poszerzenia terenu w kierunku północno-wschodniej o co najmniej 7,9 m, z wykorzystaniem niezabudowanej dotychczas działki nr [...] . Zaznaczono, że takie działanie w kierunku południowo-zachodnim było wykluczone z racji na sąsiedztwo rzeki [...] (działka nr [...]). Niezależnie od tego organ podniósł, że przyjęte rozwiązania pozostają w zgodzie z prawem, o czym ma świadczyć opublikowanie zaskarżonego aktu w dzienniku urzędowym, a także brak skargi ze strony Wojewody Śląskiego. Zwrócono również uwagę, że Skarżący nie kwestionował przyjętych założeń w czasie wyznaczonym na wnoszenie uwag do projektu planu miejscowego. Organ nie zgodził się jakoby doszło do naruszenia art. 28 u.p.z.p. W jego ocenie, procedura zmiany Planu miejscowego zrealizowana została z należytą starannością w oparciu o obowiązujące przepisy u.p.z.p. Ponownie podkreślono, że Wojewoda Śląski nie zakwestionował prawidłowości wspomnianego aktu prawa miejscowego. Dodano również, że nie naruszono art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., ponieważ procedura została przeprowadzona z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa. W końcowej części odpowiedzi na skargę organ przedstawił wymianę korespondencji ze Skarżącym, poprzedzającą wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej uchwały stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy Jasienica z dnia 14 czerwca 2022 r. nr XLI/547/22 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jasienica dla sołectwa Mazańcowice, w zakresie dotyczącym działki nr [...] . Kontrolą działalności organów administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne objęte są między innymi - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z poźn. zm. – dalej p.p.s.a.) - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, przy czym kryterium tej kontroli stanowi zgodność z prawem tych aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 53 § 2a p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Oznacza to, że w odniesieniu do aktów prawa miejscowego oraz innych aktów z zakresu administracji publicznej, po zmianie p.p.s.a. i ustawy o samorządzie gminnym dokonanej z dniem 1 czerwca 2017 r., zniesiono obowiązek uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi (art. 52 p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) oraz usunięto ograniczenie czasowe do wniesienia skargi (art. 53 § 2a p.p.s.a.). Zgodnie zaś z przepisem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm. – dalej u.s.g.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z wymienionych powyżej przepisów wynika, że warunkiem formalnym skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy jest wykazanie, że zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Ponadto podmiot, który zaskarża uchwałę do sądu i domaga się stwierdzenia jej nieważności, musi wykazać interes prawny, który został naruszony określoną uchwałą, co wynika z powołanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. Skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny i uprawnienie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r. sygn. akt I SA 1355/91, Lex nr 26058). Zatem skargę w oparciu o ten przepis szczególny może wnieść ten, kto wykaże, że jego indywidualny interes prawny znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Interes prawny osoby, która wnosi skargę w tym trybie wynikać niewątpliwie musi z przepisu prawa materialnego kształtującego sytuację prawną osoby skarżącej. Interes prawny takiej osoby uwidacznia się w tym, że osoba ta działa bezpośrednio, we własnym imieniu i posiada roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" posiada więc charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia, czy zachodzi związek między strefą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego w przypadku uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niewątpliwie wykazać może podmiot będący właścicielem działek znajdujących się w obszarze objętym miejscowym planem. W badanej sprawie poza sporem jest, że Skarżący jest właścicielem działki nr [...] w obszarze objętym Planem miejscowym oznaczonym symbolami: 18KDW (teren drogi wewnętrznej), 34Z (teren zieleni), 12KDD (teren drogi publicznej klasy dojazdowej). Posiada on zatem interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Zauważyć należy, że w przypadku zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwalifikację naruszeń wyznacza nie art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g., ale będący lex specialis wobec tej regulacji art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Zatem podstawą stwierdzenia nieważności w całości lub w części planu miejscowego jest – w myśl art. 28 ust. 1 u.p.z.p. - istotne naruszenie zasad jego sporządzania, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Przystępując do oceny negowanej uchwały dokonać należy w pierwszej kolejności zbadania zgodności planu miejscowego ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy. Na samym początku zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688), która weszła w życie w dniu 24 września 2023 r., do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, w przepisach ustaw zmienianych niniejszą ustawą, z wyjątkiem ustawy zmienianej w art. 26, odnoszących się do planu ogólnego gminy, przez plan ogólny gminy należy rozumieć studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z wyjątkiem spraw uchwalania planów ogólnych gminy. Ponadto zgodnie z art. 65 ust. 1 tej ustawy, studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w sprawie znajdzie zastosowanie - mimo uchylenia - art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Zastosowanie też znajdzie art. 15 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. Także mimo, że z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w nowym brzmieniu wynika, że plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami planu ogólnego, to w tym przypadku, zgodność ta ma dotyczyć przedmiotowego studium. Analiza tych uregulowań prowadzi do wniosku, że punktem wyjścia do dokonania oceny studium, o której mowa w art. 9 ust. 4 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., jest zawsze przedmiot i sposób ujęcia jego ustaleń. Studium ma być z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Natomiast plan miejscowy ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, a nie ich dowolną interpretację, czy wręcz całkowitą zmianę (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 729/21, Lex nr 3321133). Wymóg braku sprzeczności planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie oznacza i nie może oznaczać prostego przenoszenia ustaleń studium do planu. W ramach przyznanego gminie władztwa planistycznego na tym etapie planowania następuje dopuszczalna prawem interpretacja ustaleń studium. Organ stanowiący gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny zgodności z nim projektu planu miejscowego. W ramach tego władztwa organ gminy nie może wyjść jednak poza ogólne ustalenia wynikające ze studium (zob. wyrok NSA z dnia 1 października 2021 r. sygn. akt II OSK 3083/19, Lex nr 3242011). Uwzględniając poczynione wyżej uwagi stwierdzić należy, że organ uchwałodawczy przyjmując miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wykroczył poza ramy określone w Studium. W dacie uchwalania zaskarżonej zmiany planu miejscowego obowiązywała uchwała nr XII/159/10 Rady Gminy Jasienica z dnia 14 listopada 2019 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Jasienica. W Studium obowiązującym w dacie uchwalenia Planu miejscowego działka Skarżącego znajdowała się w obszarze oznaczonym MM (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ekstensywnej). Przeznaczeniem podstawowym dla tych terenów była: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna; usługi obsługujące funkcję mieszkaniową; budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej, w szczególności związanej z gospodarką rybacką (zabudowa produkcyjna, usługowa i gospodarcza dla rolnictwa, budynki i budowle towarzyszące); zabudowa rekreacji indywidulanej (załącznik nr 2 do Studium s. 103). Z kolei przeznaczenie dopuszczalne określone w Studium to: budynki usług publicznych; zabudowa agroturystyczna i pensjonatowa; obiekty kultu religijnego; tereny przestrzeni publicznej; małe budynki wielorodzinne, na terenach o zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej (załącznik nr 2 do Studium s. 104). Organ uchwałodawczy zastrzegł w Studium, że w zakresie funkcji dominujących i dopuszczalnych mieszczą się również integralnie związane z określonym rodzajem zabudowy budowle (garaże, budynki gospodarcze i administracyjno-socjalne, drogi dojazdowe, parkingi, place rozładunkowe i manewrowe) oraz zieleń urządzona (załącznik nr 2 do Studium s. 104). Ponadto przewidziano w planach miejscowych w obrębie poszczególnych obszarów przeznaczonych pod zabudowę, jeżeli nie jest to wykluczone przez prawo lub szczególnymi uwarunkowaniami, możliwość przeznaczenia części terenów (w zakresie nie większym niż niezbędny dla realizacji określonych przedsięwzięć) na cele: komunikacji (dróg, parkingów, placów, ścieżek pieszych i rowerowych), urządzeń służących ochronie środowiska i zdrowia ludzi, gospodarce wodnej i ochronie przed powodzią (w tym urządzeń melioracji wodnych), terenów zieleni, sieci i obiektów infrastruktury technicznej (w tym w zakresie sieci i infrastruktury telekomunikacyjnej) oraz komunalnej (z wyjątkiem składowisk odpadów i terenów gospodarki odpadami), niepowiązanych z obsługą terenu, a także związane z zapewnieniem bezpieczeństwa i obronności państwa oraz bezpieczeństwa publicznego (załącznik nr 2 do Studium s. 104). W obowiązującym Planie miejscowym działka Skarżącego znajduje się w obszarach: 34Z (tereny zieleni), 18KDW (tereny dróg wewnętrznych) i 12KDD (tereny dróg publicznych klasy dojazdowej). W myśl § 40 Planu miejscowego dla obszaru oznaczonego symbolem "Z" przewiduje się: 1) przeznaczenie podstawowe: zieleń nieurządzona; 2) przeznaczenie uzupełniające: wody powierzchniowe. Ponadto organ uchwałodawczy określił zasady kształtowania zagospodarowania tych terenów: a) zakaz lokalizacji budynków oraz tymczasowych obiektów budowlanych, b) zakaz zmiany ukształtowania terenu, o ile nie służy to realizacji urządzeń wodnych, budowli przeciwpowodziowych oraz melioracji wodnych szczegółowych lub prac związanych z ich utrzymaniem i remontem, c) realizacja ciągów pieszych, pieszo-rowerowych, ścieżek rowerowych oraz nawierzchni urządzeń sportowych i rekreacyjnych w ramach zieleni urządzonej, wyłącznie jako gruntowych lub utwardzonych, przepuszczalnych. Zestawienie zapisów Studium z regulacjami Planu miejscowego wskazuje na rozbieżności pomiędzy sposobami zagospodarowania terenu działki Skarżącego proponowanymi we wspomnianych aktach. Mianowicie w Studium co do zasady przewiduje się, że teren ten przeznaczony jest pod zabudowę, podczas gdy Plan miejscowy wprowadza zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych. Uzasadnienia dla przyjęcia takiego rozwiązania w Planie miejscowym można upatrywać w postanowieniach Studium, które dopuszczają możliwość wprowadzenia określonych użytków w planach miejscowych niezależnie od ich zasadniczego przeznaczenia w Studium. Dotyczy to m.in. wytyczenia dróg, czy też terenów zieleni. Jednak takie odstępstwo nie może być sprzeczne z prawem lub szczególnymi uwarunkowaniami, a ponadto musi dotyczyć tylko takiego obszaru, który jest niezbędny dla realizacji określonych przedsięwzięć. Uwzględniając te rozważania wskazać należy, że wyznaczenie na terenie działki Skarżącego obszaru zieleni nieurządzonej (34Z) nie znajduje uzasadnienia w uwarunkowaniach występujących w tym obszarze. Otóż użytek ten stanowi swego rodzaju enklawę w ciągu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Teren 34Z bowiem od południa sąsiaduje bezpośrednio z terenem 50MN1, a droga 18KDW oddziela go od strony północnej i wschodniej od terenu 49MN1. Przemawia to za utrzymaniem kontynuacji tej funkcji. Zresztą z racji na powierzchnię działki wyłączonej z zabudowy nie można jej przypisywać walorów przyrodniczych, które również nie zostały wskazane przez organ. Dodatkowo należy podnieść, że przytaczany przez organ fakt pogorszenia warunków zabudowy działki mający wynikać z "wykrojenia" pod drogę publiczną znacznego pasa terenu działki, nie może stanowić o zasadności takiego rozwiązania planistycznego. Nie wykazano, aby przepisy odrębne (np. Prawo budowlanego) wykluczały lokalizację zabudowy na spornej nieruchomości. W takim przypadku, ocena walorów działki budowlanej pozostaje w gestii właściciela (inwestora), a nie organu planistycznego. Poza tym należy zwrócić uwagę, że w poprzednio obowiązującym Planie miejscowym z 2005 r. teren działki Skarżącego znajdował się w terenie zabudowy jednorodzinnej (14MN). Organ natomiast nie wykazał zasadności odstąpienia od przewidzianego w tamtym akcie prawa miejscowego przeznaczenia spornej nieruchomości. Wytyczenie drogi wewnętrznej 18KDW wydaje się nie mieć większego znaczenia dla nieruchomości Skarżącego. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że wspominane wcześniej zapisy Studium przewidują możliwość lokowania dróg niezależnie od przeznaczenia danego obszaru. Za słusznością poprowadzenia wspomnianej drogi przemawia potrzeba skomunikowania z drogą publiczną terenów oznaczonych symbolem 49MN1 i 50MN1. W kwestii terenu oznaczonego jako 12KDD wyjaśnić należy, że jest to teren przeznaczony pod drogę publiczną klasy dojazdowej (§ 34 Planu miejscowego). Dlatego też bez znaczenia dla sprawy pozostaje twierdzenie organu, że w rzeczywistości droga ta ma kategorię drogi lokalnej. Dokonując oceny zgodności Planu miejscowego ze Studium ponownie należy odwołać się do zapisów drugiego z wymienionych aktów, który uprawnia do ingerencji w dany użytek dla wytyczenia drogi. Jednak, co zaznaczono wcześniej, taka ingerencja musi być niezbędna dla realizacji określonych przedsięwzięć. Jak zaznacza organ, potrzeba rozszerzenia pasa drogi podyktowana była uregulowaniami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 124 z późn. zm.). Mianowicie według organu, akt ten wyznacza minimalną szerokość drogi publicznej w liniach rozgraniczających wynoszącą 10 m. Stwierdzenie to nie znajduje jednak szerszego uzasadnienia, chociażby poprzez odwołanie się do konkretnych przepisów tego aktu wykonawczego. Poza tym należy zwrócić uwagę, że Plan miejscowy z 2005 r. został przyjęty w czasie obowiązywania tego samego rozporządzenia, a mimo to nie przewidywał dla tej samej kategorii tak szerokiego pasa drogi. Wskazać bowiem należy, że Plan miejscowy z 2005 r. również zakwalifikował przedmiotową drogę do kategorii dojazdowej, oznaczając ją symbolem 4KD (drogi dojazdowe). Niezależnie od tego należy dostrzec, że szerokość terenu 12KDD mniej więcej od połowy długości spornej działki w kierunku południowym rozszerza się przekraczając wartość 10 m, by na granicy z działką sąsiadującą od strony południowej utworzyć uskok i zwężenie pasa drogi do ok. 10 m. Zatem przyjmując, iż szerokość pasa drogowego winna wynosić 10 m, to jego wyznaczenie ponad tą wartość stanowi o nieuzasadnionej ingerencji w prawo własności Skarżącego, do czego nie uprawniają wspomniane zapisy Studium. Tym samym stanowi to o niezgodności Planu miejscowego ze Studium i jest wyrazem naruszenia władztwa planistycznego. Konkludując stwierdzić należy, że zarzut naruszenia władztwa planistycznego okazał się trafiony. Dlatego też, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania w kwocie 797 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło