II SA/Gl 16/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-06-26
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Piotr Broda, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki budynku powinna być obliczana na podstawie powierzchni całego budynku, czy też jego części, która faktycznie pozostała do rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wysokość grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki budynku powinna być obliczana na podstawie powierzchni tej części budynku, która faktycznie pozostała do rozbiórki, a nie powierzchni całego budynku, jeśli obowiązek rozbiórki został wykonany częściowo. Błędna interpretacja przepisów przez organy administracyjne, polegająca na obliczaniu grzywny od powierzchni całego budynku, mimo częściowego wykonania obowiązku rozbiórki, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki garażu dwustanowiskowego. Skarżący twierdził, że dokonał rozbiórki obiektu i wzniósł nowy obiekt na podstawie zgłoszenia. Organy administracyjne uznały, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany w całości, a jedynie częściowo, i nałożyły grzywnę obliczoną od powierzchni całego pierwotnego obiektu. Skarżący kwestionował prawidłowość wyliczenia grzywny, wskazując na częściowe wykonanie obowiązku rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi I. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę 3555,00 (trzy tysiące pięćset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...]nakazał I. G. rozbiórkę murowanego obiektu garażowo-gospodarczego na działce przy ul. [...] w K. (działka nr 1).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w części dotyczącej określenia obiektu podlegającego rozbiórce i orzekł, że tejże rozbiórce podlega murowany garaż dwustanowiskowy na posesji przy ul. [...] w K., a w pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
Wyrokiem z dnia 20 maja 2011 r. wydanym w sprawie II SA/Gl 1316/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę I. G. na decyzję ostateczną [...]WINB z dnia [...]r., a skarga kasacyjna dotycząca tego wyroku została odrzucona postanowieniem z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1316/10.
Jeszcze przed wyrokiem z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1316/10, bo w dniu 22 października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. skierował do I. G. upomnienie, doręczone 9 listopada 2010 r., wzywające do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...]r., to jest rozbiórki murowanego garażu dwustanowiskowego zlokalizowanego na działce przy ul. [...]w K. w ostatecznym terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. Równocześnie w tym upomnieniu organ pouczył, że niewykonanie obowiązku w podanym terminie będzie skutkować skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Pouczono także I. G., że o wykonaniu obowiązku powinien niezwłocznie powiadomić PINB w K.
W dniu 12 stycznia 2012 r. organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy [...], doręczony I. G. w dniu 25 stycznia 2012 r.
Pismem z dnia 30 stycznia 2012 r. zobowiązany I. G. poinformował PINB w K. o wykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...]r. Twierdził, że obiekt objęty nakazem rozbiórki nie istnieje, a obiekt obecnie usytuowany na działce o powierzchni 24 m2 został wykonany w oparciu o zgłoszenie z dnia 25 lipca 2011 r., w stosunku do którego nie został złożony sprzeciw. Dołączył do pisma tego odpis zgłoszenia z dnia 25 lipca 2011 r. oraz odpis pisma Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta K. z dnia [...]r. zawierający informację o braku sprzeciwu w stosunku do zgłoszenia z dnia 25 lipca 2011 r. (data wpływu do organu 26 lipca 2011 r.). W piśmie tym I. G. stwierdził, że wystawiony tytuł wykonawczy jest wadliwy, bowiem wskazuje na art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczący obowiązków niepieniężnych. Pismo to zostało przez organ I instancji potraktowane jako zarzuty do tytułu wykonawczego, bowiem z jego treści wynikało, że "obiekt mający być przedmiotem rozbiórki nie istnieje".
Postanowieniem nr [...]z dnia [...]r. PINB w K., powołując się na art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. Nr 229 z 2005 r., poz. 1954 ze zm., dalej "ustawa") uznał zarzut o nieistnieniu obowiązku za nieuzasadniony. Stwierdził, że z dokumentów zebranych w sprawie (zdjęcia z prowadzonych robót rozbiórkowych i postawienia nowej ściany zewnętrznej) wynika, że I. G. dokonał jedynie częściowej rozbiórki obiektu objętego nakazem, a pozostałą część próbował zalegalizować w ramach dokonanego zgłoszenia. Dokonane zgłoszenie i brak sprzeciwu dotyczą działki nr 2, która nie ma związku z działką przy ul. [...]w K.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył I. G. wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podał, że w lipcu 2011 r. dokonał rozbiórki spornego obiektu, a w oparciu o zgłoszenie postawił inny obiekt. Obiekt mający być przedmiotem rozbiórki nie istnieje. Wprawdzie w zgłoszeniu, o które wykonano istniejący obiekt mylnie wskazano numer działki, stanowi to jednak oczywistą pomyłkę, a I. G. wystąpił do Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta z wnioskiem o jej sprostowanie.
W postępowaniu międzyinstancyjnym na prośbę organu odwoławczego (z dnia 8 marca 2012 r.) organ powiatowy w dniu [...]r. przeprowadził oględziny działki przy ul. [...] (protokół z dnia [...]r. w aktach administracyjnych) w czasie których ustalił, że garaż dwustanowiskowy został rozebrany częściowo. Na odcinku 4,10 m (szerokość około 6 m) garaż nie został rozebrany. Nadto, organ odwoławczy przesłuchał B. D. w dniu [...]r. (protokół w aktach sprawy), A. A. w dniu [...]r. (właściciela niezabudowanej działki nr 3) i uzyskał informację z Komisariatu IV Policji w K. (pismo z dnia [...]r.)
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...]r. Postanowienie, jak wynika z jego części wstępnej, zostało wydane w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania i uznał je za prawidłowe, jak i podjęte, a zaskarżone rozstrzygnięcie. Wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązku nałożonego na zobowiązanego, o ile obowiązek ten nie został przez niego wykonany dobrowolnie. Podkreślił, że art. 33 ustawy wymienia taksatywne przyczyny, które mogą być podstawą zarzutów. Zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania. Nie służą one natomiast do weryfikacji ostatecznych decyzji, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego.
W niniejszej sprawie podstawą zarzutu było "nieistnienie obowiązku" wobec dokonania rozbiórki spornego garażu, co skarżący miał uczynić "w lipcu 2011 r. z własnej woli". To twierdzenie skarżącego jest sprzeczne z treścią wniosku skarżącego o wydanie postanowienia o wstrzymaniu decyzji zaskarżonej w sprawie II SA/Gl 1316/10, z którego wynika, że intencją skarżącego było "skrócenie" obiektu, a nie jego rozbiórka. Zdaniem organu odwoławczego skarżący wprowadził w błąd organ architektoniczno-budowlany, który przyjął zgłoszenie bez sprzeciwu, na obiekt istniejący.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie ostateczne złożył I. G. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2013r. sygn. akt II SA/GL 1328/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że odwoływanie się przez skarżącego do przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia z dnia [...]r. należało uznać za bezskuteczne. Zgłoszenie to, jak i pismo właściwego organu o braku sprzeciwu dotyczą działki nr 2, a obiekt objęty nakazem rozbiórki znajdował się na działce nr 1. W oparciu o zgłoszenie z dnia [...]r. skarżący był uprawniony do realizacji obiektu na działce nr 2, a nie na innej (w szczególności 1). Materiał dowodowy sprawy, w tym zeznania świadków J. A., B. D., dokumentacja fotograficzna świadczyły o tym, że skarżący nie wykonał orzeczonej rozbiórki, a jedynie skrócił obiekt (budowa ścianki działowej) do rozmiarów umożliwiających jego wykonanie w oparciu o zgłoszenie. Tak też materiał ten został oceniony przez organy, a ocenie tej nie można zasadnie postawić zarzutu przekroczenia dopuszczalnych granic (art. 80 kpa) czy też nielogiczności. Faktem jest, że prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji pojęcia rozbiórka, lecz mając na względzie definicję budowy z art. 3 pkt 6 tego prawa należy stwierdzić, że celem rozbiórki jest likwidacja skutków procesu budowy. Za rozbiórkę wybudowanego w określonym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został wybudowany. Rozbiórka nie jest tożsama z usunięciem poszczególnych części obiektu. Wykonanie rozbiórki polega na usunięciu obiektu z terenu, na którym został posadowiony (por. NSA z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1764/07 – https://cbois.nsa.gov.pl). W przedmiotowym postępowaniu organy natomiast ustaliły (co Sąd podzielił), że skarżący nie usunął obiektu z działki nr 1, a jedynie go "skrócił". W świetle wyżej przedstawionego pojęcia rozbiórki nie doszło więc do wykonania obowiązku. Jest oczywistym, że "skrócenie" spornego obiektu nie może być uznane za jego rozbiórkę. Nadto sąd uznał, że pozostałe zarzuty skargi są niezasadne, bowiem – wbrew żądaniu skarżącego – brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego z powodu wykonania obowiązku rozbiórki (art. 59 § 1 pkt 1 ustawy). Nie doszło także do wygaśnięcia obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 ustawy), co skutkowałoby także umorzeniem prowadzonego postępowania.
Postanowieniem nr [...]z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na zasadzie art. 1a pkt 12b, art. 64a § 1, art.121, art.122 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity: Dz. U. z 2005r.,nr 229, poz.1954 z późń. zm.) nałożył na I. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości: 37 911zł, z powodu uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym, zobowiązując jednocześnie do wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu PINB wskazał, że I. G. nie wykonał decyzji z dnia [...]r. nakładającej na niego obowiązek rozbiórki murowanego garażu dwustanowiskowego na działce przy ul. [...] w K. Nadto wskazał na sposób wyliczenia grzywny, która stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku objętego nakazem rozbiórki i 1/5 ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonego przez Prezesa GUS . Organ stwierdził, że grzywna wyliczona została w stosunku do całej powierzchni budynku ponieważ obowiązek rozbiórki dotyczył całego budynku. Równocześnie wezwał zobowiązanego do wpłacenia grzywny i opłaty w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia na wskazany rachunek, pod rygorem ściągnięcia grzywny w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Na wykonanie tego obowiązku wskazał zobowiązanemu termin do dnia 31 października 2012r. z pouczeniem, że w przypadku nie wykonania obowiązku zostanie orzeczone wykonanie zastępcze.
Zażalenie na powyższe postanowienie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł I. G., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że istniejący obiekt wybudowano przed dokonaniem zgłoszenia, w sytuacji gdy dokumenty przeczą takiemu twierdzeniu, a strona nie została w trakcie postępowania na tę okoliczność przesłuchana. Zarzucił również naruszenie prawa procesowego poprzez wykonanie decyzji od których przysługuje odwołanie w sytuacji, gdy WSA w Gliwicach kwestię tę rozstrzygnął na korzyść strony wydając postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji w sprawie o sygn. akt II SA/GL 1316/10. Nadto zarzucił naruszenie podstawowych praw i wolności zagwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnień odwołania ponownie stwierdził, że obiekt którego dotyczy postanowienie nie istnieje, a znajdujący się obecnie na tej posesji skład na narzędzia ogrodnicze o powierzchni poniżej 25m2, został wzniesiony zgodnie z prawem, po uprzednim zgłoszeniu do Wydziału Budownictwa Urzędu Miejskiego w K. Ponadto wskazuje, że nałożenie grzywny jest przedwczesne , albowiem postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało jeszcze zakończone z uwagi na otwarty termin do wniesienia skargi do WSA. Przytoczył również przykłady działań MZDiM w K. w jego ocenie bezprawnych, które nie doczekały się tak zdecydowanej reakcji PINB jak w niniejszej sprawie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie co do obowiązku wniesienia opłaty od postanowienia i w tym zakresie postępowanie umorzył, natomiast w pozostałym zakresie postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu [...]WINB wskazał, że prawomocne rozstrzygnięcia sądowo –administracyjne, które zapadły w sprawie przedmiotowego garażu, zobowiązują organ nadzoru budowlanego do skutecznego wyegzekwowania obowiązku rozbiórki tego obiektu w całości, ponieważ nakaz rozbiórki obejmował cały obiekt, a nie jedynie jego część. Środki ochrony prawnej przysługujące stronom postępowania egzekucyjnego nie służą do weryfikacji ostatecznych decyzji czy postanowień stanowiących podstawę tytułu wykonawczego, co czyni bezzasadnym zarzuty podnoszone przez stronę dotyczące treści nałożonego na nią obowiązku. Wskazał również, że wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje biegu tego postępowania. Zdaniem [...]WINB organ I instancji prawidłowo wyliczył grzywnę w celu przymuszenia do rozbiórki garażu dwustanowiskowego. Wprawdzie nie rozważył zastosowania innego środka egzekucyjnego czyli wykonania zastępczego, ale w judykaturze przyjmuje się, że mniej dolegliwym środkiem jest grzywna w celu przymuszenia i dlatego brak wywodu w tym zakresie pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Natomiast uchylenie postanowienia w części dotyczącej opłaty podyktowane było tym, że opłaty za nałożenie środka egzekucyjnego powstają z mocy prawa, a nie są kreowane przez akt indywidualny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie [...]WINB złożył I. G. reprezentowany przez radcę prawnego K. S., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
- naruszenie prawa materialnego w postaci błędnej interpretacji art.29 ust.1 pkt 2 i art.30 ust.1 pkt 1 oraz art.48 ust.1 ustawy Prawo budowlane,
- naruszenie prawa procesowego art.7, art.8, art.11, art.75, art.77, art.80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego,
- naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci błędnej wykładni art.29 § 1, art.35 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu skargi po raz kolejny podniósł, że doszło do rozbiórki obiektu budowlanego jakim był budynek gospodarczy, a po uzyskaniu zezwolenia wzniósł drugi obiekt, również o przeznaczeniu gospodarczym. Nadto stwierdził, że tytuł wykonawczy został wystawiony wadliwie ponieważ wskazany w nim przepis art. 2 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazuje na egzekucję obowiązków pieniężnych i nie ma w tym przypadku faktycznego zastosowania. Ponadto organ wydając zaskarżone postanowienie nie kierował się słusznym interesem strony lecz własnym interesem, poddając w wątpliwość zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej. Nadto podniósł, że nie dopuszczono dowodu z przesłuchania strony, a przyjęcie oświadczenia w toku wizji lokalnej nie wyczerpuje tego obowiązku. Kwestionował również wiarygodność przesłuchanych w sprawie świadków oraz innych dowodów znajdujących się w aktach sprawy ( zdjęcia, mapki). Nadto wskazał na niedopuszczalność prowadzenia egzekucji wobec nie istnienia obowiązku oraz na skutki wyegzekwowania grzywny, która nie podlega zwrotowi.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB w K. podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego podniósł, że chociaż organy obu instancji przyznają, że aktualnie na działce znajduje się budynek o powierzchni 24 m2, to przedmiotowa grzywna wymierzona została w stosunku do obiektu o powierzchni 46,2 m2.
Pełnomocnik organu wskazał, że wysokość nałożonej grzywny wynika wprost z przepisu ustawy, a rozbiórka nie została wykonania, czyli jest ciągle w trakcie wykonania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę zważył, co następuje:
Przeprowadzone przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz.270, dale "p.p.s.a") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W świetle obowiązujących w chwili wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954, z późń. zm. dalej "u.p.e.a."), grzywnę w celu przymuszenia dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego nakłada się jednorazowo (art.121 § 4 u.p.e.a.), natomiast wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.(art.121 § 5 u.p.e.a.)
Interpretacja tych przepisów przyjęta przez organy administracyjne zakłada, że przepis brzmi "W przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni budynku, objętego nakazem przymusowej rozbiórki," czyli - pomija się słowa "zabudowy lub jego części" z tym skutkiem, że niezależnie jaka część budynku objęta jest nakazem rozbiórki, to podstawę obliczenia wysokości grzywny zawsze stanowi powierzchnia całego budynku. Taka interpretacje jest sprzeczna z zakazem domniemywania większych ciężarów jednostki. Redakcja art.121 § 5. u.p.e.a. jest więc oczywiście nieprawidłowa gramatycznie czyli nie wystarcza interpretacja stricte językowa.
Ponieważ odczytanie literalne nie wystarcza, należy odwołać się do aksjomatu racjonalnego prawodawcy, a w konsekwencji ustalić, że art.121 § 5. u.p.e.a. pozwala na przyjęcie , że wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni "istniejącej" zabudowy budynku, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny jednego metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez prezesa GUS, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że organ w niniejszej sprawie błędnie dokonał wyliczenia wysokości grzywny ustalając jej wysokość w oparciu o powierzchnię nie istniejącego już w części budynku.
W tym miejscu wskazać należy również na przepis art. 7 § 3 u.p.e.a. zgodnie z którym stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. W niniejszej sprawie ponad wszelką wątpliwość organy ustaliły, że skarżący częściowo wykonał obowiązek rozbiórki nałożony prawomocną decyzją PINB w K. z dnia [...]r i w chwili obecnej obiekt objęty nakazem rozbiórki ma wymiary 4.10m x 6m. Zatem ten wymiar powinien był stanowić podstawę naliczenia grzywny w celu przymuszenia. Organ pomimo posiadanej w tym zakresie wiedzy w chwili wydawania postanowienia o nałożeniu grzywny, nie wziął tej okoliczności w ogóle pod uwagę. Dlatego kierując się ogólną zasadą, że ciężar wykazania faktów istotnych spada na organ administracyjny (art.7 K.p.a. i art.18 u.p.e.a.), a wątpliwości nie mogą przemawiać dla uzasadnienia zwiększania obowiązków administracyjnych podmiotu zewnętrznego - należało zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że organy administracyjne nie wykazały, aby powierzchnia budynku przyjęta do wyliczenia wysokości grzywny w celu przymuszenia wynosiła 46,20 m2, a wręcz potwierdziły , że jest to powierzchnia znacznie mniejsza.
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości fakt, że opisana w art.7 § 3 u.p.s.a. zasada niezbędności egzekucji obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego ( także z urzędu), gdy wiadomość o wykonaniu obowiązku do niego dotrze, ponieważ wykonanie obowiązku czyni zastosowanie środka egzekucyjnego niedopuszczalnym. Nie można zatem prowadzić skutecznie egzekucji w stosunku do części obiektu , który został rozebrany zgodnie z nałożonym na stronę obowiązkiem. W tej części postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne.
Organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art.7 § 2 k.p.a.) i zasady niezbędności (art.7 § 3 k.p.a.). ( patrz; wyrok NSA z dnia 25 września 2009r. sygn. akt II OSK 1483/08, LEX nr 597305) Z zasad tych wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony (tak np.: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1148, LEX nr 164945 i z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1140/04, LEX nr 186665).
Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, iż przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem było w niniejszej sprawie postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Oznacza to, jak słusznie zauważył organ II instancji, że na tym etapie postępowania kontroli nie podlegały już kwestie związane z prawidłowością wydania decyzji PINB nakładającego na skarżącego obowiązek rozbiórki, czy też prawidłowości wydania tytułu wykonawczego, gdyż te poddane były ocenie na skutek wniesionych przez skarżącego środków odwoławczych. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 maja 2011r., sygn. akt II SA/GL 1316/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącego decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., Nr [...], w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2013r. sygn. akt II SA/GL 1328/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...]w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżącego na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 z późń. zm.)
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło