II SA/Gl 1611/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-07-03

Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Maria Taniewska-Banacka, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, naruszając tym samym art. 153 PPSA i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niewykonanie wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 153 PPSA, ponieważ nie wykonało wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku dotyczących konieczności ustalenia, czy w sprawie toczy się postępowanie legalizacyjne przed organami nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy naruszył również art. 138 § 2 k.p.a., bezzasadnie uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że ustalenia wymagane przez sąd mogły zostać poczynione w ramach postępowania odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie zakładu zbierania i odzysku odpadów. Wójt Gminy odmówił wydania decyzji, uznając, że inwestor rozpoczął już działalność i zrealizował samowolnie część robót budowlanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że decyzja środowiskowa może być wydana dla inwestycji rozpoczętej w warunkach samowoli. WSA uchylił decyzję SKO, wskazując na konieczność ustalenia, czy w sprawie toczą się postępowania legalizacyjne. SKO ponownie uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, co zostało zaskarżone przez E. K.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję oraz orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wnioskiem z dnia 29 października 2012 r. M. K., prowadzący działalność pod nazwą P.H.U. "A" w B., zwrócił się do Wójta Gminy J. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie zakładu zbierania i odzysku odpadów w J. przy ul. [...], na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...]. Planowana inwestycja obejmuje budowę hali namiotowej, hali o konstrukcji stalowej, zmianę sposobu użytkowania garażu na pomieszczenie garażowo-magazynowe z zapleczem technicznym, budowę kontenerowego zaplecza socjalnego, budowę boksów do składowania odpadów, budowę budynku wagi i portierni, przebudowę sieci kanalizacyjnych, budowę dróg wewnętrznych i placów manewrowych. Wskazano także, że inwestor uzyskał decyzję środowiskową z [...] r. dla instalacji związanej z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów na działce nr [...], która dotyczyła budowy hali namiotowej z przeznaczeniem na sortownię i magazyn. W związku z podziałem geodezyjnym działki [...] na działki [...] i [...], decyzja ta została zmieniona decyzją z [...] r., z uwagi na zmianę numeracji działki, na której posadowiono halę na działkę nr [...]. Aktualna inwestycja związana jest z planem przeniesienia zakładu z działki [...] na działki objęte wnioskiem. W toku prowadzonego postępowania Wójt Gminy J. postanowieniem z [...] r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Raport został złożony 18 marca 2013 r. Na etapie prowadzonych uzgodnień i uzyskiwania opinii organ I instancji powziął informację, że objęte wnioskiem przedsięwzięcie zostało w części zrealizowane, w związku z czym 4 czerwca 2013 r. wystąpił do organu nadzoru budowlanego o zweryfikowanie tej informacji. Natomiast E. K. w dniu 10 czerwca 2013 r. złożył w siedzibie organu zdjęcia terenu inwestycji, mające potwierdzać prowadzenie tam działalności. Pismem z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] zawiadomił Wójta Gminy J., że w wyniku kontroli stwierdzono fakt prowadzenia na działkach nr [...],[...],[...],[...] i [...] działalności polegającej na selektywnej zbiórce odpadów. Na działkach [...] i [...] wybudowano bez pozwolenia halę namiotową, remont dawnego garażu i szatni jest prowadzony bez zgłoszenia, samowolnie także utwardzono plac manewrowy. Organ nadzoru prowadzi postępowanie w celu likwidacji samowoli budowlanej i samowolnej zmiany sposobu użytkowania istniejących na nieruchomości obiektów budowlanych. Dołączono kopię postanowienia z [...] r. wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nakładającego na M. K. obowiązek dostarczenia określonych w tym postanowieniu dokumentów, w związku ze stwierdzoną samowolną budową hali do segregowania odpadów komunalnych i ich belowania. Uzyskano także kopię decyzji Starosty [...] z [...] r., którą organ wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do remontu istniejącego budynku garażowo-warsztatowego na działkach [...] i [...] w J., wobec stwierdzonego faktu wykonania tych robót przed dokonaniem zgłoszenia z 5 lipca 2013 r. i prowadzenia w stosunku do tych robót postępowania przez organ nadzoru budowlanego. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy J. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia określonego we wniosku, podając w podstawie prawnej przepis art. 71 ust. 2, pkt 2, art. 73, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, 82, 85 i 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm., zwanej dalej ustawą), a także § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1394 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla przedsięwzięć planowanych, mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgromadzony w sprawie materiał potwierdza, że inwestor rozpoczął już działalność w zakresie objętym wnioskiem i zrealizował samowolnie część robót budowlanych, o jakich mowa we wniosku. Okoliczności te w ocenie organu uzasadniają odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wniósł inwestor M. K. Zwrócił się o uchylenie decyzji i orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem. Zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez uznanie, że prowadzi działalność określoną we wniosku o wydanie decyzji, a także naruszenie art. 71 ustawy poprzez bezzasadne uznanie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie może być wydana w sytuacji, gdy wnioskodawca podjął działania celem realizacji planowanego przedsięwzięcia. Decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśniono, że organ I instancji naruszył przepis art. 71 ustawy. Decyzja środowiskowa poprzedza uzyskanie pozwolenia na budowę, ale nie daje podstaw do prowadzenia robót budowlanych. Ma ona charakter deklaratoryjny, stwierdzający określony stan prawny. Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem, że decyzji takiej nie można wydać dla inwestycji już zrealizowanej lub w toku realizacji. Taki zakaz nie wynika wprost z art. 71 ustawy. Dopuszczalne jest wydanie decyzji środowiskowej dla inwestycji rozpoczętej w drodze samowoli. Rolą organu jest określenie środowiskowych uwarunkowań, a nie kontrola legalności zagospodarowania działki, kwestie samowoli budowlanej podlegają kognicji innych organów. Stwierdzono, że decyzja środowiskowa ma charakter związany, spełnienie wymagań ustawowych obliguje organ do określenia środowiskowych uwarunkowań. W sytuacji, gdy nie prowadzono oceny oddziaływania na środowisko, odmowa jest dopuszczalna tylko w sytuacji niezgodności z planem miejscowym, czego w sprawie nie stwierdzono. Na decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł E. K., żądając jej uchylenia. Podniósł, że nie jest zasadna teza, jakoby dopuszczalne było określenie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji innych, niż dopiero planowane. Wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1998/13 tut. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., iż zasadniczo prawidłowa jest teza zawarta w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, że ustawa nie wyklucza wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w stosunku do inwestycji rozpoczętych w warunkach samowoli budowlanej, czy już zrealizowanych. Nie stoi ona przy tym w sprzeczności z tezą skargi, że decyzję wydaje się dla planowanych przedsięwzięć, przed uzyskaniem decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy. Podstawą takiego stanowiska jest brzmienie art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem nie tylko decyzji o pozwoleniu na budowę czy decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, ale także decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, wydawanych na podstawie ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wydanie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych ma miejsce w sytuacjach usuwania samowoli budowlanej i dotyczy przypadków określonych w art. 49 ust. 4 pkt 1 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że zgodnie z powołanymi przepisami prawa budowlanego, wydanie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót może mieć miejsce w przypadku, gdy budowa nie została zakończona. W przypadku, gdy budowa została zakończona, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 49 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego) lub zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego). Wydanie decyzji wskazanych w art. 49 ust. 4 prawa budowlanego poprzedza nałożenie przez organ na inwestora obowiązku złożenia określonych dokumentów, o jakich mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego, do których należy zaliczyć decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy obowiązek jej wydania wynika z ustawy ze względu na rodzaj inwestycji. Przedstawiona regulacja nie wyklucza zatem wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w stosunku do przedsięwzięć już zrealizowanych, potwierdza jednak równocześnie, że decyzja taka winna być wydana przed wydaniem decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy. Wskazane okoliczności w przekonaniu Sądu mają wpływ na dopuszczalność prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania na podstawie pierwotnie złożonego wniosku, dotyczącego budowy planowanego przedsięwzięcia. Wobec stwierdzenia przystąpienia do realizacji tego przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji środowiskowej i z naruszeniem reżimu prawa budowlanego, w zainicjowanym trybie procedura środowiskowa nie może być kontynuowana. Nie wyklucza to, jak wyżej wyjaśniono, możliwości wydania decyzji środowiskowej, ale może to mieć miejsce w stosunku do przedsięwzięcia podlegającego ewentualnie procedurom legalizacyjnym przed organami nadzoru budowlanego i w związku z podjętymi przez ten organ czynnościami poprzedzającymi wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając decyzję odmowną nie rozważyło jednak, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzą przesłanki do wydania którejś z decyzji wskazanych w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy, przyjmując ogólną dopuszczalność prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem, którego przedmiotem była planowana budowa zakładu, zaś w obecnym stanie sprawy wniosek taki mógłby być uzasadniony faktem prowadzenia postępowania legalizacyjnego i winien dotyczyć inwestycji objętej tym postępowaniem. Okoliczność ta wymaga ustalenia, a zaniechanie w tym zakresie stanowi naruszenie procesowego obowiązku ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. W wyniku uchylenia przez Sąd decyzji, o której mowa powyżej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. ponownie rozpoznało wniesione doń odwołanie M. K. i w wyniku jego rozpatrzenia decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy J. z [...] r. nr [...] odmawiającą wydania decyzji środowiskowej i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało m.in., że "W uzasadnieniu wyroku sądu stwierdzono iż istnieje możliwość wydania decyzji środowiskowej w stosunku do przedsięwzięcia podlegającego ewentualnie procedurom legalizacyjnym./.../. Stąd też jeżeli organ prowadząc ponownie postępowanie sprawdzi (być może pomocne w tym względzie będą oględziny nieruchomości) czy na przedmiotowym terenie objętym wnioskiem wydanie decyzji nie zostały podjęte działania faktyczne, które wymagałyby ewentualnego podjęcia postępowania legalizacyjnego winien wydać decyzję zgodnie z wnioskiem strony. Dokonanie takich ustaleń jest zasadne nie tylko w kontekście uzasadnienia wyroku sądu ale także wobec twierdzenia zawartego w zaskarżonej decyzji, iż strona miałaby prowadzić roboty budowlane, w tym mające na celu przygotowywanie terenu do budowy hali o konstrukcji stalowej. Uzupełnienie materiału dowodowego wymaga przeprowadzenia postępowania w szerszym zakresie, co wykracza poza kompetencje organu odwoławczego, a brak takich ustaleń uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w obecnym stanie faktycznym /.../ Reasumując podkreślić trzeba, iż z uwagi na konieczność wyjaśnienia okoliczności, o których mowa powyżej, a które mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy konieczne stało się podjęcie decyzji kasacyjnej. Pismem z dnia 27 listopada 2014 r. E. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza art. 136 k.p.a. Zdaniem skarżącego zamiast podjąć czynności, na które w swoim orzeczeniu wskazał WSA, SKO w B. ponownie uchyliło decyzję pierwszoinstancyjną i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania, pomimo że, ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Takie działania organu są, zdaniem skarżącego, niedopuszczalne także z uwagi na nieuzasadnione przedłużanie postępowania. Ponadto, zdaniem skarżącego, brak podstaw do uznania, że planowana inwestycja objęta wnioskiem odpowiada ustaleniom planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 17 marca 2015 r. uczestnik postepowania, inwestor M. K., wniósł o oddalenie skargi, bądź, w przypadku gdyby Sąd uznał, że organ II instancji bezzasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazanie organowi II instancji jakie czynności winien podjąć celem merytorycznego załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, musiała zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja narusza bowiem art. 153 p.p.s.a., a także art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast utrwalonego w tej mierze orzecznictwa wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06. Okoliczności te w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zaakcentowania wymaga, iż ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia – por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II FSK 209/07. Wskazać następnie trzeba, iż w myśl art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy w wyniku rozpoznania odwołania wydaje kończącą postępowanie w sprawie decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, uchylającą zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy, bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie pierwszej instancji albo też umarzającą postępowanie odwoławcze. Zasadą jest zatem, iż organ drugoinstancyjny w sposób ostateczny załatwia sprawę administracyjną, która została mu przedłożona w wyniku wniesionego odwołania. Jako wyjątek traktować zatem należy przewidziane w § 2 przywołanego artykułu prawo i jednocześnie obowiązek organu drugiej instancji nie orzekania w sposób kończący sprawę i wydania jedynie decyzji kasacyjnej uchylającej rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wybór takiego właśnie wyniku rozpoznania odwołania nie zależy od swobody uznaniowej organu. Możliwość ta, stosownie do przywołanego art. 138 § 2 k.p.a., ma bowiem zastosowanie jedynie w ściśle określonej sytuacji, a mianowicie gdy decyzja pierwszoinstancyjną została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W konsekwencji, dokonując wykładni a contrario, w sytuacji gdy materiał dowodowy został zebrany w sprawie w sposób wyczerpujący, bądź możliwy do uzupełnienia w trybie art. 136 k.p.a., uchylenie zaskarżonej w wyniku odwołania decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi temu do ponownego rozpoznania nie jest dopuszczalne. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że wyrokiem tut. Sądu z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1998/136 Sąd uchylił jedynie decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu wskazał zaś Kolegium, iż wobec stwierdzenia przystąpienia do realizacji przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji środowiskowej i z naruszeniem reżimu prawa budowlanego, w zainicjowanym trybie procedura środowiskowa nie może być kontynuowana. Nie wyklucza to możliwości wydania decyzji środowiskowej, ale może to mieć miejsce jedynie w stosunku do przedsięwzięcia podlegającego procedurom legalizacyjnym przed organami nadzoru budowlanego i w związku z podjętymi przez ten organ czynnościami poprzedzającymi wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy. Sąd podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając decyzję odmowną nie rozważyło, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzą przesłanki do wydania którejś z decyzji wskazanych w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy, przyjmując ogólną dopuszczalność prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem, którego przedmiotem była planowana budowa zakładu, zaś w obecnym stanie sprawy wniosek taki mógłby być uzasadniony faktem prowadzenia postępowania legalizacyjnego i winien dotyczyć inwestycji objętej tym postępowaniem. Okoliczność ta wymaga ustalenia, a zaniechanie w tym zakresie stanowi naruszenie procesowego obowiązku ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. W świetle zarówno sentencji wyroku (uchylenia jedynie decyzji II instancji), jak też wywodów uzasadnienia nie ulega wątpliwości, że wskazania co do konieczności ustalenia czy w sprawie toczy się jakiekolwiek postępowanie legalizacyjne w związku z podjętymi przez organ nadzoru budowlanego czynnościami poprzedzającymi wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy, adresowane były do Kolegium. To ten organ winien był samodzielnie okoliczności te ustalić bądź ewentualnie zlecić stosowne ustalenie organowi I instancji w trybie art. 136 k.p.a., zwłaszcza że wbrew twierdzeniom Kolegium ustalenie takie wymagało jedynie zasięgnięcia informacji w organie nadzoru budowlanego. Sąd w wyroku, o którym mowa powyżej, nakazał bowiem jedynie zbadać czy w stosunku do obiektów są prowadzone postępowania legalizacyjne nie zaś, jak twierdzi Kolegium "czy czasem nie zostały podjęte działania faktyczne, które wymagałyby ewentualnego podjęcia postępowania legalizacyjnego". Prawomocny wyrok, jak wynika z prezentaty, Kolegium otrzymało w dniu 8 października 2014 r. zaś zaskarżoną decyzję wydało [...] r. W aktach nie ma żadnych dowodów na to by w tym okresie organ podjął jakiekolwiek nakazane przez Sąd czynności. Tym samym, uchylając do ponownego rozpoznania decyzję pierwszoinstancyjną bez wykonania wskazanych przez Sąd czynności Kolegium naruszyło art. 153 p.p.s.a. Naruszyło jednocześnie art. 138 § 2 k.p.a. bezzasadnie uchylając zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną, pomimo że ustalenia, których brak stwierdził Sąd w przywołanym wyżej wyroku, mogły i miały zostać poczynione w ramach postępowania odwoławczego. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach nie orzekano albowiem skarżący z obowiązku ich poniesienia był zwolniony.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło