II SA/Gl 163/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K.H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalności wykonania robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia 24 lipca 2014r. obecnie skarżący K. H. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., dalej PINB w B. o interwencję w związku z nieprawidłowościami jakie miały miejsce w trakcie wymiany instalacji gazowej w budynku przy ulicy [...] w B. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] PINB w B. na podstawie art. 61a § 1 oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieprawidłowości związanych z wymianą instalacji gazowej. W treści uzasadnienia wskazał, że prace wykonywane w budynku przy ulicy [...] były prowadzone na podstawie zgłoszenia dokonanego w organie administracji architektoniczno – budowlanej i pod nadzorem inspektora posiadającego wymagane uprawnienia, a zastosowane w ich trakcie materiały posiadały niezbędne atesty. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że zweryfikował oświadczenie inwestora dokonując kontroli budynku mieszkalnego przy ulicy [...] numer [...] w B. w zakresie wykonanego remontu instalacji gazowej, w toku której potwierdził zastosowanie rur stalowych czarnych bez szwu, zgodnie z projektem oraz oświadczeniem wykonawcy robót, a nadto dokonanie montażu wszystkich okienek piwnicznych. Organ wskazał również, że wnoszący o kontrolę K. H. nie posiada przymiotu strony w niniejszej sprawie, zatem pismo inicjujące postępowanie należało uznać za wniesione przez osobę nie będącą stroną. Tym samym w ocenie organu brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie nieprawidłowości wykonanych robót budowlanych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. H. podnosząc, że spółdzielnia nie miała prawa przystąpić do realizacji inwestycji bez zgody właścicieli lokali stanowiących odrębną własność oraz bez podjęcia stosownej uchwały w tym zakresie. Nadto zakwestionował jakość użytych do remontu materiałów, w tym użycie rur pochodzących z demontażu oraz nie posiadających atestów. Zakwestionował również sposób wykonania instalacji gazowej w tym technikę łączenia poszczególnych odcinków rur, wskazując, że jedyną dopuszczalną metodą łączenia jest spawanie. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej [...]WINB, na mocy art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania przez PINB w B. była prawidłowa, gdyż jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji inwestor zgłosił we właściwym organie architektoniczno – budowlanym roboty budowlane polegające na remoncie części instalacji gazowej, które podlegały obowiązkowi zgłoszenia. Natomiast czynności kontrolne przeprowadzone przez PINB wykazały, że przedmiotowe roboty zostały wykonane zgodnie z przyjętym zgłoszeniem. Dodatkowo organ podkreślił, że w aktach znajdują się protokoły z przeprowadzonych prób szczelności instalacji gazowej, potwierdzające możliwość jej bezpiecznego użytkowania. Zdaniem [...]WINB w sytuacji, w której organ nie stwierdził naruszenia przepisów prawa budowlanego brak było podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego, dlatego też zasadnym było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wskazał nadto, że PINB w B. niesłusznie uznał, że K. H. nie przysługuje w sprawie przymiot strony, gdyż jako właścicielowi odrębnego lokalu mieszkalnego przysługuje mu także prawo współwłasności w częściach wspólnych obiektu, co umożliwia mu powoływanie się na istnienie interesu prawnego. Zdaniem organu kwestia ta jednak nie miała wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do WSA w Gliwicach wniósł K. H., podnosząc tożsame zarzuty z tymi które zawarł w treści zażalenia. Dodatkowo wskazał, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy dotyczące bezpiecznego użytkowania instalacji gazowych oraz "wytyczne Unii Europejskiej". Podniósł również, ze w toku postępowania przed organem pierwszej instancji uniemożliwiono mu zapoznanie się z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia. Pismem procesowym z dnia 6 lipca 2015r. uczestniczka postępowania Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w B. wskazała, że wszystkie czynności związane z wykonaniem robót budowlanych polegających na wymianie instalacji gazowej były prowadzone prawidłowo i legalnie. Dodatkowo stwierdziła, że skarżący przy każdej okazji wytacza przeciwko niej szereg bezzasadnych powództw oraz donosów do Prokuratury Rejonowej w B. Na rozprawie skarżący podtrzymał wnioski i twierdzenia zawarte w skardze podkreślając, że kwestionuje wykonane roboty, gdyż zostały one wykonane w sposób niewłaściwy oraz przy użyciu niewłaściwych materiałów, co stwarza zagrożenie dla użytkowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć w tym miejscu należy, że w myśl art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, co do zasady zaś datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Od zasady tej k.p.a. przewiduje jednak wyjątki. Stosownie bowiem do art. 61a § 1 ustawy gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynikają zatem dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym ( por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 487/12, którą to tezę tut. Sąd podziela w całej rozciągłości. por. też np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 1036/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1161/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1163/12). Należy w tym miejscu podkreślić, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że skarżącemu przysługuje przymiot strony z uwagi na posiadanie odrębnego prawa własności do lokalu w budynku, w którym dokonano remontu instalacji gazowej. W takiej sytuacji może się on bowiem powoływać na istnienie interesu prawnego. Powszechnie bowiem akceptowany jest zarówno w nauce prawa administracyjnego, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że określone w art. 28 k.p.a. pojęcie interesu prawnego, w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia, oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, t. 8-10 do art. 28). Jakkolwiek pojęcie to jest niedookreślone, to niewątpliwie z treści normy prawnej zawartej w art. 28 k.p.a. wynika wymaganie, aby postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu. Nie chodzi tu o jakikolwiek związek, a w szczególności związek jedynie faktyczny – musi to być związek normatywny. Istotą tego związku jest to, że postępowanie administracyjne "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu. Postępowanie dotyczy (musi dotyczyć) interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tego podmiotu lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, t. 10 do art. 28). Należy dodatkowo stwierdzić, iż źródłem interesu prawnego może być prawo cywilne w szczególności prawo rzeczowe i to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zbadania istnienia interesu prawnego strony w konkretnej sprawie. Zasadnie organy odmówiły wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy dokonane czynności kontrolne oraz przesłana przez inwestora dokumentacja potwierdziła wykonanie prac remontowych zgodnie z dokonanym zgłoszeniem oraz załączonym do zgłoszenia projektem, który został sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Nadto przedłożony przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A" protokół sprawdzenia szczelności instalacji po przeprowadzonym remoncie oraz dopuszczenia do użytku podpisany przez uprawnioną do tego osobę potwierdza zasadność tego rozstrzygnięcia. W świetle powyższego wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie byłoby bezprzedmiotowe. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że skarżący zarzuca naruszenie przepisów dotyczących bezpiecznego użytkowania instalacji gazowych w tym przepisów z zakresu prawa wspólnotowego, jednocześnie nie wskazuje jakie to konkretne przepisy zostały naruszone poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia, co tym samym niemożliwa sądowi ich ocenę. Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że organ administracji nie może kwestionować rozwiązań technicznych przyjętych przez uprawnionego projektanta w załączonym do zgłoszenia projekcie. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 73 § 1 k.p.a., bowiem jak wynika z treści notatki służbowej z dnia 16 grudnia 2014r. skarżący był w siedzibie organu odwoławczego i miał możliwość zapoznać się z całością akt sprawy, nadto w tym samym czasie składał dodatkowe dokumenty do tych akt. Brak jest również dowodów które potwierdzałyby tezę, że organ w jakikolwiek sposób uniemożliwiał skarżącemu dostęp do akt sprawy. Strona ma prawo wglądu w akta, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Skarżący mógł w każdym czasie z tego prawa skorzystać, jednak organ nie ma obowiązku wzywać stronę do skorzystania ze swoich uprawnień. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.