II SA/Gl 164/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie scalenia nieruchomości w kwestii ponownego wniosku skarżących o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 164/11 w przedmiocie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 164/11 w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia z dnia 6 października 2011 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lipca 2011 r. w kwocie 100 zł,w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący ponownie wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek ten złożyli na wezwanie Sądu na druku urzędowego formularza PPF. Z treści wniosku wynika, że H. i A. Z. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 105 m2. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 17 arów oraz działka przydomowa o pow. 684 m2. Źródłem utrzymania się wnioskodawców jest emerytura H. Z. uzyskiwana w kwocie 983 zł brutto miesięcznie, natomiast A. Z. nie otrzymuje stałego dochodu, otrzymując jedynie wynagrodzenie ze prace dorywcze. Obecnie synowi udało się zarobić jedynie na opał na zimę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, był już przedmiotem rozpoznania zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 maja 2011 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Skarżący wnieśli w ustawowym terminie zażalenie na to postanowienie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt I OZ 709/11. Podkreślić jednak trzeba, że postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Gdy chodzi o okoliczności faktyczne to zmiana powinna być tego rodzaju, aby wpływała w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Tym samym bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może uchylić i zmienić postanowienia. W ocenie Sądu zmiana taka nie została przez skarżących wykazana. Ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowi w zasadzie powtórzenie argumentacji jaką zawierały poprzednie wnioski. Tymczasem dokonując oceny zasadności wniosku zwrócić należy przede wszystkim uwagę na wynikającą z art. 199 p.p.s.a. zasadę ponoszenia kosztów przez stronę, a także wskazane w art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanki przyznania prawa pomocy i cel przyznania tego prawa. W ocenie Sądu, jak już poprzednio wskazano, prawo pomocy winno być przyznane osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, bowiem celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dokonując oceny możliwości strony w tym zakresie sąd administracyjny bierze ponadto pod uwagę zarówno majątek i jak i możliwości zarobkowe wnioskodawców. Z tego punktu widzenia wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja majątkowa skarżących nie zmieniła się bowiem w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 18 maja 2011 r. Jakkolwiek sytuację tę należy uznać za trudną to jednak nie stanowi ona podstawy uwzględnienia wniosku. Nie można przede wszystkim tracić z pola widzenia faktu, że skarżący A. Z. nadal nie podejmuje stałej pracy zarobkowej i nie uzyskuje z tego tytułu dochodu. Nie wskazano także wysokości uzyskanego przez niego zarobku, który jak twierdzą skarżący, został przeznaczony na opał. Prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która winna być stosowana jedynie w wypadkach uzasadniających szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/2006, LEX nr 191863). W konsekwencji zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło w sprawie do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 ustawy p.p.s.a.