II SA/Gl 1645/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-03-13

Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Beata Kalaga-Gajewska, Edyta Kędzierska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żywność, która stała się odpadem lub ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego z powodu upływu terminu przydatności do spożycia lub niewłaściwej jakości, a w konsekwencji została wycofana z dystrybucji, jest "żywnością zmarnowaną" w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żywność wycofana z dystrybucji z powodu upływu terminu przydatności do spożycia lub niewłaściwej jakości, a tym samym niezdolna do legalnego obrotu, nie jest "żywnością zmarnowaną" w rozumieniu ustawy. Ustawa definiuje marnowanie żywności jako wycofanie z dystrybucji żywności, która nadal spełnia wymogi prawa żywnościowego, w szczególności ze względu na zbliżający się termin przydatności do spożycia. Wycofanie żywności, która już nie spełnia tych wymogów, nie mieści się w tej definicji.
Stan faktyczny
Spółka L. spółka z o.o. sp. k. złożyła sprawozdanie o marnowaniu żywności za rok 2023, w którym wykazała 0 kg zmarnowanej żywności i 0 zł opłaty. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenie pokontrolne nakazujące korektę sprawozdania poprzez ujęcie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego (UPPZ) oraz odpadów o kodzie 16 03 80, które zostały wycofane z obrotu z powodu upływu terminu przydatności do spożycia lub niewłaściwej jakości. Organ uznał, że te produkty stanowią żywność zmarnowaną i powinny być podstawą do naliczenia opłaty. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, argumentując, że wycofana żywność nie spełnia definicji żywności zmarnowanej, gdyż w momencie wycofania nie spełniała już wymogów prawa żywnościowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi L. spółka z o.o. sp. k. w J. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 8 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie marnowania żywności 1. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne, 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej również jako organ lub WIOŚ) zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym nr [...] z dnia 8 października 2024 r., wydanym wobec prokurenta L. Sp. z o.o. Sp. k. (dalej również jako strona skarżąca), na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 425 ) w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 19.07 – 30.08.2024 r. w L. Sp. z o.o. Sp. k., w sklepie L. zlokalizowanym w C. przy ul. [...] zarządził: - 1) dokonać korekty sprawozdania za rok 2023 r. o marnowaniu żywności poprzez ujęcie w nim ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego (UPPZ) oraz odpadów o kodzie 16 03 80 przekazanych do utylizacji oraz ponowne wyliczenie opłaty za marnowanie żywności - termin realizacji: do 25 listopada 2024 r. Ponadto wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu pokontrolnym naruszeń na dzień 6 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przeprowadzona przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach kontrola wykazała, iż sklep L. przy ul. [...] w C. należący do L. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w J., stosownie do obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1645), sporządził i przedłożył do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. sprawozdanie za rok 2023 o marnowaniu żywności na terenie województwa śląskiego. Inspektorzy WIOŚ ustalili, że dane wykazane w sprawozdaniu nie są zgodne ze stanem faktycznym. W przedmiotowym sprawozdaniu Spółka wykazała, że w 2023 r. w województwie śląskim zmarnowała 0 kg żywności. Koszty poniesione na kampanie edukacyjne oraz transport żywności do organizacji, z którą sprzedawca współpracuje wyniosły 0 zł. Wysokość należnej opłaty Spółka wyliczyła na 0 zł. W trakcie kontroli przedstawiciele spółki zadeklarowali, że w przypadku kontrolowanego sklepu L. ul. [...] zmarnowano 0 kg żywności. Koszty poniesione na kampanię edukacyjną dla kontrolowanego sklepu L. przy ul. [...] wyniosły 0 zł. Wysokość należnej opłaty za marnowanie żywności w kontrolowanym sklepie spółka wyliczyła na 0 zł. Na podstawie danych zawartych w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO prowadzonego przez L. Sp. z o. o. Sp. k.) ustalono, że w roku 2023 kontrolowany sklep wycofał z obrotu 38,2906 Mg artykułów żywnościowych, jako odpad o kodzie 16 03 80 - produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia. Dodatkowo zgodnie z przekazanymi informacjami w kontrolowanym sklepie przekazano do utylizacji 0 kg produktów pochodzenia zwierzęcego (UPPZ) nieprzeznaczonych do spożycia dla ludzi lub produktów pochodnych - kat III. W związku z powyższym w opinii kontrolujących, w kontrolowanym sklepie L. w C. wycofano z dystrybucji łącznie 38 290,6 kg żywności (odpady 16 03 80 - 38 290,6 kg + kat. III - 0 kg) z uwagi na upływ terminu przydatności do spożycia lub niewłaściwą jakość. W związku z powyższym kontrolujący wyliczyli wysokość należnej opłaty za marnowanie żywności, która dla sklepu L. w C., powinna wynieść 3 446,15 zł (opłata za marnowanie żywności tj. 38 290,6 kg x 0,9 x 0,1= 3 446,15 zł pomniejszona o koszty kampanii oraz koszty wykonania umowy). Organ wskazał, że Spółka niezgodnie ze stanem faktycznym wykazała masę zmarnowanej żywności, a w konsekwencji, błędnie obliczyła opłatę za jej zmarnowanie. L. Sp. z o. o. Sp. k. w 2023 r. w sprawozdaniu o marnowanej żywności nie wykazała produktów pochodzenia zwierzęcego (UPPZ) oraz odpadów o kodzie 16 03 80 i wobec tego niezgodnie ze stanem faktycznym określiła masę zmarnowanej żywności. Organ podniósł, że uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego (UPPZ) nieprzydatne do spożycia przez ludzi - kat. III, stanowią żywność zmarnowaną. Dodał, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, marnowanie żywności oznacza wycofanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi prawa żywnościowego, w tym określone w rozporządzeniu (WE) nr 187/2002, w szczególności ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości lub ze względu na wady wyglądu tych środków spożywczych albo ich opakowań i przeznaczenie ich do unieszkodliwiania jako odpady. Ponadto organ wskazał, że - jak wynika z uzasadnienia projektu do ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności - ustawodawca miał na celu przeciwdziałanie marnowaniu żywności poprzez niedopuszczenie do sytuacji, w której nastąpiłoby przeznaczenie żywności do unieszkodliwienia jako odpady, także tej, której termin przydatności minął lub odpowiednio data minimalnej trwałości do spożycia upłynęła. Organ podniósł, że wynika z tego, iż żywność, która została wprowadzona na rynek, a następnie wycofana z etapu dystrybucji i nie została przekazana organizacji pozarządowej, została zmarnowana. W konsekwencji organ stwierdził, że według ustaleń kontroli, sprawozdanie skarżącej za rok 2023 o marnowaniu żywności, przekazane do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K., wymaga korekty, gdyż zawiera dane niezgodne ze stanem faktycznym. Strona skarżąca w skardze na powyższe zarządzenie pokontrolne, podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. - art. 2 pkt 1 oraz art. 8 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 52 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez uznanie, że żywność, która stała się odpadem lub tzw. ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego (nie spełniającym wymagań dla żywności środkiem spożywczym zawierającym mięso) i z tego powodu została wycofana z dystrybucji, jest żywnością zmarnowaną w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności i powinna zostać jako taka ujęta w rocznym sprawozdaniu o marnowanej żywności, podczas gdy żywność taka nie wypełnia przesłanek określonych w definicji legalnej marnowania żywności. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ art. 2 pkt 1 oraz art. 8 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności w zw. z art. 2 pkt 9 oraz art. 3 ust. 1 pkt 14, 21 oraz 30 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, poprzez uznanie, że żywnością zmarnowaną jest "odpad żywności, który stała się ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego lub odpadem i została z tego powodu wycofana z dystrybucji, a następnie przekazana do zagospodarowania w procesach odzysku, podczas gdy za żywność zmarnowaną w rozumieniu ww. ustawy traktuje się wyłącznie żywność będącą odpadem i przekazaną do zagospodarowania w procesie unieszkodliwiania, a takie określenie przesłanek marnowania żywności jest świadomym zabiegiem ustawodawcy, zmierzającym do propagowania wykorzystywania żywności odpadowej także w procesach odzysku odpadów; w efekcie tego naruszenia organ uznał, że żywność przekazywana przez L. do zagospodarowania w procesach odzysku jest żywnością zmarnowaną i powinna zostać ujęta w sprawozdaniu o marnowaniu żywności". W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała – w odniesieniu do definicji marnowania żywności zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności - że nie można zgodzić się z wnioskiem, iż cytowana ustawa nie wymaga, aby żywność wycofywana z dystrybucji spełniała wymogi prawa żywnościowego w momencie jej wycofania z obrotu. Podniosła, że w orzecznictwie podkreśla się, iż prawidłowa interpretacja zawartej w ustawie definicji marnowania żywności prowadzi do wniosku, że nie jest żywnością zmarnowaną taka żywność, która utraciła zgodność z wymogami prawa żywnościowego i została wycofana z tego powodu z obrotu. Skarżąca podkreśliła, że kontrolowany sklep wycofuje produkty z dystrybucji wtedy, gdy zgodnie z prawem nie wolno mu ich już dłużej sprzedawać, ani przekazywać bezpłatnie. W podsumowaniu wskazała, że organ naruszył powołane wyżej przepisy prawa materialnego i błędnie uznał, iż L. zmarnował żywność, podczas gdy żywność ta nie wypełniała żadnej z przesłanek pozwalających na uznanie jej za zmarnowaną, gdyż w momencie wycofywania z dystrybucji nie spełniała wymogów prawa żywnościowego i zgodnie z przepisami ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie mogła być przekazywana w darowiźnie ani sprzedawana, a nadto nie została ona przekazana do unieszkodliwienia jako odpad. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej, podtrzymał skargę. Podkreślił, że prezentowane w skardze stanowisko znajduje potwierdzenie również w najnowszym orzecznictwie NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest zarządzenie pokontrolne z dnia 8 października 2024 r., wydane przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 425), zwanej dalej również ustawą o Inspekcji Ochrony Środowiska lub u.i.o.ś. Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Natomiast według art. 12 ust. 2 tej ustawy, kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Z przytoczonych przepisów wynika, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Według utrwalonej linii orzecznictwa, zarządzenie pokontrolne jest aktem administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a., ponieważ ma ono charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu, zagrożone jest odpowiedzialnością za wykroczenie, o czym stanowi art. 31a ust. 1 u.i.o.ś. W orzecznictwie przyjmuje się, że z uwagi na to, iż przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych na podstawie wyników dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie podmiotu kontrolowanego, określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09). W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego według kryterium zgodności z prawem stwierdzić należało, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu zarządzenia organ naruszył przepisy prawa materialnego. Podstawowe znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu ma definicja "marnowania żywności", która została zawarta w art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, według której, marnowanie żywności to wycofywanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi prawa żywnościowego, w tym określone w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1 ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463 z późn. zm.), w szczególności ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości lub ze względu na wady wyglądu tych środków spożywczych albo ich opakowań i przeznaczanie ich do unieszkodliwiania jako odpady. Wydając zaskarżone zarządzenie pokontrolne organ przyjął, że marnowanie żywności ma miejsce także w przypadku wycofania z dystrybucji produktów żywnościowych, które w chwili wycofania, nie spełniały wymogów prawa żywnościowego, w tym takich, których termin przydatności do spożycia lub data minimalnej trwałości już upłynęły oraz które podlegają zakwalifikowaniu jako produkty pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi lub produkty pochodne - kat. III. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że w kontrolowanym sklepie L. w C. przy ul. [...] wycofano z dystrybucji łącznie 38 290,6 kg żywności (odpady 16 03 80 - 38 290,6 kg + kat. III - 0 kg) z uwagi na upływ terminu przydatności do spożycia lub niewłaściwą jakość. W związku z powyższym kontrolujący wyliczyli wysokość należnej opłaty za marnowanie żywności, która dla tego sklepu powinna wynieść 3 446,15 zł (opłata za marnowanie żywności tj. 38 290,6 kg x 0,9 x 0,1= 3 446,15 zł). Podkreślenia wymaga, że do wspomnianej kategorii III zalicza się produkty pochodzenia zwierzęcego lub środki spożywcze zawierające produkty pochodzenia zwierzęcego, które już nie nadają się do spożycia przez ludzi z powodów handlowych lub w wyniku problemów powstałych podczas produkcji lub wad w pakowaniu lub innych wad, które nie stanowią żadnego zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt (art. 10 lit. f Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 - Rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE, seria L z 2009 r., nr 300, s. 1 ze zm.). WIOŚ uznał za żywność zmarnowaną w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, produkty kwalifikowane do obu wymienionych wyżej kategorii, stwierdzając jednocześnie, że masa produktów kategorii III wyniosła 0 kg i określił masę zmarnowanej żywności (odpady o kodzie 16 03 80 ) w kontrolowanym sklepie stwierdzając, że właśnie taka masa powinna zostać wykazana w sprawozdaniu rocznym sporządzanym na podstawie art. 8 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy i stanowić podstawę obliczenia opłaty za marnowanie żywności. Podkreślenia zatem wymagało, że według art. 52 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r. poz. 1448 ze zm.) środki spożywcze mogą znajdować się w obrocie do daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia, wobec tego istnieje obowiązek wycofania z obrotu każdego produktu, w przypadku którego termin taki już upłynął. Pojęcie "wprowadzenia żywności do obrotu" zdefiniowano w art. 3 ust. 3 pkt 52 powyższej ustawy zawierającym w tym zakresie odesłanie do art. 3 pkt 8 Rozporządzenia nr 178/2002, zrównując to pojęcie z "wprowadzeniem na rynek", którym jest posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie, oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut skarżącej, według którego marnowaniem żywności jest wycofywanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi prawa żywnościowego, nie zaś żywności, która została wycofana już po utracie zgodności z wymogami prawa żywnościowego. Według bowiem art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, działaniem kwalifikowanym jako marnowanie żywności jest wycofanie z dystrybucji (w rozumieniu art. 3 pkt 16 rozporządzenia 178/2002) ze względu na zbliżający się termin przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości. Natomiast czym innym jest żywność o zbliżającym się terminie przydatności do spożycia lub zbliżającej się dacie minimalnej trwałości, a czym innym żywność, w przypadku której terminy te upłynęły. Wycofanie z dystrybucji żywności, której minął termin przydatności do spożycia lub data minimalnej trwałości już upłynęła, nie zostało objęte zakresem pojęcia marnowania żywności. Do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, w pełni odnieść należało pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1654/23, wydanym w podobnych okolicznościach faktycznych oraz w tym samym stanie prawnym. W wyroku tym Sąd podkreślił, że "ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności nakłada na przedsiębiorcę obowiązki polegające na zawarciu stosownej umowy z organizacją pozarządową, prowadzeniu kampanii edukacyjno-informacyjnej, sporządzaniu odpowiednich sprawozdań, jak również uiszczania opłaty za marnowanie żywności. Co więcej, przewiduje ona (w art. 9, 10 i 11) sankcje administracyjne za niewłaściwe wykonywanie obowiązków sprawozdawczych oraz nieuiszczanie rzeczonej opłaty. W tym kontekście nie może budzić wątpliwości, że wykładnia art. 2 pkt 1 powyższej ustawy powinna być ścisła, bazować przede wszystkim na regułach językowych i nie wykraczać poza ramy literalnego brzmienia tej normy. Z kolei inne metody wykładni, takie jak celowościowa czy funkcjonalna mogą znaleźć zastosowanie, jednak tylko wtedy, gdy prowadziłyby do wniosków korzystnych z punktu widzenia podmiotów będących adresatami określonych w tym akcie obowiązków oraz ewentualnych sankcji za ich niedopełnienie. W świetle powszechnie przyjętych w doktrynie i w judykaturze reguł stosowania prawa administracyjnego brak jest podstaw do skorzystania - jak uczynił to orzekający w sprawie organ - z pozajęzykowych metod wykładni skutkujących poszerzeniem zakresu zastosowania przepisu przewidującego obowiązki lub sankcje. Na marginesie można zauważyć, że pojęcie marnotrawienia żywności jest definicją ustawową, a tego typu definicje należy interpretować wąsko, a nie rozszerzająco. Niezależnie od powyższego wypada zauważyć, że treść art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności operuje zwrotem "spełniać" w czasie teraźniejszym, co dodatkowo potwierdza konkluzję, że w świetle literalnego brzmienia niniejszego przepisu marnowaniem jest wycofywanie z etapu dystrybucji wyłącznie takiej żywności, która w tym właśnie momencie (to jest w chwili wycofywania z etapu dystrybucji) spełnia wymogi prawa żywnościowego. Wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej zastosował natomiast niedopuszczalny zabieg interpretacyjny polegający na wykładni celowościowej wywodzonej z ratio legis cytowanej ustawy, prowadzącej do poszerzenia zakresu przedmiotowej definicji na żywność, która w chwili wycofywania z dystrybucji już nie spełnia wymogów prawa żywnościowego, chociaż spełniała je wcześniej. Zważywszy powyższe rozważania stwierdzić przyjdzie, że w świetle przepisów prawa żywnościowego - tak krajowego jak i europejskiego, zarówno żywność, która przekroczyła termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości jak i produkty pochodzenia zwierzęcego zaliczone do kategorii III nie mogą być przedmiotem obrotu (w rozumieniu art. 3 pkt 8 Rozporządzenia nr 178/2002), a w konsekwencji przedsiębiorca nie tylko może, ale co więcej - powinien wycofać takie produkty z etapu dystrybucji. Z kolei wycofywanie tego rodzaju żywności z dystrybucji nie może być traktowane jako marnowanie, bowiem w momencie wycofania nie spełnia ona wymogów prawa żywnościowego. Dopóki zatem żywność spełnia wymogi prawa żywnościowego - w tym w zakresie przydatności do spożycia, może być dystrybuowana, natomiast w momencie, kiedy przestaje ona spełniać te wymogi, przedsiębiorca jest zobligowany do jej wycofania z dystrybucji, zaś działanie takie w żadnym razie nie mieści się w pojęciu marnowania, gdyż oznacza ono wyłącznie wycofywanie z etapu dystrybucji takich produktów, które nie mogą być przedmiotem legalnego obrotu. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela analogiczny pogląd sformułowany w odniesieniu do niniejszego zagadnienia w wyrokach: WSA w Lublinie z 31 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 71/22, publ. Lex nr 3360263, WSA w Warszawie z 14 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 969/22, publ. Lex nr 3493920, we Wrocławiu z 19 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 535/23 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych". Wobec powyższego Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane z naruszeniem art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, skutkowało bowiem uznaniem sporządzonego przez skarżącą sprawozdania za nieprawidłowe oraz bezzasadnym nałożeniem na nią obowiązku wykazywania w tym sprawozdaniu danych dotyczących żywności nie objętej definicją zawartą w art. 2 pkt 1 wymienionej ustawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego stwierdzić zatem należało, że wystąpiły przesłanki uchylenia wymienionego aktu administracyjnego – zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935). Przepis art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. stanowił podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania, na które składał się wpis (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło