II SA/Gl 1658/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi E. B. na uchwałę Rady Miasta i Gminy P. z dnia 21 czerwca 2024 r. nr V/27/2024 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić skargę. . UZASADNIENIE Pismem z 22 listopada 2024 r. E. B. (dalej jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miasta i Gminy P. z [...] r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy P. w części dotyczącej zmiany przeznaczenia nieruchomości oznaczonych numerami [...], [...] i [...] położonych w S. gmina P.. W skardze tej powyższej uchwale zarzucono naruszenie art. 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez określenie obecnego przeznaczenia wyżej wymienionych nieruchomości w sposób niezgodny z aktualnie obowiązującym prawem (prawem miejscowym). W konsekwencji powyższego naruszenia, przekazanie nieprawidłowo sporządzonego studium organom opiniującym i na tej podstawie uzyskanie wadliwych opinii. Dokonanie zmiany przeznaczenia wskazanych działek w sposób rażąco sprzeczny z postanowieniami studiu. Dodatkowo podniesiono zarzut braku właściwego rozeznania i merytorycznego odniesienia się Rady Miasta i Gminy do wniesionych w terminie uwag odnośnie zmiany przeznaczenia wymienionych powyżej działek. W motywach tej skargi podniesiono, że skarżąca jest właścicielem działki znajdującej się w sąsiedztwie działek, których przeznaczenie zostało zmienione postanowieniami studium. W ramach rozbudowanej argumentacji zaprezentowała stanowisko, że zmiana sposobu wykorzystania wskazanych w skardze działek spowoduje negatywne konsekwencje dla możliwości korzystania z nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie. Zmiana ta spowoduje występowanie zwiększonych uciążliwości związanych z hałasem jak również i innymi immisjami. W poszczególnych punktach uzasadnienia odniosła się do zarzutów podniesionych w skardze. Podkreślono, że postanowienia tej uchwały są sprzeczne z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami na poziomie powiatu i województwa samorządowego. W końcowej części uzasadnienia wniesionej skargi przywołano uwagi składane w ramach stosownej procedury i podkreślono, że nie zostały one przez uprawniony organ uwzględnione i nie wprowadzono do kwestionowanej uchwały stosownych korekt. Jako załącznik do wniesionej skargi dołączono uwagi skierowane do Rady Miasta i Gminy P. w ramach procedury związanej z przyjęciem kwestionowanej uchwały. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpił o jej nieuwzględnienie i o oddalenie, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska zajętego przez organ administracji publicznej podkreślono, że skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym do wniesienia skargi. Odnosząc się do sfery merytorycznej wniesionej skargi podkreślono, że przyjęte studium nie jest aktem prawa miejscowego, a jego sporządzenie odbyło się w zgodzie z przepisami prawa w tym zakresie obowiązującego. W szczególności podkreślono, że uzgodnienia z organami przeprowadzone zostały po wychwyceniu usterki występującej w pierwotnej jego wersji. W końcowej części odpowiedzi podkreślono, że wyznaczenie terenów RU jest zgodne z polityką przestrzenną prowadzoną przez gminę. Zaakcentowano, że studium jako dokument strategiczny, uwzględnia interesy całej społeczności gminy, w tym konieczność wspierania lokalnego rozwoju gospodarczego przy jednoczesnym zachowaniu zasad ochrony środowiska. W trakcie rozprawy odbytej przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i akcentowała ponadprzeciętne oddziaływanie działalności prowadzonej na wskazanych nieruchomościach na jej nieruchomość znajdującą się w sąsiedztwie. Skarżąca wyraziła stanowisko, że zmiana studium ma na celu zalegalizować działalność prowadzoną na przedmiotowych działkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tej ustawy kontrola, o której mowa powyżej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Według art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt. 5 wyżej wymienionej ustawy), jak również na inne akty organów tych jednostek nie będące aktami prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt. 6 wskazanej ustawy). W polu widzenia rozpoznawanej sprawy należy mieć również treść art. 58 § 1 pkt. 5a powoływanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Stosownie do postanowień art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r, o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwrócono uwagę, że skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego (zob. wyrok NSA z 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/2004). W postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 powyższej ustawy orzeka się jedynie w granicach interesu prawnego skarżącego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem (zob. postanowienie WSA w Gliwicach z 8 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 280/16 Cbosa). W przywoływanym orzeczeniu akcentuje się, że występujący ze skargą musi wykazać, że akt organu gminy, który skarży, wpłynął ujemnie na jego prawa chronione normami materialnymi lub uprawnienia z tych norm wynikające. Naruszenie interesu prawnego musi być aktualne, nie ewentualne, przyszłe, musi ograniczać sytuację prawną, uszczuplać uprawnienia, zatem negatywnie wpływać na już ukształtowany stan prawny podmiotu, wynikający z normy materialnej. Oznacza to, że do wniesienia skargi legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, a nie tylko zagrożenia jego naruszenia. Podmiot taki obowiązany jest wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Oznacza to, że skarżący taki obowiązany jest udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazała, że działki wymienione w skardze nie są jej własnością, lecz znajdują się w pobliżu jej nieruchomości. Oznacza to, że sygnalizowana przez nią zmiana sposobu wykorzystania wskazanych działek w kwestionowanej uchwale nie odnosi się do nieruchomości będących jej własnością. Tym samym uchwała przyjmująca studium we wskazanym przez nią zakresie nie odnosi się do jej nieruchomości, a zatem nie narusza jej interesu prawnego. Jak zaznaczono to powyżej naruszenie interesu prawnego musi być bezpośrednie i być związane z naruszeniem normy prawnej. W rozpoznawanej sprawie jak już zostało to zaakcentowane nie ma bezpośredniego naruszenia interesu prawnego skarżącej, ponieważ można mówić jedynie o potencjalnym naruszeniu takiego interesu wynikającego ze sposobu wykorzystania spornych nieruchomości. Dodatkowo zaznaczyć należy, że w przypadku rozpoznawanej sprawy przyjęta została uchwała, która jest aktem wewnętrznym i jest skierowana do organów gminy. Postanowienia tej uchwały nie mogą stanowić podstawy prawnej podejmowanych rozstrzygnięć przez organy administracji, a tym samym nie mogą stanowić podstawy wywodzenia posiadania interesu prawnego. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688) studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r. Regulacja taka skutkuje tym, że postanowienia kwestionowanej uchwały nie będą kształtowały sytuacji prawnej skarżącej. W tym zakresie sytuacja prawna skarżącej będzie wyznaczana działalnością organów odpowiedzialnych za stosowanie przepisów zezwalających na gospodarcze wykorzystywanie wskazanych nieruchomości. Z powyższych względów skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt. 5a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.