II SA/Gl 169/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. S., K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na niezbędne wejście na teren nieruchomości w kwestii wniosku pełnomocnika skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] udzielił Z. S. pozwolenia na niezbędne wejście na teren sąsiedniej działki nr 1, położonej w B. w celu wykonania robót budowlanych polegających na otynkowaniu ściany budynku wiaty magazynowej, zlokalizowanej w granicy działki nr 2, określając jednocześnie warunki oraz czas (tj. 14 dni licząc od dnia ostateczności niniejszej decyzji) udostępnienia ww. działki. Na skutek wniesionego odwołania przez pełnomocnika skarżących G. S. i K. S. zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części określającej termin korzystania z nieruchomości orzekając nowy, tj. okres 10-ciu dni roboczych – przez dwa kolejne tygodnie od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 17.00 – od dnia wydania decyzji do końca kwietnia 2014 r., w tygodniach uzgodnionych przez strony, zaś w pozostałej części utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Pełnomocnik skarżących pismem z dnia 2 stycznia 2014 r. skarżąc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powołane rozstrzygnięcie organu odwoławczego zawnioskowała także o wstrzymanie jego wykonania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki polegające na bezpodstawnym i uciążliwym ograniczeniu przysługującego skarżącym prawa własności do nieruchomości. W ocenie wnioskodawców prowadzone na ich terenie prace tynkarskie, obejmujące wybudowany przez inwestora magazyn, a także ograniczenie w następstwie powyższych działań ich prawa własności - stanowią trudne, a nawet niemożliwe do odwrócenia skutki. Ewentualne usuwanie nałożonego na ścianę tynku, w sytuacji wykonania spornych prac przed zakończeniem postępowania sądowego, będzie kłopotliwe z technicznego punktu widzenia. Zdaniem skarżących wywołane w ten sposób skutki trwale zmienią rzeczywistość, przy czym powrót do stanu poprzedniego będzie wymagał długiego czasu oraz dużego nakładu środków. Uczestnik postępowania pismem z dnia 21 lutego 2014 r. ustosunkowując m.in. się do rozpoznawanego wniosku podniósł, że zrealizowanie prac tynkarskich jest niezbędne do wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., nr [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku przywołanej powyżej wiaty magazynowej przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych (tynków zewnętrznych), ustalającej jednocześnie, po zmianie własnej decyzji, nowy termin na ich wykonanie - do 31 grudnia 2014 r. Zdaniem inwestora wykonanie prac tynkarskich poprawi wygląd i estetykę zewnętrzną całego obiektu, zwróconego w kierunku działki skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek o wstrzymanie zaskarżonego rozstrzygnięcia zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać w takim samym stopniu każdą ze stron postępowania. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, że zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie. Jednakże w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania wykonania jest uprawdopodobnienie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że wskazanie i uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji obciąża wnioskodawcę. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Tak więc z uwagi na fakt, że instytucja wstrzymania jest wyjątkiem od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych, ewentualne uwzględnienie takiego wniosku strony musi być szczególnie umotywowane. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z orzecznictwem przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę - majątkową i niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody spowodowanej wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 116/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie istnieje w niniejszej sprawie. Przywołane w uzasadnieniu wniosku okoliczności nie przemawiają za istnieniem przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy podkreślić, że istotą decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku, nr 243, poz. 1623 ze zm.) jest umożliwienie inwestorowi wejścia na teren nieruchomości należącej do innej osoby, w celu wykonania robót przygotowawczych lub robót budowlanych na nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. Przedmiotowa decyzja z założenia zatem w pewien sposób utrudnia lub ogranicza korzystanie z nieruchomości, której dotyczy. Dlatego samo powołanie się na takie ograniczenie lub utrudnienie jest niewystarczające i nie może stanowić podstawy wstrzymania wykonania decyzji wydanej na podstawie tego przepisu. Przywołane we wniosku okoliczności nie uprawniają do oceny, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, spowoduje trudne do odwrócenia skutki po stronie skarżących. Należy mieć przy tym również na uwadze, że otynkowanie ściany budynku nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że wykonanie robót budowlanych jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym, i wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić jako nie dający się odwrócić. Należy także wyjaśnić, że jeżeli w wyniku korzystania przez inwestora z należącej do skarżących nieruchomości powstanie szkoda, to na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym zobowiązany jest on do jej naprawienia. Ponadto wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji byłoby niezasadne w związku z okolicznością upływu terminu przewidzianego na wykonanie robót budowlanych. Zasadności wniosku nie można upatrywać również w wadliwości zaskarżonego aktu. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka w oparciu o którą Sąd może wstrzymać jego wykonanie. Bowiem o ewentualnym naruszeniu prawa i skutkach prawnych tego naruszenia Sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.