II SA/Gl 1716/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.G. na pismo Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony w sprawie dotyczącej warunków zabudowy postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] r. M.G. złożyła wniosek kierowany do Prezydenta Miasta D. o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu prowadzonym przez ten organ pod sygnaturą [...] w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części hali magazynowej i części terenu położonych w D. na potrzeby terenu do zbierania odpadów, toczącego się z wniosku spółki "A" Sp. z o.o. w D. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie to dotyczy zarówno interesu prawnego wnioskodawczyni, jak i ciążących na niej obowiązków jako prowadzącej "B" w budynku oddalonym o 80 m od planowanego składowiska odpadów. W odpowiedzi na powyższy wniosek Zastępca Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w Dąbrowie Górniczej poinformował M.G., że nie jest ona stroną postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - zwanej dalej KPA). Dalej wskazano, że od interesu prawnego, o którym mowa w powoływanym przepisie należy odróżnić interes faktyczny danego podmiotu,a podane przez wnioskodawczynię argumenty nie wskazują, aby posiadała ona interes prawny w toczącym się postępowaniu. Następnie pismem z dnia [...] r. M.G. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w sprawie podając okoliczności przemawiające za uznaniem jej za stronę postępowania administracyjnego. W odpowiedzi organ pismem z dnia [...] r., nr [...] podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. W związku z powyższym pełnomocnik M.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na akt z zakresu administracji publicznej z dnia [...] r. wydany przez Prezydenta Miasta D. powołując się na art. 50, art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – zwana dalej p.p.s.a.). Pełnomocnik skarżącej zarzuciła organowi naruszenie art. 28 KPA podnosząc, że interes prawny został szczegółowo przedstawiony w piśmie wnoszącym o uznanie skarżącej za stronę oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Dalej wskazano, że z uwagi na charakter prowadzonej przez skarżącą działalności w budynku usytuowanym w bliskiej odległości od planowanej inwestycji istnienie interesu prawnego po jej stronie jest ewidentne. Powołując się na orzecznictwo pełnomocnik podkreśliła przy tym, że przez nieruchomości sąsiednie należy rozumieć nie tylko działki gruntu bezpośrednio ze sobą graniczące, ale także nieruchomości nieposiadające wspólnych granic, lecz pozostające w zasięgu swoich wpływów lub w związku gospodarczym. W odpowiedzi na skargę organ odnosząc się do argumentacji strony skarżącej zgodził się z twierdzeniem autora skargi, że stroną w postępowaniu są nie tylko właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących bezpośrednio ze sobą, bowiem za stronę może być uznany szerszy krąg podmiotów, jednak w tym konkretnym przypadku organ przyjął, że stronami postępowania są: inwestor, właściciel nieruchomości, na których planowana jest inwestycja oraz właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z tymi nieruchomościami, a uzasadnieniem takiego wyboru jest decyzja Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r., nr [...] stwierdzająca brak potrzeby prowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi przez sąd administracyjny poprzedza analiza, czy mieści się ona w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Zakres ten został całościowo unormowany w art. 3 § 2, art. 3 § 3 oraz w art. 4 p.p.s.a. i obejmuje między innymi skargi na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skarga wniesiona w sprawie, która wykracza poza zakres przedmiotowy, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z treści wniesionej przez pełnomocnika M.G. skargi z dnia [...] r. jednoznacznie wynika, że wniesiona ona została na pismo Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r., nr [...] które stanowiło odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] r., złożone przez pełnomocnika skarżącej w związku z odmową przyznania statusu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Analizując zasady i tryb zaskarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a na ten przepis powołuje się pełnomocnik strony w skardze, wskazać należy, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia którym strona dowiedziała się lub mogła dowiedzieć o podjęciu aktu lub dokonaniu czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa nie jest zatem instytucją postępowania administracyjnego, lecz obligatoryjnym wymogiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już jedynie znaczenie dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi. W związku z faktem, że skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wyraźnie wskazała, że przedmiotem jej skargi jest pismo Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r., stanowiące w istocie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stwierdzić należy, że zaskarżone pismo nie mieści się w żadnej z wymienionych w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-8, art. 3 § 3 i art. 4 p.p.s.a. kategorii aktów i czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a tym samym wniesiona skarga podlega odrzuceniu. Podkreślić jednak należy, że nawet gdyby za przedmiot skargi uznać, jak można by było wywnioskować z uzasadnienia skargi, wcześniejsze pismo Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r., nr [...] w którym organ odpowiedział negatywnie na wniosek M.G. o dopuszczenie jej do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, to zdaniem Sądu wniesiona skarga i tak podlegałaby odrzuceniu. Pismo to bowiem, choć pochodzi od organu administracji publicznej, nie może zostać uznane za akt lub czynność wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Analiza przepisów ogólnych postępowania administracyjnego, jak też ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 647 z późn. zm.), stanowiących materialnoprawną podstawę postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta D., prowadzi do wniosku, że żaden z tych aktów nie przewiduje możliwości wydania przez organ rozstrzygnięcia, w formie postanowienia czy też jakiegokolwiek innego aktu, w przedmiocie uznania lub odmowy uznania danego podmiotu za stronę postępowania albo dopuszczenia osoby fizycznej do udziału w prowadzonym postępowaniu. W szczególności nie można zdaniem Sądu wyprowadzić tego z treści art. 28 KPA, określającego pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1523/09, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedyny wyjątek, wynikający z art. 31 § 2 KPA, przewiduje wydanie postanowienia w kwestii dopuszczenia do udziału w charakterze strony organizacji społecznej. Z kolei przepis art. 61a KPA dotyczy odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie jego wszczęcia złożone zostało przez osobę niebędącą stroną postępowania. Co prawda stanowisko organu administracji o uznaniu bądź odmowie uznania wnioskodawcy za stronę postępowania administracyjnego ma oczywisty wpływ na możliwość realizacji uprawnień przysługujących stronie takiego postępowania, jednak nie oznacza to, że działania organu administracji podejmowane w tym zakresie podlegają odrębnemu zaskarżeniu. Podkreślić bowiem należy, że określenie kręgu podmiotów będących stronami postępowania dokonywana jest w ramach toczącego się postępowania administracyjnego na podstawie przepisów prawa materialnego i przy uwzględnieniu właściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. W związku z powyższym - zdaniem Sądu - prowadzenie postępowania incydentalnego dotyczącego legitymacji danego podmiotu do udziału w postępowaniu w charakterze strony jest wykluczone (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1435/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast weryfikacja czynności procesowych organu w tym zakresie odbywa się przy wykorzystaniu odpowiednich środków prawnych, przewidzianych przez przepisy procedury. Osoba niedopuszczona czy pominięta przez organ ma między innymi możliwość wniesienia odwołania od wydanej decyzji, bądź może skorzystać z trybu nadzwyczajnego i złożyć wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA. Mając powyższe na uwadze działając na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O zwrocie wpisu od skargi Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.