II SA/Gl 176/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-04-21
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Piotr Broda, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego z powodu odbywania kary pozbawienia wolności, może zostać wymeldowana, jeśli nie dopełniła obowiązku meldunkowego?Ratio decidendi
Osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego z powodu odbywania kary pozbawienia wolności, może zostać wymeldowana, jeśli nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Opuszczenie lokalu w związku z aresztowaniem, będącym skutkiem własnych działań osoby, jest traktowane jako dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu, zwłaszcza gdy brak jest dowodów na utrzymywanie centrum życiowego w tym lokalu i gdy nowy właściciel domaga się wymeldowania.Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie B. B. z pobytu stałego złożyła nowa właścicielka nieruchomości, D. T., która nabyła ją w drodze egzekucji komorniczej. Organy administracji uznały, że B. B. opuściła lokal dobrowolnie i nie koncentruje tam swojego centrum życiowego, co było podstawą do wydania decyzji o wymeldowaniu. B. B. kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że opuściła lokal z powodu remontu i aresztowania, a jej zamiar powrotu jest szczery. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu, wskazując na trwałość opuszczenia lokalu, w tym ze względu na odbywanie kary pozbawienia wolności i brak więzi z nieruchomością.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Na wniosek aktualnego właściciela nieruchomości przy ulicy [...] w P., D. T., wszczęto postępowanie administracyjne o wymeldowanie z pobytu stałego B. B., z uwagi na fakt, iż po dokonaniu zakupu budynku mieszkalnego okazało się, że ww. osoba jest tam nadal zameldowana.
Jako uzasadnienie wniosku D. T. podała, że kiedy zakupiła budynek, to był niezamieszkały i nadawał się tylko do kapitalnego remontu. W budynku nie znajdowały się żadne rzeczy B. B. jak również inne wyposażenie mieszkania, dlatego nic nie wskazywało, aby w budynku wskazana lokatorka zamieszkiwała. Strona dodała, że ww. nieruchomość została jej przysądzona w wyniku egzekucji komorniczej zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...]r. (sygn. akt [...]).
Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu B. B. ze spornego budynku stwierdzając, że do chwili zatrzymania i doprowadzenia do aresztu śledczego przez Policję w roku [...]w budynku przy ulicy [...] w P. nie zamieszkiwała, mieszkała bowiem wówczas na terenie S.. Z wydaną decyzją nie zgodziła się B. B., składając odwołanie.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił decyzję Burmistrza [...] przekazując ją do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz [...], działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.: Dz. U. 2015, poz. 388) ponownie orzekł o wymeldowaniu B. B. z pobytu stałego w przedmiotowym budynku.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że B. B. została zameldowana na pobyt stały przez ówczesnego właściciela budynku w dniu [...]r. Jednak w wyniku egzekucji komorniczej własność nieruchomości wraz z budynkiem mieszkalnym została przysądzona na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] na rzecz D. T..
W przeprowadzonym postępowaniu zarówno strony jak i świadkowie oświadczyli, że B. B. faktycznie nie zamieszkuje w budynku mieszkalnym w P., z którego wyprowadziła się dobrowolnie przenosząc swoje rzeczy osobiste w inne miejsce. W budynku aktualnie nie koncentrują się żadne sprawy codzienne ww. osoby, gdyż nie nocuje ani nie stołuje się w nim, ani też nie prowadzi życia rodzinnego i gospodarstwa domowego, ponieważ przebywa w areszcie śledczym.
Natomiast B. B. zarówno w przesłanym oświadczeniu jak również w zeznaniu złożonym w Urzędzie poinformowała, że ww. budynku nie opuściła dobrowolnie, gdyż było to spowodowane prowadzonym od roku [...] sukcesywnym remontem. Rzeczy przeniosła wówczas do pomieszczeń gospodarczych, a sama zamieszkała na terenie S.. Od tego okresu czasu przyjeżdżała na teren posesji i aby dopilnować prac remontowych, czasami nocowała w przyczepie campingowej. Natomiast w dniu [...]r. została zatrzymana i doprowadzona do aresztu śledczego, gdzie ma przebywać do roku [...]. Po tym terminie ma zamiar powrócić do miejsca zameldowania w celu odzyskania pozostawionych tam rzeczy osobistych, dlatego na dzień dzisiejszy dobrowolnie nie wymelduje się z tego adresu.
Za pośrednictwem Komisariatu Policji w S. udało się ustalić, że B. B. została zatrzymana i aresztowana w dniu [...] r. w mieszkaniu R. K. przy ulicy [...] w [...] S.. A zatem wówczas przebywała w innym miejscu, aniżeli adres zameldowania na pobyt stały.
Zgodnie z orzecznictwem sądowo - administracyjnym podstawowym kryterium oceny zamieszkania w lokalu jest przebywanie w sensie fizycznym w miejscu stałego pobytu. Zaznaczyć należy, że przesłanka opuszczenia miejsca pobytu jest spełniona wówczas, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby koncentracji spraw życiowych w innym miejscu. Nadto meldunek jest jedynie czynnością rejestracyjną dotyczącą osoby, mającą na celu zebranie informacji o tym, kto i gdzie zamieszkuje. Utrzymywanie stanu zameldowania osoby faktycznie nie zamieszkałej w danym lokalu prowadzi wprost do fikcji meldunkowej.
W oparciu o zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy należy uznać, że B. B. od dłuższego czasu nie zamieszkiwała w miejscu stałego zameldowania. W tej sytuacji, zdaniem organu, należało stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione warunki przewidziane w art. 35 cytowanej ustawy, gdyż B. B. opuściła dobrowolnie budynek mieszkalny nr [...] przy ulicy [...] w P., a jednocześnie nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku meldunkowego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła B. B. oświadczając, że spornego lokalu nie opuściła dobrowolnie i trwale. Wyjaśniła, że zamieszkała w nim i dokonała zameldowania w [...] r., a po roku rozpoczęła generalny remont; przez ostatnie trzy miesiące przed aresztowaniem, kiedy rozpoczęło się tynkowanie części wewnętrznej budynku, nocowała w przyczepie kempingowej, natomiast swoje rzeczy przeniosła do pomieszczenia gospodarczego. Potwierdziła, że aresztowanie nastąpiło w S., gdzie bywała w związku z dowożeniem córek do szkoły. Wskazała ponadto na nieprawidłowości, jakie jej zdaniem wystąpiły podczas przesłuchania J.B. i D. T..
W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego i przytoczył oraz omówił przepisy dotyczące zameldowania i wymeldowania oraz odnoszące się do zagadnień tych orzecznictwo sądowe. Wskazał m.in., że cecha dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego może być brana pod uwagę wyłącznie w sytuacjach, w których mamy do czynienia ze stanami faktycznymi, które nacechowane są bezprawnym działaniem osób trzecich w odniesieniu do osoby, która podlega obowiązkowi meldunkowemu. Nie dotyczy to sytuacji, gdy osoba objęta obowiązkiem meldunkowym opuszcza miejsce pobytu stałego w związku z koniecznością odbycia kary pozbawienia wolności. Opuszczenie lokalu jest bowiem zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności (wyrok WSA w Gliwicach z 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 493/08, wyroki NSA: z 19 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2556/12, z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2407/11).
Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wywieść należy, że pobyt B. B. w przedmiotowym budynku już przed aresztowaniem w dniu [...] r. miał jedynie ograniczony charakter. Wprawdzie zainteresowana utrzymywała kontakt z nieruchomością (bywała w niej w weekendy, przeprowadzała remont, przechowywała niektóre swoje rzeczy), jednak - jak sama oświadczyła do protokołu przesłuchania i jak potwierdzili to w swoich zeznaniach świadkowie - nie przebywała w nim stale i nie prowadziła centrum swoich spraw życiowych w znaczeniu ustalonym w orzecznictwie.
Nadto, jak wynika ze stanowiska sądów administracyjnych ocena przesłanek opuszczenia lokalu nie może być oparta na dosłownym rozumieniu trwałości jako stanu, który nie ulegnie zmianie i być pojmowana jedynie jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Pojmowanie trwałości w taki sposób powodowałoby niemożność wymeldowania osoby, która de facto w lokalu od lat nie przebywa i przez następne lata przebywać nie może (wyrok WSA w Gliwicach z 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 493/08, podobnie wyrok NSA z 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1251/06). W toku postępowania odwoławczego organ II instancji wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w O., w którym odwołująca aktualnie przebywa, z zapytaniem o termin zakończenia odbywania kary. W odpowiedzi z [...] r. dyrekcja placówki wskazała, że koniec kary przypada na [...] r. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzić zatem należy, iż B. B. od [...] r. do [...] r. odbywa karę pozbawienia wolności i również ta okoliczność (długi okres czasu) stanowi dla organu odwoławczego podstawę do uznania, iż opuszczenie przez odwołującą jej dotychczasowego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały.
Drugim ważnym aspektem przemawiającym za przyjęciem trwałości opuszczenia ww. lokalu jest, zdaniem organu, fakt, iż na podstawie sądowego tytułu egzekucyjnego w postaci prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w C. Wydział [...] z dnia [...] r. orzekającego o przysądzeniu własności nieruchomości na rzecz D. T., a tym samym zmianie uległ właściciel nieruchomości. Nowy właściciel lokalu domaga się wymeldowania B. B., stąd jej powrót do spornego lokalu jest praktycznie niemożliwy, zaś sam zamiar zainteresowanej nie odgrywa w tym zakresie decydującego znaczenia. Jak już wyżej wskazano, zamiar stałego pobytu, o jakim mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, nie może być oceniany jedynie w kategoriach subiektywnych pragnień osoby zainteresowanej, ale winien być weryfikowany poprzez odniesienie do zobiektywizowanych czynników.
Po trzecie okolicznością, która może dawać podstawę do oceny charakteru opuszczenia miejsca pobytu jako nietrwałego jest utrzymywanie w lokalu centrum życiowego poprzez zachowanie więzi z lokalem i osobami tam zamieszkującymi, na przykład przez powroty do lokalu w czasie przepustek i ewentualnych przerw w odbywaniu kary (wyrok WSA w Lublinie z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 641/14). Sytuacje takie nie miały jednak miejsca w niniejszej sprawie. Od czasu opuszczenia lokalu B. B. nie podejmowała działań świadczących o utrzymywaniu kontaktu ze spornym lokalem, czy też traktowaniu go jako centrum spraw życiowych, ani też nie zgłaszała roszczeń cywilnoprawnych do lokalu. Przebywając na przepustce w dniu [...] r. również zrezygnowała z wejścia do budynku w celu dokonania oględzin. Z materiału dowodowego nie wynika, by odwołująca podejmowała typowe dla lokatorów działania mające na celu chociaż częściowe pokrywanie opłat związanych z utrzymaniem lokalu, zapewnienie utrzymywania lokalu w niezbędnym porządku, czy stanie technicznym, nawet za pośrednictwem innych osób; nie ma też dowodów, by podejmowała starania o uzyskanie tytułu do lokalu. Wręcz przeciwnie, budynek został w [...] r. zlicytowany w wyniku zadłużenia powstałego z tytułu niespłacania kredytu hipotecznego zaciągniętego w [...] r. przez R. K., a w momencie przejęcia go przez wierzyciela - Bank "A" znajdował się on w "średnim stanie technicznym" - stanie surowym zamkniętym (informacje z treści Księgi Wieczystej Nr [...] wg stanu na dzień [...] r. oraz z operatu szacunkowego sporządzonego [...] r.).
W świetle powyższego, zdaniem Wojewody [...], została spełniona przesłanka do wymeldowania określona w art. 35 ustawy o ewidencji ludności osobistych, gdyż B. B. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje i nie prowadzi w nim swego centrum życiowego oraz nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z niego.
Odpowiadając na zarzut zawarty w odwołaniu, że organ I instancji dopuścił do nieprawidłowości podczas przesłuchania J. B. i D. T. wskazać należy, zdaniem Wojewody, że ze sporządzonych protokołów nie wynika, by osoby te zostały przesłuchane z naruszeniem przepisów proceduralnych. Po zapoznaniu się w dniu [...] r. ze zgromadzonym materiałem dowodowym B. B. nie wniosła żadnych uwag do dokumentacji w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym.
Pismem z dnia 27 lipca 2015 r. B. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu podniosła, iż to właśnie w przedmiotowej nieruchomości prowadziła przed aresztowaniem szereg prac remontowych wewnątrz i na zewnątrz, to tutaj stale realizowała funkcje życiowe, tj. w szczególności: mieszkała, nocowała, spożywała posiłki, wypoczywała, przechowywała rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, utrzymując kontakty z sąsiadami, przyjmując i nadając korespondencję. Tak było do czasu zatrzymania i osadzenia w zakładzie karnym. Nigdy nie wyrażała woli opuszczenia spornego lokalu, nigdy nie miała zamiaru zerwania więzi z tym miejscem, deklaruje powrót do lokalu i koncentrację swoich spraw życiowych w nim.
Niezrozumiały jest dla niej fakt nabycia nieruchomości wraz z lokatorem i i należącymi do niego rzeczami.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na zarzut skarżącej dotyczący nabycia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] wraz z lokatorem i jego rzeczami (o określonej wartości majątkowej) organ dodatkowo wyjaśnił, iż nabycie własności nieruchomości na podstawie przepisów dotyczących egzekucji sądowej z nieruchomości uregulowanej w dziale VI ustawy z dnia 17 listopada 1964 - Kodeks postępowania egzekucyjnego, tj. w drodze licytacji publicznej przeprowadzonej przez komornika sądowego w toku postępowania egzekucyjnego (z czym mamy co czynienia w przedmiotowej sprawie) ma walor nabycia pierwotnego - bez obciążeń. W doktrynie przyjmuje się, iż celem sprzedaży egzekucyjnej jest przymusowe wykonanie świadczenia, co w konsekwencji nie prowadzi do powstania stosunku zobowiązaniowego, lecz jedynie spieniężenia przedmiotu w trakcie egzekucji (J. Skąpski, System prawa cywilnego, t. III, cz. 2, s. 31).
W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 21 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej, podtrzymując zarzuty skargi, dodatkowo podniósł, iż organ może prowadzić postępowanie w przedmiocie wymeldowania jedynie z urzędu, podczas gdy postępowanie niniejsze prowadzone było z wniosku obecnej właścicielki nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w dniu 1 stycznia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, która zastąpiła obowiązującą dotąd ustawę z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 69 nowej ustawy postępowania administracyjne w sprawach indywidualnych m. in. o wymeldowanie wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 i nie zakończone przed 1 stycznia 2015 r. prowadzi się na podstawie nowej ustawy, tj. ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Poprawnie przeto właśnie przepisy tej ustawy stanowiły podstawę dokonanych przez organy ocen i wymeldowania skarżącej z pobytu stałego.
Stosownie bowiem do przepisu art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu zbadać zatem należy, czy skarżąca istotnie w sposób określony powyżej opuściła miejsce pobytu, z którego została wymeldowana. Jak wynika z akt sprawy zarówno organ I jak też II instancji uznały, iż skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu w sposób uzasadniający wymeldowanie z lokalu. Analizując przedłożony w sprawie materiał dowodowy zdaniem tut. Sądu ocenę tę należy w całej rozciągłości podzielić.
Wskazać w tym miejscu trzeba, odnosząc się do wskazanej wyżej ciążącej na organie gminy powinności dokonania wymeldowania osoby, która wbrew przepisom obowiązku tego sama nie dopełniła, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być co do zasady rozumiane jako dobrowolne wyprowadzenie się wynikające z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób - por. w tej kwestii np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02. Na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu traktuje się jednak także sytuację, w której wprawdzie dana osoba wyprowadza się pod przymusem bądź zostaje z lokalu bezprawnie usunięta jednak godzi się z tym i nie korzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Jak słusznie podkreśla jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] konieczność wystąpienia dobrowolności opuszczenia lokalu pojmowanej jako wyraz woli osoby, która lokal opuściła, badana winna być i oceniana w sytuacji gdy istnieje wątpliwość czy dana osoba opuściła lokal z własnej woli czy też na skutek bezprawnych działań innych podmiotów. Bezprawność owa, o ile przymuszony do opuszczenia mieszkania podjął określone kroki prawne, wyłącza bowiem możliwość wymeldowania osoby z lokalu. Ocena czy dobrowolność owa wystąpiła pozbawiona jest natomiast racji bytu jeśli dana osoba, nie wskutek bezprawnego postępowania innych podmiotów lecz wskutek własnych bezprawnych działań została zatrzymana przez organy ścigania i opuszczenie przez nią lokalu jest skutkiem wywołanego przez działania osoby tej aresztowania.
Kwestie te, w świetle zgormadzonych w aktach dowodów, pozbawione są zresztą znaczenia prawnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, notabene co do szczegółów zmienianych w trakcie postępowania, iż przed aresztowaniem w [...] r. zamieszkiwała w przedmiotowym budynku, a jedynie z uwagi na remont czasowo przebywała poza nim, wszystkie zgromadzone dowody faktom tym przeczą. Choć bowiem w skardze skarżąca twierdzi, że "To właśnie w przedmiotowej nieruchomości prowadziłam szereg prac remontowych wewnątrz / na zewnątrz, to tutaj stale realizowałam funkcje życiowe, tj. w szczególności: mieszkałam, nocowałam, spożywałam posiłki, wypoczywałam, przechowywałam rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, utrzymując kontakty z sąsiadami, przyjmując i nadając korespondencją. Tak było do czasu zatrzymania i osadzenia w zakładzie karnym" to sąsiedzi przesłuchani [...] r. zeznali, że nie widują B. B. od około 2 lat i według nich osoba ta również wcześniej nie zamieszkiwała w spornym budynku, gdyż był remontowany, przyjeżdżała jedynie z właścicielem w weekendy i nocowała w przyczepie kempingowej; wedle ich wiedzy zamieszkiwała w S.. D. T. [...] r. zeznała zaś, że w chwili zakupu nieruchomości nie było w niej żadnych rzeczy osobistych, a jedynie materiały budowlane. Ustalając gdzie w istocie skarżąca zamieszkiwała przed aresztowaniem organ I instancji zwrócił się nadto o stosowne informacje do organów Policji. Zastępca Komendanta Komisariatu Policji w S. pismem z [...] r. potwierdził zamieszkiwanie skarżącej wraz z R. K. w lokalu położonym w S. przy ul. [...], następnie w piśmie z [...] r. ponownie wskazał, że przed aresztowaniem skarżąca zamieszkiwała u swojego konkubenta R. K. i w dniu [...] r. została tamże zatrzymana. Tym samym uznać należy, że skarżąca opuściła budynek nie wskutek aresztowania lecz już wcześniej, dobrowolnie zamieszkując w S. i tam koncentrując swoje interesy życiowe. Twierdzenia skarżącej, że do czasu aresztowania jej miejscem zamieszkania był co do zasady przedmiotowy budynek, uznać należy w konsekwencji za gołosłowne, nie znajdujące potwierdzenia w pozostałych dowodach. Nadto w miarę trwania postępowania skarżąca zmieniała przedstawianą wersję wydarzeń. Początkowo, w trakcie postępowania przed organem I instancji wskazała, że opuściła budynek z uwagi na remont w [...] r. (3 lata przed aresztowaniem), w odwołaniu podniosła, że wyprowadziła się dopiero 3 miesiące przed zatrzymaniem, w skardze twierdzi zaś, że do czasu aresztowania mieszkała, nocowała, stołowała się w przedmiotowym budynku.
Skoro zatem niewątpliwym jest, że skarżąca dobrowolnie opuściła przedmiotowy budynek, to orzekającą o wymeldowaniu decyzję organu I instancji uznać należy za zgodną z prawem. Prawidłowo też Wojewoda [...] decyzję tę utrzymał w mocy rozstrzygnięciem stanowiącym przedmiot skargi. Niewątpliwym jest bowiem, w świetle materiału dowodowego, nie tylko dobrowolne opuszczenie budynku lecz nadto zerwanie z nim dalszych więzi w okresie aresztowania. Trafnie organ II instancji podkreśla w tej mierze, że B. B. nie podejmowała działań świadczących o utrzymywaniu kontaktu ze spornym lokalem, czy też traktowaniu go jako centrum spraw życiowych, ani też nie zgłaszała roszczeń cywilnoprawnych do lokalu. W szczególności nie odniosła się do pytania organu I instancji skierowanego do niej w piśmie z [...] r., czy od czasu opuszczenia budynku nocowała w nim lub stołowała się, a z akt sprawy wynika że od ponad 2 lat nie była widziana w obejściu nieruchomości. Przebywając na przepustce w dniu [...] r. również zrezygnowała z wejścia do budynku w celu dokonania oględzin. Z materiału dowodowego nie wynika, by odwołująca się podejmowała działania mające na celu chociaż częściowe pokrywanie opłat związanych z utrzymaniem lokalu, zapewnienie utrzymywania lokalu w niezbędnym porządku, czy stanie technicznym, nawet za pośrednictwem innych osób, nie ma też dowodów by podejmowała starania o uzyskanie tytułu do lokalu. Wręcz przeciwnie, budynek położony przy ul. [...] w P. został w [...] r. zlicytowany w wyniku zadłużenia powstałego z tytułu niespłacania kredytu hipotecznego zaciągniętego w [...] r. przez R. K., a w momencie przejęcia go przez wierzyciela - Bank "A" znajdował się on w stanie surowym zamkniętym. Słusznie też organ akcentuje, że nowa właścicielka budynku domaga się wymeldowania B. B., stąd jej powrót do spornego lokalu jest praktycznie niemożliwy, zaś sam zamiar zainteresowanej nie odgrywa w tym zakresie decydującego znaczenia. Zamiar stałego pobytu, o jakim mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, nie może być oceniany jedynie w kategoriach subiektywnych pragnień osoby zainteresowanej, ale winien być weryfikowany poprzez odniesienie do zobiektywizowanych czynników.
Podkreślenia wymaga też, jak trafnie zauważył Wojewoda [...], w odpowiedzi na prezentowane przez zainteresowaną w toku postępowania administracyjnego stanowisko, że przeszkodą w wymeldowaniu nie jest ewentualne pozostawienie rzeczy na terenie spornej posesji (czemu notabene przeczy obecna właścicielka nieruchomości), albowiem fizycznego opuszczenia lokalu na użytek obowiązku meldunkowego nie może niwelować pozostawienie w lokalu jakichkolwiek przedmiotów.
Pozbawiony oparcia w obowiązujących przepisach jest nadto sformułowany w trakcie rozprawy przed tut. Sądem zarzut, iż wszczęcie postępowania w przedmiocie wymeldowania dopuszczalne jest jedynie z urzędu nie zaś na wniosek innego podmiotu. Jak to już bowiem wskazano powyżej stosownie do art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu.
Zaakcentować trzeba też, że prawnie niedopuszczalnym byłoby utrzymywanie dalszego, fikcyjnego, zameldowania w lokalu osoby, która de facto lokal ten opuściła i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ewidencja ludności służy bowiem wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło