II SA/Gl 1765/22
WyrokWSA w Gliwicach2023-03-03
Skład orzekający: Renata Siudyka, Edyta Kędzierska, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu budowy wiaty o powierzchni powyżej 50 m2 wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodne z prawem, gdy inwestor twierdzi, że obiekt stanowi dwie odrębne wiaty o powierzchni do 50 m2 każda?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedmiotowy obiekt budowlany stanowi funkcjonalną i konstrukcyjną całość, a jego powierzchnia przekracza 50 m2, co wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Zastosowanie dylatacji i deklaracje inwestora nie zmieniają charakteru obiektu jako jednej wiaty. Wobec tego postanowienie o wstrzymaniu budowy wydane na podstawie art. 48 ust. 1 i 5 ustawy Prawo budowlane jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Inwestor S. S. wybudował na działce nr 1 w B. wiatę o powierzchni przekraczającej 50 m2 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego wstrzymał budowę, uznając obiekt za jedną wiatę, mimo że inwestor twierdził, iż są to dwie odrębne wiaty o powierzchni 48 m2 i 24 m2, rozdzielone dylatacją. Organ odwoławczy utrzymał postanowienie w mocy, a inwestor zaskarżył je do WSA w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 18 października 2022 r. nr WINB.WOA.7722.205.2022.DS w przedmiocie wstrzymania budowy wiaty oddala skargę.
Postanowieniem Nr [...] z dnia 8 września 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dla Miasta B. (dalej: "organ", "PINB"), działając na podstawie art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej "k.p.a."), wstrzymał budowę wiaty o powierzchni powyżej 50 m2 wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę przez inwestora S. S. (dalej: "Skarżąca"), usytuowanej przy ul. [...] na działce nr 1 obręb [...] w B.
W uzasadnieniu organ podał, że w toku kontroli budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami wewnętrznymi oraz zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe przy ul. [...] na działce nr 2 i 1 obręb [...] w B, prowadzonej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] znak: [...] wydanej przez Prezydenta Miasta B. ustalono, że na działce nr 1 została wybudowana wiata, której nie obejmowała w/w decyzja pozwolenia na budowę, w związku z czym wiata została wykonywana bez pozwolenia na budowę. Wiata posiada wymiary ok. 12,20 m x 6,00 m + 2,90 m x 1,45 m (wnęka).
Organ wyjaśnił, iż według przepisów obowiązujących w dacie jej budowy, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane na taką inwestycję Inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, natomiast zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę, które wydawane jest również w przypadku zakończenia budowy. Końcowo organ wskazał na możliwość złożenia wniosku o legalizację, a także poinformował o sposobie ustalania opłat legalizacyjnych.
Skarżąca złożyła zażalenie na opisane wyżej postanowienie wskazując, że nie było zamiarem inwestora wykraczanie poza obowiązujące przepisy. Podkreśliła, że działka budowlana składa się działek ewidencyjnych nr: 1 (o powierzchni 928m2), 2 (o powierzchni 885m2), 3 (o powierzchni 145m2), 4 (o powierzchni 198m2), o łącznej powierzchni 2156m2, zatem zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane możliwa jest realizacja aż 4 wiat o powierzchni do 50m2. Zdecydowano się natomiast na realizację dwóch wiat o powierzchni jedna 48m2, i druga 24m2, które są usytuowane w jednej linii, obok siebie, rozdzielone dylatacją. Następnie Strona zwróciła uwagę, iż podczas kontroli stwierdzono wadę polegającą na braku dylatacji pokrycia dachowego, a Strona zadeklarowała chęć usunięcia wad, które uniemożliwiły inspektorom PINB traktowanie wiat jako osobnych obiektów budowlanych, a także dopuszczała pomniejszenie obrysu wiat w taki sposób, aby ich łączna powierzchnia nie przekraczała 50m2. Jednocześnie zadeklarowała usunięcie wady realizacyjnej polegającej na braku rozdzielenia połaci dachowych wiat do 29 września 2022 r.
Po rozpoznaniu zażalenia, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "ŚWINB"), na postawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2, art. 84 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia 18 października 2022 r. nr WINB-WOA.7722.205.2022.DS, utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił aktualny stan sprawy, przywołał treść art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a następnie wskazał, że przychyla się do uznania przedmiotowego obiektu budowalnego za wiatę. Ustalił, iż wiata posiada wymiary ok. 12,20 m x 6,00 m + dobudowana wiata o wymiarach 2,90 m x 1,45 m. Wyjaśnił, że przepisy prawa nie zawierają definicji legalnej wiaty, jednak definicję można sformułować w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych, zwracając uwagę, że wiatę od budynku odróżnia przede wszystkim to, że jest ona pozbawiona wszystkich albo większości przegród zewnętrznych, a także najczęściej jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem. Następnie ŚWINB przywołał art. 29 ust. 1 pkt 14 oraz art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stwierdzając, iż na budowę wiaty powyżej 50 m2 niezbędne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wydana decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] [...] dotycząca budowy domu nie zawierała informacji o budowie wiaty. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy pouczył o treści art. 48a i art. 48b ustawy Prawo budowlane w zakresie procedury legalizacyjnej oraz ustalania opłaty legalizacyjnej.
Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc, sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze sformułowano zarzuty naruszenia:
- art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że obiekt w postaci przedmiotowej wiaty wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy obiekt stanowi w istocie dwie odrębne wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2 każda, posadowionych na działce o powierzchni 2156 m2, na której znajduje się budynek mieszkalny i zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jego budowa nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę,
- art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, przy braku przesłanek uzasadniających przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości robót budowlanych prowadzących do powstania obiektu budowlanego wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę,
- art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zebrania materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia czy obiekt budowlany uznany za wiatę stanowi w istocie dwa odrębne obiekty budowlane - dwie odrębne wiaty, a także brak jednoznacznego wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia, brak odniesienia się do elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego, brak wyczerpującej analizy wyjaśniającej przyczyny, dla których organ przyjął, że wiata stanowi jedną całość, podczas gdy ustalenia organu w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy powinny prowadzić do uznania, że obiekt budowlany składa się z dwóch niezależnych wiat o powierzchni zabudowy 48 m2 i 24 m2, usytuowanych w jednej linii, obok siebie, rozdzielonych dylatacją,
- art. 10 § 1 w zw. z art. 87 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz wydanie zaskarżonego postanowienia bez wezwania do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- art. 15 k.p.a. poprzez brak ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a jedynie powtórzenie stanowiska zajętego przez organ I instancji, czym pozbawiono Skarżącą prawa do dwukrotnego merytorycznego załatwienia sprawy, a to skutkowało z kolei utrzymaniem w mocy postanowienia organu I instancji,
- art. 68 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka pełnomocnika skarżącej, który brał udział w czynnościach kontrolnych na nieruchomości i złożył oświadczenie do protokołu, że wiata składa się z dwóch części zdylatowanych, niewidocznych na konstrukcji dachu i wykończeniu ścian,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, w której zachodziły przesłanki do jego uchylenia.
Przy tak sformułowanych zarzutach Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz go poprzedzającego postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podkreślono, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił, iż dwie odrębne wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2 każda, posadowione na działce o pow. 2156m2, na której znajduje się budynek mieszkalny, stanowią jedną wiatę o powierzchni zabudowy powyżej 50m2, co przesądza, zdaniem organu o konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Projektant budynku mieszkalnego oraz jego otoczenia celowo zastosował dylatację w obiekcie budowlanym, by obiekty mogły zostać uznane za dwie odrębne konstrukcyjnie wiaty o powierzchni zabudowy do 50m2. Zwrócono uwagę, że zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wymaga wykazania, że w sprawie doszło do samowoli budowlanej, a zatem ustalenia charakteru obiektu, terminu jego wykonania, oraz czy budowa obiektu wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Brak natomiast właściwie zebranego materiału dowodowego w tym przedmiocie stanowi o nierozpatrzeniu istoty sprawy. W ocenie Skarżącej organ całkowicie pominął kwestię zastosowanej dylatacji, a zgodnie z oświadczeniem projektanta z dnia 22 sierpnia 2022 r. wiata składa się z dwóch części zdylatowanych, niewidocznych na konstrukcji dachu i wykończeniu ścian. Pokrycie budynków wspólnym dachem nie oznacza, że każdy z nich nie stanowi odrębnej konstrukcyjnie samodzielnej całości.
Zdaniem Skarżącej w sprawie doszło również do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w zarzutach skargi. Z uwagi na złożone w treści protokołu z oględzin oświadczenie projektanta, obowiązkiem organu było przeprowadzenie dowodu z zeznań pełnomocnika Skarżącej. Nadto z protokołu z czynności kontrolnych dla nieruchomości Skarżącej nie wynika jakie materiały zostały użyte do zbudowania wiaty i jaka jest jej konstrukcja. Nie odniesiono się w żaden sposób do oświadczenie projektanta o zastosowanej dylatacji. Zgromadzony przez organy materiał dowodowy jest niekompletny i uniemożliwia weryfikację ustaleń faktycznych dokonanych przez organy w sprawie. Zauważono również, że organ odwoławczy ograniczył się jedynie do powtórzenia ustaleń dokonanych przez organ I instancji, nie odniósł się do zarzutów zawartych w zażaleniu, uzasadnienie faktyczne zaskarżonego postanowienia jest lakoniczne i nie przedstawia toku rozumowania organu, pomija wątek dylatacji, nie wyjaśnia zatem Skarżącej, dlaczego dwa oddzielnie obiekty uznał za jeden obiekt budowlany. Nadto organ nie umożliwił Skarżącej zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przed wydaniem postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Istotą niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 18 października 2022 r. nr WINB-WOA.7722.205.2022.DS, którym utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia 8 września 2022 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy wiaty o powierzchni powyżej 50 m2 wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Kontrolując zaskarżone postanowienie w tak zakreślonych granicach kognicji sądów administracyjnych oraz przyczyn wzruszania orzeczeń organów administracji publicznej, Sąd uznał, że jest ono zgodne z prawem.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a. stosownie do którego sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w szczególności art. 48 tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem ust. 1 przywołanej regulacji organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Jak wynika natomiast z treści art. 48 ust. 3 w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Z kolei zgodnie z art. 48 ust. 5 postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, w sytuacji zaistnienia przesłanek wskazanych w w/w przepisie, zarówno w odniesieniu do sytuacji braku wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę jak również braku wymaganego zgłoszenia.
Każde zatem stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego zaistnienia jakiejkolwiek samowoli budowlanej obliguje go do podjęcia powyższego działania, chyba że od zakończenia budowy upłynęło 20 lat (zob. D. Sypniewski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Lex el. 2022).
Jak wynika z akt administracyjnych podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 22 sierpnia 2022 r. ustalono, iż na działce nr 2 i 1 został wybudowany budynek mieszkalny oraz wiata rekreacyjna i basen. Wiata o wymiarach 12,2m x 6,0m + 2,9 m x 1,45m (dobudowana wnęka) wyposażona jest w instalację wodnokanalizacyjna i elektryczną. Według oświadczenia projektanta (złożonego do protokołu kontroli) składa się z dwóch części zdylatowanych na konstrukcji dachu i wykończeniu ścian (karta nr 4-5 akt administracyjnych). Wiata znajduje się na działce o nr 1, na działce tej posadowiona jest również część budynku mieszkalnego (karta nr 3 akt administracyjnych).
Zawiadomieniem z dnia 8 września 2022 r. Strona została poinformowana o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wiaty wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr 1 w B. (karta nr 11 akt administracyjnych). W dniu 27 października 2022 r. pełnomocnik Skarżącej A.W. zapoznał się z aktami sprawy (karta nr 21 akt administracyjnych).
W aktach administracyjnych przedłożonych do sprawy pozostaje również decyzja prezydenta Miasta B. nr [...] znak: [...] z dnia 23 marca 2020 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla Inwestora - Skarżącej, obejmujące: budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę instalacji wewnętrznych, budowy zbiornika bezodpływowego na nieczystości o poj. do 10m3 na terenie nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], działki nr 1 i 2, obręb: [...] (karta nr 1 akt administracyjnych).
Po przeprowadzeniu kontroli sądowoadministracyjnej, Sąd nie znalazł żadnych powodów prawnych do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trafnie przyjęto, iż w sprawie zaszły podstawy do wydania, na podstawie art. 48 ust. 1 i 5 ustawy Prawo budowlane, postanowienia o wstrzymaniu budowy przedmiotowego obiektu.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uzasadnieniu wyroków z dnia 9 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 3465/18 i z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. II OSK 1973/20 za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian.
Stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.
Jak wynika z przywołanej regulacji minimalna powierzchnia działki dla dwóch obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, powinna wynosić co najmniej 1000 m2. Budowa jednego obiektu wskazanego w tym przepisie może zostać zrealizowana na działce mniejszej niż 1000 m2, i nie jest ograniczona powierzchnią działki. Do dnia 26 września 2005 r. przepisy przewidywały ograniczenie stanowiąc, iż "powierzchnia działki nie może być mniejsza niż 500 m2" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 16 września 2008 r. sygn. II SA/Op 228/08). Aktualnie brak ograniczeń co do minimalnej powierzchni działki dla posadowienia jednej wiaty. Ustawodawca wprowadził natomiast ograniczenie w sytuacji, gdy na tej działce miałaby powstać druga wiata, wtedy powierzchnia działki powinna wynosić co najmniej 1.000m2. W każdym jednak przypadku - brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia dotyczy wiat poniżej 50m2.
Zasadnie zwrócono uwagę w literaturze przedmiotu, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie zawiera zastrzeżenia, że wiaty muszą być obiektami wolno stojącymi. W tej sytuacji zdarzają się przypadki budowy bez akceptacji organu wiat przekraczających parametry wskazane w w/w przepisie, a następnie wprowadzanie przeróbek umożliwiających twierdzenie, że są to odrębne obiekty ze sobą zbliźniaczone. Takie zjawisko należy ocenić jako negatywne, bowiem inwestor dokonuje samowolnej budowy większego obiektu, a następnie, również samowolnie, wprowadza zmiany, twierdząc, że jego działania są zgodne z prawem (zob. A. Kosicki w: A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane, Komentarz aktualizowany, Lex el. 2022).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budziło wątpliwości Sądu, iż dla działek objętych pozwoleniem na budowę nr [...] znak [...] powierzchnia konieczna dla ustaleń objętych dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, powinna być traktowana łącznie. Pozwolenie na budowę dotyczy bowiem działek o numerach 1 (wiata, basen, część budynku mieszkalnego, działka o powierzchni 928m2) oraz 2 (dom mieszkalny, działka o powierzchni 885m2), na których znajduje się budynek mieszkalny, o którym mowa w przywołanej regulacji, zatem usytuowanie dwóch wiat o powierzchni do 50m2 zabudowy każda nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy, prawidłowo ustalonych przez organy orzekające w sprawie, brak jest jednak podstaw do zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Poddany kontroli organu obiekt budowlany stanowi bowiem funkcjonalną całość, a jego usytuowanie na działce oraz wymiary ustalone podczas kontroli w dniu 22 sierpnia 2022 r. nie były kwestionowane. Zgodnie z protokołem, podpisanym przez pełnomocnika Skarżącej, wymiary obiektu to: 12,2m x 6m + 2,9m x 1,45m, tj. łącznie 77,41m2 (uzasadnienie zażalenia). Skarżąca podała natomiast, że są to dwa obiekty o powierzchni 48m2 i 24m2. Na etapie złożonego zażalenia Skarżąca wskazała również na wolę "pomniejszenia obrysu wiat w taki sposób aby ich łączna powierzchnia nie przekraczała 50m2" oraz zadeklarowała "usunięcie wady polegającej na braku rozdzielenia połaci dachowych wiat w terminie 14 dni od daty tego pisma".
Zdaniem Sądu, ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, wynika jednoznacznie, że przedmiotowy obiekt stanowi jednorodną powierzchnię, zadaszoną, posiadającą główne wejście od strony północno-wschodniej, zrealizowaną bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższego nie zmienia wnęka o wymiarach 2,9m x 1,45m, tj. 4,21m2. Stworzenie otworu dylatacyjnego czy też zadeklarowanie rozdzielenia połaci dachowej nie zmienia charakteru obiektu (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 maja 2022 r. II SA/Rz 108/22). Nie ulega zmianie sposób jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem (art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Nadal będzie to obiekt o tej samej powierzchni i przeznaczeniu. Nie można zatem przyjąć, że na działce o nr 1 znajdują się dwie wiaty zrealizowane w trybie art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Funkcjonalnie i konstrukcyjnie jest to jeden obiekt budowlany.
Organy administracji publicznej orzekające w sprawie prawidłowo zatem stwierdziły podstawy do zastosowania art. 48 ust. 1 i 5 ustawy Prawo budowlane.
Z przyczyn wskazanych powyżej, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 2 oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane (zarzut nr 1 petitum skargi). Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 124 § 2 w zw. z art.107 § 3 k.p.a. (zarzut nr 2 pkt 1 petitum skargi) poprzez brak zebrania materiału dowodowego podniesionego w związku z uznaniem przez organy, że obiekt budowlany składa się z dwóch niezależnych wiat o powierzchni zabudowy 48 m2 i 24 m2. W odniesieniu do kolejnego zarzutu - naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 87 k.p.a. (zarzut nr 2 pkt 2 petitum skargi) Sąd dostrzegł naruszenie w tym przedmiocie, jednakże nie miało ono w ocenie Sądu wpływu na wynik postępowania, które mogłoby dawać podstawy do zastosowania kompetencji kasatoryjnych. Skarżąca była reprezentowana podczas oględzin przez pełnomocnika, przedstawiła swoje stanowisko w którym zadeklarowała usunięcie wady realizacyjnej polegającej na braku rozdzielenia połaci dachowych wiat, jak również zapoznała się z aktami przez swojego pełnomocnika. Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. (zarzut nr 2 pkt 3 petitum skargi). Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie prowadzi bowiem do takiego wniosku. Organ odwoławczy rozpoznał ponownie sprawę odwołując się w uzasadnieniu zarówno do podstaw prawnych jak i faktycznych wydanego rozstrzygnięcia, oraz odniósł się do argumentacji zażalenia. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 68 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. (zarzut nr 2 pkt 4 petitum skargi). Uwzględniając okoliczności sprawy należało uznać, że dowód ten nie ma charakteru dowodu który mógłby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Konsekwentnie chybiony pozostawał zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (zarzut nr 2 pkt 5 petitum skargi).
Skarga nie mogła zatem odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do stwierdzenia, iż warunki wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, w oparciu o art. 48 ust. 1 i 5 ustawy Prawo budowlane, zostały spełnione. Organ wypełnił również wymogi, o których mowa w ust. 3 tej regulacji.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło