II SA/Gl 1773/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od każdorazowej opłaty sądowej ponad kwotę 50 (słownie: pięćdziesięciu) złotych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 listopada 2013 r. K. W. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 (dwieście) złotych w związku ze złożoną przez niego skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...]. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, że nie jest w stanie uiścić obecnie opłaty w tej wysokości ze względu na zajęcia komornicze. Podał przy tym, że pozostała do dyspozycji kwota pomimo przebywania w [...] w B. jest przeznaczana na zaspakajanie potrzeb życiowych w zakresie wydatków niepokrywanych przez ten ośrodek. W związku z powyższym na podstawie art. 252 § 2 oraz art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) skarżący został wezwany do wypełnienia i nadesłania do tutejszego Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonego na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W nadesłanym w terminie formularzu wskazano, że dochód skarżącego jest stały i kształtuje się na poziomie około 2 000 (dwa tysiące) złotych miesięcznie, potrącenia z tytułu alimentów wynoszą 1 200 (jeden tysiąc dwieście złotych), natomiast do dyspozycji wnioskodawcy pozostaje kwota 548 (pięćset czterdzieści osiem) złotych. Strona podała również, że wydatkuje 300 (trzysta) złotych na wyżywienie, 100 (sto) złotych na znaczki i karty telefoniczne, 50 (pięćdziesiąt) złotych na środki czystości, 100 (sto) złotych na odzież, obuwie, leki, ewentualnie inne niezbędne wydatki. Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, jak również przedmiotów, których wartość przekraczałaby trzy tysiące euro. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego K. W. nadesłał zaświadczenie wystawione przez [...] w B., z którego wynika, że nie jest on zobowiązany do ponoszenia kosztów leczenia, natomiast w miarę posiadanych środków pokrywa wydatki związane z zakupem przyborów higienicznych, bielizny osobistej, ewentualnie dodatkowych artykułów spożywczych, napojów, a także koszty korespondencji prywatnej. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniesiono, że analiza stanu majątkowego skarżącego nie pozwala na uwzględnienie wniosku. Dysponując bowiem stałym źródłem dochodu, a także przebywając w placówce penitencjarno – leczniczej strona z pozostałej do dyspozycji po potrąceniach kwoty dochodu jest w stanie uiścić koszty związane z postępowaniem sądowym, przy założeniu, że placówka zaspakaja elementarne potrzeby egzystencjalne skarżącego. W piśmie z dnia 1 lutego 2014 r. K. W. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia zwracając się z prośbą o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący ponownie wskazał na konieczność pokrywania niektórych wydatków osobistych, do ponoszenia których jest zobowiązany pomimo przebywania w [...] w B. Podkreślił przy tym, że na podstawie podobnych oświadczeń składanych w innych postępowaniach sądowych zwalniano go od ponoszenia kosztów w tych postępowaniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W dniu 3 lutego 2014 r. strona wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2014 r., który nie został przez Sąd odrzucony, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku K. W. wskazać należy, że intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Ubiegający się o taką pomoc winien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach, zabezpieczając konieczne koszty utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby to okazało się niewystarczające może zwrócić się o pomoc, która jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna sprowadzać się do przypadków, kiedy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Na podstawie art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, o co wnosi strona skarżąca we wniosku z dnia 14 grudnia 2013 r., może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie uznano, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej zwolnienia od każdorazowej opłaty sądowej ponad kwotę 50 (pięćdziesięciu) złotych. Wnioskodawca uzyskuje bowiem dochód w stałej wysokości około 2 000 (dwa tysiące) złotych, a po potrąceniach dokonywanych w postępowaniu egzekucyjnym (które to kwoty pomimo wezwania nie zostały udokumentowane) pozostaje mu do dyspozycji kwota około 540 (pięćset czterdzieści) złotych. Podzielając częściowo zdanie Referendarza Sąd przyjął, że większość wydatków koniecznych do utrzymania się jest pokrywana przez [...] w B., gdzie skarżący obecnie przebywa, jednak konieczność uiszczenia wpisu w wysokości 200 (dwieście) złotych stanowiłaby nadmierne obciążenie dla K. W., część wydatków pokrywa on bowiem samodzielnie. Natomiast zapłata każdorazowo kosztów postępowania w wysokości około 10% pozostałej do dyspozycji skarżącego kwoty dochodu, po poczynieniu oszczędności we własnych wydatkach, nie wpłynie zdaniem Sądu negatywnie na sytuację skarżącego. Podkreślić również należy, że podniesiony przez skarżącego w sprzeciwie argument, że był on zwalniany z kosztów sądowych w innych, toczących się przed różnymi sądami postępowaniach nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd nie jest bowiem związany orzeczeniami z zakresu prawa pomocy wydanymi w innych sprawach, zatem wnioskodawca nie może oczekiwać, że skoro w poprzednich postępowaniach sądowych został on zwolniony od kosztów, to również kolejny jego wniosek powinien zostać rozpatrzony pozytywnie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.