II SA/Gl 178/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska Włodzimierz Kubik /spr./ Protokolant sekr. sądowy Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi I.G. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Gminy G. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł /[...] zł/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. SJ/ Uchwałą Rady Miejskiej w G. z dnia [...] nr [...] przystąpiono do sporządzenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G. dla dzielnicy O.. Projekt zmiany planu miejscowego wyłożony został do publicznego wglądu w dniach od [...] do [...] . O terminie i miejscu wyłożenia projektu planu zawiadomiono w dniu [...]. E.K. ówczesną właścicielkę zabudowanej działki nr [...] . Pismem z dnia [...] (wpłynęło do urzędu [...]) wniosła ona zastrzeżenia (określone jako protest) do wyłożonego projektu kwestionując przyjęty w nim przebieg drogi oznaczonej symbolem [...]. Wskazała, że projektowana droga podzieli jej zabudowaną, ogrodzoną i zagospodarowaną działkę na dwie części. Podała, że nigdy nie wyrazi zgody na zabranie jej tak "ogromnej części działki", bo całkowicie zmieni to jej charakter, nie pozwoli na wybudowanie drugiego domu oraz pozbawi ją i rodzinę ogrodu będącego miejscem wypoczynku i rekreacji. Wskazała, że utrudni to także prowadzenie praktyki lekarskiej przez jej zięcia. Prezydent Miasta G. zarządzeniem z dnia [...] potraktował pisemne zastrzeżenia wniesione przez skarżącą jako zarzut i postanowił go nie uwzględnić. W uzasadnieniu zarządzenia podał on, że projektowana droga lokalna stanowiąca część projektowanego układu komunikacyjnego dzielnicy O., której przebieg zakwestionowała E.K., przewidziana już była w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w [...] z tym, że zakończona była ona placem manewrowym. Projektowana droga będzie zaś aktualnie stanowić przedłużenie ul. T. i dochodzić ma do ul. D. Odnosząc się do zarzutu o dysponowaniu przez gminę prywatnymi gruntami, Prezydent zwrócił uwagę na treść art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zgodnie, z którym ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności. Jeżeli zatem poprzez ustalenie w planie przebiegu drogi został naruszony interes prawny wnoszącej zarzut, to dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego. Rada Miejska w G. uchwałą z dnia [...] nr [...] odrzuciła zarzut skarżących. O terminie sesji Rady na której był rozpatrywany zarzut powiadomiono wnoszącą go w dniu [...], a uchwałę wraz z uzasadnieniem doręczono w dniu [...]. W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 24 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717). W uzasadnieniu uchwały Rada powtórzyła całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zarządzenia Prezydenta Miasta o nieuwzględnieniu zarzutu. Dodatkowo wskazała, że ustalenia projektu zmiany planu zostały podjęte w granicach uprawnień planistycznych gminy określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a ponadto poinformowała o treści art. 36 tej ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na opisaną uchwałę wniosła I.G. córka E.K., która nabyła przedmiotową nieruchomość na mocy umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...]. W skardze domagała się ona uchylenia zaskarżonej uchwały zarzucając jej naruszenie art. 31 ust. 2 i art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie należytej analizy stanu prawnego i faktycznego terenów objętych projektowaną zmianą planu. W uzasadnieniu skargi I.G. podała, że nie została ona, ani też jej matka powiadomiona o zamiarze przeprowadzenia drogi publicznej przez jej działkę. Dowiedziała się ona o tym dopiero z chwilą wyłożenia projektu nowego planu, ma zatem podstawę, aby twierdzić, że przebieg drogi dzielącej jej działkę na dwie części, co pozbawi nieruchomość wartości materialnej i estetycznej nie był analizowany pod kątem innych rozwiązań. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska G. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi podniesione zostało, że ustalenia projektu planu zmieniły jedynie przeznaczenie niewielkiego fragmentu działki [...] z dotychczasowej zabudowy mieszkaniowej na strefę usług komercyjnych. Część przedmiotowej działki, która była dotychczas położona w liniach rozgraniczających ulicy lokalnej pozbawiona była tym samym prawa zabudowy. Odrzucając zarzut E.K., poprzedniej właścicielki tej nieruchomości, Rada Miejska kierowała się nadrzędnością dobra interesu publicznego, który w tym przypadku przejawia się w konieczności zapewnienia optymalnego układu ulic obsługujących tereny mieszkaniowe i komercyjne. Wreszcie Rada podniosła, że nie miała obowiązku uwzględnienia wniesionego zarzutu naruszenia interesu prawnego właścicielki działki ustaleniami projektu planu, bowiem naruszenie to nie było związane z jednoczesnym naruszeniem porządku prawnego, gdyż gmina działała w zgodzie z obowiązującym prawem w granicach - przysługującego jej władztwa planistycznego. Inaczej mówiąc działała ona w granicach przysługującego jej uznania, którego nie nadużyła, a projekt planu został sporządzony zgodnie z art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie powodów podniesionych przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany, stosownie do brzmienia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej Poppsa - zarzutami i wnioskami skargi uznał, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, co skutkuje jej nieważnością. Uchwałę odrzucającą zarzut skarżącej podjęto w oparciu o art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle tego ostatniego przepisu do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (...), w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wskazany w zacytowanym przepisie wymóg zawiadomienia o terminie wyłożenia planu do publicznego wglądu należy zdaniem Sądu odnieść do art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu, zgodnie z którym o terminie wyłożenia planu do publicznego wglądu należy zawiadomić podmioty wymienione w tym przepisie, a to : właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu. Powyższe oznacza, że dla zastosowania art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli kontynuowania procesu planistycznego według poprzednio obowiązującej ustawy, wymagane było pisemne zawiadomienie przed dniem [...] wszystkich podmiotów wymienionych w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wymogu tego nie mogło zastąpić, wobec kategorycznego brzmienia przywołanego przepisu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawiadomienie tylko niektórych podmiotów, czy też ogłoszenie o terminie i miejscu wyłożenia projektu planu wraz z prognozą (por. w twej kwestii: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. Red. Z. Niewiadomski, wyd. II, Warszawa 2005 r. s. 575 oraz T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. Kraków 2004 r. s. 218) Z akt kontrolowanego postępowania planistycznego wynika tymczasem, że wielu osobom, którym wysłano zawiadomienie o terminie wyłożenia projektu zmiany planu, zawiadomienia tego nie doręczono przed dniem [...]. Z adnotacji umieszczonych na pocztowych dowodach doręczeń wynika w szczególności, że w kilkanaście takich zawiadomień zostało odebranych po dniu [...] (m.in. przez A. i B.A., E. i B.M., B.K., J.D., Spółdzielnię A, T.P., A. i S.S., M.K., M.M., W.O. i in.). Kilku osobom zostały one doręczone w trybie art. 44 k.p.a., przy czym okres siedmiu dni o jakim była mowa w tym przepisie (w jego ówczesnym brzmieniu) upływał po dniu [...] (m.in. dotyczy to B.K., Z.D., czy A.S.). Ponad dwustu osobom zaś zawiadomień takich nie doręczono (z różnych powodów), bądź w przesłanej do sądu dokumentacji brak dowodów ich doręczeń. W świetle powyższych ustaleń nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała nie mogła być podjęta w trybie art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy na mocy art. 147 § 1 Poppsa w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym należało stwierdzić jej nieważność. Dodatkowo wskazać należy, że w opinii Sądu ten ostatnio wymieniony przepis stanowi lex specialis w stosunku do unormowania zawartego w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). W przedmiocie wykonalności uchwały orzeczono na podstawie art. 152 Poppsa, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł po myśli art. 200 Poppsa.