II SA/Gl 1793/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi K.B.- F. i L.F. (F.) na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odstępstwa od projektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił postępowanie w sprawie istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego – do czasu zakończenia postępowań o rozgraniczeniu nieruchomości o nr geod. 278 i 279 k.m. 3 obręb B., stanowiącej własność inwestorów K. B.-F. i L. F. Zdaniem organu, kluczowym zagadnieniem w sprawie jest zbadanie zbliżenia budynku mieszkalnego, budowanego na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...]r., do granicy działki nr [...]stanowiącej własność E. i D. K. oraz możliwość przekroczenia linii zabudowy, określonej w decyzji o warunkach zabudowy, wydanej przez Wójta Gminy P. Tymczasem w terenie brak jest punktów granicznych, co uniemożliwia organowi nadzoru budowlanego określenie zgodności posadowienia obiektu w odniesieniu do granic działek sąsiednich: – od granicy działki nr [...], stanowiącej drogę lokalną, – zachowania nieprzekraczalnej linii zabudowy (50 m od granicy południowej działek), – zmniejszenia odległości 2 m od granicy działki nr [...]. Wątpliwości w tym względzie zdaniem organu, nie wyjaśniły dokumentacja budowy, pomiary geodezyjne i wizje w terenie. Nadto, organ I instancji podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...]r. o zakończeniu postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...] z działkami nr [...],[...],[...] i [...], zaś postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało zakończone, co skutkowało też wstrzymaniem czynności rozgraniczeniowych działki nr [...] z działkami [...] i[...]. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli E. K. i D. K., zarzucając że w toku postępowania geodeta stwierdził jednoznacznie, że wyznaczone osie budynku zostały samowolnie przesunięte przez inwestora i linia zabudowy przekroczona o ok. 1,5 m. Ich zdaniem, kwestie te jednoznacznie wyjaśni wznowienie granic działek nr [...] i [...] z działką drogową nr [...]. Jednakże właściciel działek – inwestor zlecający prace geodezyjne nie jest zainteresowany wykonaniem tych czynności i nie jest ani sądem, ani organem, co oznacza brak przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy uwzględnił zażalenie i na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 kpa, uchylił postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu II instancji, niezasadnie organ powiatowy uznał wynik postępowania w przedmiocie rozgraniczenia działki nr [...] z działkami nr [...],[...],[...] i [...]za zagadnienie wstępne. W tym względzie organ odwołał się do poglądów, wyrażonych w orzecznictwie sądowym (wyroki WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 571/09 i WSA w Gliwicach z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 895/11) i stwierdził, że organ powiatowy winien ustalić zgodność lokalizacji budynku z zatwierdzonym projektem, bowiem miarodajne jest zlokalizowanie budynku na tym projekcie. Ewentualna niezgodność zatwierdzonego projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, mogłaby zaś stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast zarzuty, podniesione w zażaleniu, organ odwoławczy uznał za nieistotne. Skargę na postanowienie organu II instancji wnieśli K. B.-F. i L. F., domagając się jego uchylenia jako wydanego z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa i obarczonego wewnętrzną sprzecznością. Skarżący podnieśli, że aczkolwiek organ odwoławczy wskazał na konieczność ustalenia granicy działek oraz dopuszczalność legalizacji stanu, jaki powstał w wyniku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu, to uznał, że postępowanie o rozgraniczenie nie jest kwestią prejudycjalną, zaś przywołane orzecznictwo nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Skarżący podnieśli, że sama granica z działką drogową nie jest wyraźna, a spór co do nieprzekraczalnej linii zabudowy dotyczy niewiele ponad 1 metra. Nadto, wskazali że nową okolicznością w sprawie jest fakt stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy w części dotyczącej wyznaczenia drugiej linii zabudowy, tj. 50 m od granicy z drogą publiczną, co uzasadnia umorzenie postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W toku rozprawy sądowej skarżący podali, że postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało zakończone oraz złożyli decyzję SKO w K. z dnia [...]r. utrzymującą w mocy poprzednią decyzję tego organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy w części, dotyczącej wyznaczenia drugiej linii zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Prawidłowo bowiem organ odwoławczy stwierdził, że na obecnym etapie postępowania brak podstaw do jego zawieszenia z powodu sporu co do przebiegu granic. Organ odwoławczy prawidłowo omówił instytucję zagadnienia wstępnego, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa i zasadnie uznał, że wynik postępowania o rozgraniczenie wyżej opisanych nieruchomości, nie uzasadnia zawieszenia postępowania w sprawie o istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego budowy budynku mieszkalnego na działkach nr [...],[...]obręb B. W postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego nie podlega bowiem ocenie zgodność zatwierdzonego projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, ani prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę. Wady prawne decyzji ostatecznej podlegają bowiem wyeliminowaniu w odrębnym postępowaniu nadzwyczajnym przed właściwymi organami. Z akt sprawy nie wynika, aby taki nadzwyczajny tryb wdrożono w stosunku do decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę. Zatem dopóki decyzja ta korzysta z waloru ostateczności, w postępowaniu o istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 16232 ze zm.), miarodajny jest jedynie stan, wynikający z warunków tej decyzji, gdy idzie o usytuowanie przedmiotowego budynku w konkretnym miejscu na działkach skarżących jako inwestorów. Jeżeli zaś zatwierdzony projekt budowlany nie pozwala na ustalenie lokalizacji projektowanej inwestycji, bądź też narusza wymogi decyzji o warunkach zabudowy, organ nadzoru budowlanego winien zwrócić się do organu wyższego stopnia administracji architektoniczno-budowlanej o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopiero wdrożenie takiego trybu nadzwyczajnego uzasadniać będzie zawieszenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Gdy zaś idzie o fakt wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy – w części dotyczącej wyznaczenia drugiej linii zabudowy, to dopiero wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, doprowadzi do zmiany trybu postępowania przed organami nadzoru budowlanego, bowiem wówczas nie może być mowy o istotnym odstępstwie od udzielonego pozwolenia na budowę, lecz wykonaniu robót bez wymaganego pozwolenia na budowę. Akcentowana w skardze wewnętrzna sprzeczność motywów postanowienia organu odwoławczego w istocie dotyczy zaś motywów poprzednio wydanych decyzji, w których organ odwoławczy wskazywał na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy. Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, że sądowa kontrola aktów administracji sprawowana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty orzekania przez organy administracji. Stąd też nowe okoliczności faktyczne, które wystąpiły po wydaniu zaskarżonego aktu, nie uzasadniają jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Zatem skarga nie mogła odnieść skutku. Wreszcie, działając z urzędu wskazać należy na wadliwą podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Mianowicie, uchylając postanowienie o zawieszeniu postępowania, organ odwoławczy błędnie powołał przepis art. 138 § 2 w zw. z art. 144 kpa, zamiast art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa. Jednak uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem w świetle przytoczonych motywów nie budzi wątpliwości, że organ odwoławczy orzekł kasatoryjno-reformatoryjnie. Nie stwierdzając zatem naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). sw