II SA/Gl 18/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-05-11

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów dotyczących nieusunięcia skutków samowoli budowlanej i zarzutów proceduralnych strony skarżącej?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na przebudowę instalacji gazowej została utrzymana w mocy, ponieważ postępowanie dotyczące samowoli budowlanej zostało zakończone decyzją ostateczną organu nadzoru budowlanego, a organ architektoniczno-budowlany jest związany tym rozstrzygnięciem. Zarzuty dotyczące samowoli budowlanej i naruszeń proceduralnych nie mają wpływu na ocenę pozwolenia na budowę, które zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Stan faktyczny
S. K. złożył wniosek o pozwolenie na przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku współwłasności, do którego współwłaścicielka B. M. zgłaszała sprzeciw i zarzuty dotyczące samowoli budowlanej oraz niezgodności projektu z warunkami technicznymi. Organ I instancji zawiesił postępowanie do czasu wyjaśnienia skutków samowoli przez organ nadzoru budowlanego, który ostatecznie wydał decyzję legalizującą stan faktyczny. Prezydent Miasta G. wydał pozwolenie na przebudowę, które B. M. zaskarżyła, podnosząc zarzuty proceduralne i merytoryczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na przebudowę obiektu budowlanego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. S. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta G. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] w G. Do wniosku dołączono w szczególności postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. sygn. II [...] wydane w sprawie o zniesienie współwłasności i dział spadku, którym upoważniono uczestnika tego postępowania S. K. do wykonania w terminie 1 roku tymczasowo na jego koszt robót adaptacyjnych polegających na zapewnieniu ogrzewania poddasza oraz zapewnieniu prawidłowego odprowadzania dymu, spalin i prawidłowej wentylacji pomieszczeń usytuowanych na poddaszu budynku położonego w G. przy ul. [...]. Apelacja od tego postanowienia została prawomocnie oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...]r., sygn. [...]. O wszczęciu postępowania zawiadomiono współwłaścicielkę nieruchomości B. M. Jednocześnie organ I instancji zwrócił się do organu nadzoru budowlanego o udzielenie informacji o stanie postępowań związanych ze skutkami samowolnych robót budowlanych wykonanych przez S. K. w przedmiotowym budynku i przesłanie kopii rozstrzygnięć. Jak wynika z pisma organu I instancji z dnia [...] r. k. [...] akt administracyjnych, postanowieniem Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. zostało zawieszone postępowanie z wniosku S. K. w sprawie wykonania w mieszkaniu na I piętrze przedmiotowego budynku wewnętrznej instalacji gazowej. W okresie trzech lat nie zostało jednak zgłoszone żądanie podjęcia postępowania, wobec czego istnieją podstawy do uznania, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wycofane. Do czasu uzyskania stanowiska organu nadzoru budowlanego postępowanie w sprawie zostało zawieszone postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...]. W piśmie z dnia [...]r. B. M. podał, że inwestor w latach [...]dopuścił się samowoli budowlanej w związku z budową instalacji gazowej i uruchomieniem ogrzewania na piętrze budynku. Postępowanie w sprawie samowoli nie zostało jeszcze zakończone a nadto trwa nadal postępowanie o zniesienie współwłasności. W kolejnym piśmie z [...]r. B. M. podniosła zarzuty pod adresem złożonego projektu budowlanego, podała że w budynku na poddaszu nie ma samodzielnego mieszkania a na legalizację samowoli nie wyraża zgody. Do akt dołączono pisma i dokumenty związane z samowolnie wykonanymi robotami, pochodzące z okresu przed wnioskiem inwestora z dnia [...]r. Do zarzutów dotyczących projektu budowlanego ustosunkował się projektant, wskazując w piśmie z [...]r., że projekt dotyczy tylko instalacji wewnętrznej, został opracowany z uwzględnieniem opinii kominiarskiej a zgodnie z inwentaryzacją instalacji, pion gazowy zakończony jest w kuchni na piętrze i zasila kuchenkę gazową, projekt dotyczy instalacji od tego pionu. Natomiast organ I instancji w piśmie z [...]r. zwrócił B. M. uwagę, że postępowanie jest zawieszone i będzie kontynuowane po uzyskaniu informacji z organów nadzoru budowlanego. W dniu [...]r. PINB w G. przesłał Prezydentowi Miasta decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...], którą zmieniono decyzję organu I instancji z dnia [...]r. nr [...]nakazującą S. K. zdjęcie pieca gazowego dwufunkcyjnego instalacji centralnego ogrzewania oraz zamurowanie otworu w przewodzie kominowym, który umożliwia jego podłączenie, w celu wykluczenia możliwości użytkowania pieca gazowego w lokalu na poddaszu budynku przy ul. [...]w G., w części orzeczonego terminu wykonania tego obowiązku a w pozostałym zakresie utrzymano decyzję w mocy. Orzeczony nakaz został wykonany i ostateczną decyzją z dnia [...]r. nr [...] PINB dla miasta G. orzekł o wykonaniu przez S. K. nałożonego obowiązku. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego. W dniu [...] r. inwestor złożył w organie I instancji zmieniony projekt budowlany, o czym organ zawiadomił B. M. oraz oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pełnomocnik B. M. zapoznała się z aktami sprawy [...] r. Zmieniony projekt budowlany dotyczy zarówno przebudowy gazowej instalacji wewnętrznej jak i budowy dwóch przewodów kominowych, wentylacyjnego i spalinowego, ze względu na brak wolnych przewodów kominowych w budynku. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie, podając w uzasadnieniu, że ustała przyczyna zawieszenia, albowiem z uzyskanych dokumentów i wyjaśnień organu nadzoru budowlanego wynika, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zostało zakończone a orzeczone nakazy wykonane. Nadto podano, że inwestor złożył zmieniony projekt budowlany, w którym przewidziano zastosowanie kotła c.o. z zamkniętą komorą spalania wraz z dobudową niezależnych przewodów kominowych do mieszkania na poddaszu budynku. W konsekwencji prowadzone w organie nadzoru budowlanego postępowanie w sprawie nieprawidłowości w użytkowaniu istniejących w budynku kominów nie pozostaje w związku z zamierzoną inwestycją. Ze znajdującej się w aktach sprawy kopii decyzji PINB dla miasta G. z dnia [...]r. nr [...] wynika, że organ ten prowadził postępowanie w sprawie przewodów kominowych w budynku i wydał w stosunku do współwłaścicieli nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowaniu istniejących przewodów kominowych oraz istniejących urządzeń grzewczych i pomieszczeń w piwnicy budynku oraz zakazał użytkowania kotłów zlokalizowanych w piwnicy. W piśmie z [...] r. B. M. wniosła uwagi do projektu budowlanego. Zarzuciła, że pomieszczenia kuchni, łazienki i w.c. na poddaszu budynku nie spełniają norm wysokości i kubatury. Według projektu źródłem zasilania instalacji na poddaszu ma być zawór w kuchni. W istocie źródłem gazu jest instalacja prowadzona od piwnicy, gdzie znajduje się samowolnie zainstalowany gazomierz, odcinający dotychczasowy wspólny licznik. Obok dotychczasowego został powieszony oddzielny licznik, skąd prowadzona jest instalacja przez piwnicę i przedpokój jej mieszkania do pomieszczeń poddasza. Stwierdziła, że nie wyraża zgody na prowadzenie instalacji gazowej do pomieszczeń nie spełniających warunków technicznych i nie zgadza się, aby nielegalny licznik znajdował się w jej piwnicy. Podniosła, że instalacja gazowa jest zakończona w rzeczywistości korkiem w przedpokoju poddasza. Nie została ona w odpowiedni sposób zabezpieczona a inwestor samodzielnie przedłużał przewody od pieca gazowego w kuchni. Pismem z [...]r. B. M. wniosła także zażalenie na postanowienie organu I instancji o podjęciu zawieszonego postępowania. W zażaleniu tym w szczególności wskazała, że sprawa samowoli budowlanej nie została zakończona, w jej przekonaniu do zakończenia postępowania prowadzonego od [...] r. pozostaje: bezprawne odłączenie roku [...] wspólnego licznika gazu w piwnicy i zamontowanie oddzielnego gazomierza, od którego poprowadzono instalację gazową przez jej mieszkanie na poddasze; zainstalowanie i użytkowanie od [...] do [...] termy gazowej, z której spaliny odprowadzane były do przewodu wentylacyjnego obsługującego jej kuchnię; zainstalowanie w [...] r. pieca gazowego dwufunkcyjnego a od [...] do [...] użytkowanie samowolnie wykonanego ogrzewania z wprowadzeniem rury wentylacyjnej do przewodu wentylacyjnego obsługującego jej łazienkę. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej w celu podłączenia gazowego kotła centralnego ogrzewania z zamkniętą komorą spalania w przedpokoju oraz dobudowę dwóch przewodów kominowych (spalinowego i wentylacyjnego) w celu zapewnienia prawidłowego odprowadzani spalin i prawidłowej wentylacji pomieszczeń na poddaszu budynku przy ul. [...]w G., zgodnie z treścią postanowienia wstępnego SR z dnia [...]r., sygn. II Ns [...]. W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania i wskazano, że postępowanie przed organem nadzoru budowlanego dotyczące samowoli popełnionej przez S. K. zostało ostatecznie zakończone, żadne inne postępowania związane z zarzutem samowoli nie są prowadzone. Działania organów nadzoru budowlanego od wielu lat skoncentrowane są na sprawach samowolnego wykonania przez inwestora instalacji gazowej oraz ujawnionych nieprawidłowości w użytkowaniu istniejących przewodów kominowych. Inny postępowań, w szczególności dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń w budynku, organ nadzoru nie prowadził i nie prowadzi. Między współwłaścicielami trwa natomiast wieloletni spór o zniesienie współwłasności i dział spadku. Wobec przewidzianej budowy samodzielnych przewodów kominowych dla planowanej inwestycji, bez znaczenia dla sprawy jest wynik postępowania w sprawie nieprawidłowości w użytkowaniu istniejących kominów. Wydawana decyzja o pozwoleniu pozwoli inwestorowi na realizację postanowienia wstępnego sądu powszechnego, które zastępuje brak zgody współwłaścicielki na wykonanie przebudowy. W odwołaniu od decyzji B. M. podniosła, że została ona wydana przed rozpatrzeniem przez organ II instancji jej zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Podtrzymała zarzut, że w jej przekonaniu sprawa samowoli nie została zakończona. Decyzja PINB dla miasta G. z dnia [...]r. nr [...]nie zawiera informacji, że jest ostateczna, informacja o tym została ukryta w uzasadnieniu decyzji PINB z [...]r., nr [...]. Wydane przez organy nadzoru budowlanego decyzje nie respektują zaleceń zawartych w wyrokach sądu administracyjnego, w szczególności nie zostały wykonane zalecenia zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. II SA/Gl 52/09, w którym podano, że odrębną sprawą pozostaje stwierdzenie i likwidacja ewentualnej samowoli budowlanej związanej z budową instalacji grzewczej wykonanej przez S. K. W przypadku ich jednoznacznego potwierdzenia, doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem winno obciążać bezpośredniego sprawcę. Powołano się także na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. II SA/Gl 85/07, w którym stwierdzono, że pierwszeństwo winna znaleźć sprawa samowoli budowlanej. Organy są zobowiązane do usunięcia skutków samowolnych robót i doprowadzić je do stanu zgodnego z prawem. Jeśli zakłócenia w funkcjonowaniu przewodów zostały spowodowane wykonanymi robotami, to usunięcie skutków winno skutkować przywróceniem stanu zgodnego z prawem. Do odrębnego postępowania mogą się kwalifikować wady, które nie zostały spowodowane wykonanymi samowolnie robotami. Odwołująca się stwierdziła, że nadal wymagają załatwienia sprawy samowoli polegających na bezprawnym odłączeniu roku [...] wspólnego licznika gazu w piwnicy i zamontowaniu oddzielnego gazomierza, od którego poprowadzono instalację gazową przez jej mieszkanie na poddasze; zainstalowania i użytkowania do [...] termy gazowej, z której spaliny odprowadzane były do przewodu wentylacyjnego obsługującego jej kuchnię i piwnicę; zainstalowanie w [...] r. pieca gazowego dwufunkcyjnego a od [...] do [...] użytkowanie samowolnie wykonanego ogrzewania z wprowadzeniem rury wentylacyjnej do przewodu wentylacyjnego obsługującego jej łazienkę. Zarzuciła, że żadna z samowoli nie została w całości usunięta, w szczególności nie wydano nakazu przywrócenia przewodów kominowych do stanu pierwotnego. Zarzuciła, że przewody gazowe nie są zakończone na trójniku w kuchni, lecz doprowadzone do przedpokoju, co potwierdza opinia techniczna przytoczona w decyzji PINB nr [...]oraz przeprowadzone oględziny z dnia [...]r., które wykazały, że "gaz doprowadzony jest do kuchenki gazowej a dalej poprowadzony przez łazienkę do przedpokoju, gdzie kończy się korkiem". Nadto opinie biegłych z roku [...] potwierdzają, że "pomieszczenia ze skosami w świetle obowiązujących przepisów nie dają możliwości instalowania instalacji gazowej". Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu w szczególności podał, że pierwotnie złożony projekt budowlany przewidywał odprowadzanie spalin i wentylację z wykorzystaniem istniejących w budynku przewodów kominowych, po zmianie projekt ten przewiduje jednak dobudowę niezależnych dwóch przewodów. Wskazał także, że rozpoznane zostało w dniu [...]r. zażalenie strony na postanowienie o podjęciu postępowania, organ II instancji utrzymał to postanowienie w mocy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił, że organ I instancji wydał decyzję uwzględniając rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego: decyzję z dnia [...]r. nakazującą S. K. wykonanie określonych w niej nakazów i decyzję z [...] r. orzekającą o wykonaniu tych obowiązków. Prezydent Miasta nie miał podstaw do kwestionowania wyników postępowań przeprowadzonych przez nadzór budowlany. Nie stanowiło także naruszenia prawa wydanie decyzji przed rozpoznaniem przez organ II instancji zażalenia na postanowienie o podjęciu postępowania. Zgodnie z art. 143 k.p.a., wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, organ był zatem uprawniony do wydania decyzji. Jako błędne oceniono także stanowisko strony skarżącej w kwestii zgodności inwestycji z warunkami technicznymi. Przepis § 172 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 74, poz. 690) przewiduje, że kubatura pomieszczeń, w których instaluje się urządzenia gazowe, nie powinna być mniejsza niż 8m3 w przypadku urządzeń pobierających powietrze do spalania z tych pomieszczeń oraz 6,5 m3 w przypadku urządzeń z zamkniętą komorą spalania. Pomieszczenia, w których instaluje się urządzenia gazowe, winny mieć wysokość co najmniej 2,2 m. Montaż planowanego pieca z zamkniętą komorą spalania, zgodnie z zatwierdzonym projektem, przewidziany jest w przedpokoju. Z analizy przedłożonych przez B. M. kopii zwymiarowanych przekrojów budynku, potwierdzonych przez architekt J. W. wynika, że przedpokój w całości usytuowany jest w części budynku o wysokości powyżej 2,2 m, jest przykryty płaskim stropem a jego długość wynosi ok. 4 m, co przy szerokości 1,3 m oznacza, że kubatura pomieszczenia jest większa niż 6,5 m3. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego sposobu przyłączenia poprzez zastosowanie trójnika w kuchni stwierdzono, że według opisu projekt przebudowy przewiduje rozwinięcie istniejącej instalacji gazowej od trójnika w kuchni do kotła w przedpokoju. Za prawidłowość takiego rozwiązania odpowiada projektant, który złożył oświadczenie o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Opis robót mieści się w rozumieniu przebudowy. Nadto projekt przewiduje budowę dwóch nowych przewodów kominowych, co powoduje, że nie ma potrzeby wykorzystywania przewodów istniejących, w stosunku do których decyzją nr [...]z [...]r. PINB dla miasta G. nakazał usunięcie nieprawidłowości w sposobie użytkowania, kierując nakaz do obojga współwłaścicieli budynku. Pod względem przedmiotowym objęty projektem i ustalony decyzją zakres robót stanowi realizację postanowienia wstępnego SR w G. z [...]r., którym sąd upoważnił S. K. do wykonania robót zarówno polegających na zapewnieniu ogrzewania poddasza, jak i zapewnieniu prawidłowego odprowadzania dymu, spalin i prawidłowej wentylacji. Postanowienie to stanowi podstawę do złożenia przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ II instancji dostrzegł, że wysyłając do stron powtórne zawiadomienia w trakcie trwania zawieszenia postępowania, organ I instancji naruszył przepisy procedury, naruszenie to nie ma jednak wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W skardze do sądu administracyjnego B. M. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 9, 80, 102 i 143 k.p.a. Podała, że naruszenie art. 9 k.p.a. polega na zaniechaniu poinformowania jej, że decyzja PINB nr [...] jest ostateczna i przysługuje jej wniesienie odwołania. W konsekwencji nie wniosła odwołania a decyzja nie jest prawidłowa, albowiem S. K. nie usunął samowoli. Przepis art. 80 k.p.a. naruszono, wydając decyzję bez wszechstronnego rozpoznania materiału sprawy, z pominięciem przedłożonych przez nią dokumentów. Błędne jest stanowisko organów, że inwestycja jest zgodna z warunkami technicznymi. Pomieszczenia, w których znajduje się instalacja: kuchnia, łazienka i w.c. nie spełniają norm a źródłem zasilania jest samowolnie zamontowany gazomierz. Naruszenie art. 102 k.p.a. związane jest z wydaniem powtórnego zawiadomienia stron, mimo że postępowanie było zawieszone. W końcu przepis art. 134 k.p.a. naruszono w ten sposób, że wydano w sprawie decyzję przed rozpoznaniem jej zażalenia na postanowienie o podjęciu postępowania, uznając że wstrzymanie wykonania postanowienia nie było uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zarzuty podnoszone przez skarżącą w stosunku do wydanych decyzji nie są w ocenie Sądu zasadne. Należy mieć na względzie, że przedmiotem postępowania był wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę a sprawa podlegała rozpoznaniu przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, nie organy nadzoru budowlanego. Z tego powodu zarzuty dotyczące działalności organów nadzoru budowlanego nie mogą rzutować na ocenę rozstrzygnięć podejmowanych przez organ o innej właściwości. Zasadnie organ I instancji zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez organy nadzoru budowlanego sprawy dotyczącej skutków samowolnych robót budowlanych wykonanych przez S. K. W ten sposób uwzględnione zostało także cytowane przez skarżącą stanowisko sądu administracyjnego, że w pierwszej kolejności powinny być załatwione sprawy związane z popełnionymi samowolami budowlanymi. Jak wynika z ustaleń organów, przed nadzorem budowlanym nie były w dacie wydawania decyzji prowadzone postępowania dotyczące samowoli popełnionych przez uczestnika postępowania. Prowadzone postępowanie, dotyczące wykonanej instalacji gazowej i podłączonego do istniejących przewodów kominowych pieca, zostało zakończone. Dowodem na to jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...]r. nr[...], wydana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego. Decyzja wydana na tej podstawie prawnej stanowi rozstrzygnięcie kończące postępowanie prowadzone w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego i oznacza zalegalizowanie stanu faktycznego wywołanego samowolnymi robotami poprzez doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem. W pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego nałożył bowiem na sprawcę samowoli obowiązki w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 a po wykonaniu tych obowiązków przez zobowiązanego, stwierdził ten fakt decyzją. Decyzja organu nadzoru budowlanego z [...]r. nr [...] nie podlega kontroli sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu i ocena jej legalności leży poza granicami sprawy. Jest ona decyzją ostateczną i wywołuje określone przepisami prawa skutki. Decyzja ta zawiera prawidłowe pouczenie o środkach jej zaskarżenia i jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy egzemplarza, była przewidziana do doręczenia także B. M. Czy istotnie została doręczona i czy naruszono prawa procesowe skarżącej, nie może być badane w niniejszym postępowaniu. Należy wyjaśnić w tym miejscu skarżącej, że przymiot ostateczności decyzja ta zyskała z tego powodu, że żadna ze stron nie wniosła od niej odwołania. Zgodnie z art. 16 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Decyzjami ostatecznymi są zatem rozstrzygnięcia wydane w drugiej instancji (które zazwyczaj zawierają taką właśnie klauzulę o ostateczności), od których już nie przysługuje odwołanie w toku administracyjnym oraz decyzje wydane w pierwszej instancji, od których w terminie nie złożono odwołania i z powodu upływu terminu do dokonania tej czynności, stały się ostateczne. Ostateczność decyzji oznacza zatem w istocie po prostu brak możliwości zaskarżenia decyzji w normalnym toku instancji. Zasadnie zatem Prezydent G. zwracał się do organu nadzoru budowlanego o udzielenie informacji, czy wydana przez organ szczebla powiatowego decyzja jest decyzją ostateczną, nie dysponując aktami sprawy nie mógł bowiem we własnym zakresie ustalić, czy wniesiono od niej odwołanie. Bezpodstawnie zatem skarżąca upatruje w fakcie skierowania takiego zapytania okoliczności uzasadniającej jej wątpliwości i zastrzeżenia do decyzji i wywołanych nią skutków. Pytanie Prezydenta G. było zasadne z tego powodu, że tylko decyzja mająca przymiot ostateczności mogła rozstrzygać o bycie prawnym wykonanych samowolnie robót. Ostateczne usunięcie skutków samowoli otwiera drogę dla podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie złożonego wniosku. Zarzuty skarżącej, że w jej ocenie nie doszło do całkowitego usunięcia skutków samowoli lub też, że postępowanie przed organami nadzoru budowlanego nie objęło wszystkich przypadków samowoli nie mają znaczenia dla postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę i winny być kierowane do organów nadzoru, nie do organu architektoniczno-budowlanego. Ten ostatni jest związany rozstrzygnięciami ostatecznymi wydanymi przez nadzór budowlany. Nie jest także kwestionowane, że w dacie orzekania przez organy w przedmiocie pozwolenia, nadzór budowlany nie prowadził w stosunku do przedmiotowego budynku żadnego postępowania związanego z zarzutem popełnienia samowoli przez uczestnika postępowania. Prowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie, w toku którego została wydana decyzja PINB dla miasta G. z dnia [...] r. nr [...], nakazująca współwłaścicielom usunięcie nieprawidłowości w użytkowaniu przewodów kominowych, została oparta na przepisie art. 66 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Zasadnie zatem, w przekonaniu Sądu, w kontrolowanym postępowaniu organy administracji architektoniczno-budowlanej uznały, że nie stanowi ona okoliczności istotnej dla rozpoznawanego wniosku. Projekt budowlany przewiduje budowę niezależnych przewodów kominowych dla pieca centralnego ogrzewania, co jest rozwiązaniem dopuszczalnym w świetle § 140 ust. 1 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) i uzasadnionym ze względu na brak wolnych przewodów w budynku. W tej sytuacji stan kominów istniejących nie ma dla sprawy znaczenia. Zakres przedmiotowy postępowania w niniejszej sprawie wyznaczył wniosek inwestora oraz złożony projekt budowlany. Jego zmiana w toku postępowania jest dopuszczalna. Projekt ten nie obejmuje ani znajdujących się w piwnicy elementów instalacji oraz urządzeń pomiarowych, ani nie przewiduje robót na częściach instalacji wewnętrzne znajdujących się w innych częściach budynku, w tym w mieszkaniu skarżącej. Wobec braku postępowań w toku, dotyczących prawidłowości i legalności pozostałych elementów instalacji wewnętrznej, jej stan i przebieg nie ma znaczenia w sprawie. Projekt przewiduje przebudowę instalacji od trójnika w kuchni, którego istnienia skarżąca nie neguje, do pieca w przedpokoju. Żadne inne roboty i elementy instalacji nie są projektem objęte, stąd zarzuty dotyczące przebiegu instalacji przez piwnicę czy mieszkanie skarżącej, nie mają wpływu na ocenę projektu i dopuszczalność jego realizacji. Instalację gazową zasilaną z sieci gazowej, zgodnie z § 156 ust. 2 powołanych warunków technicznych, stanowi układ przewodów za kurkiem głównym, prowadzonych na zewnątrz lub wewnątrz budynku, wraz z armaturą, kształtkami i innym wyposażeniem, a także urządzeniami do pomiaru zużycia gazu, urządzeniami gazowymi oraz przewodami spalinowymi lub powietrzno-spalinowymi, jeżeli są one elementem wyposażenia urządzeń gazowych. Przewidziany w projekcie zakres robót odpowiada definicji przebudowy zawartej w art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), stanowi bowiem zmianę parametrów użytkowych i technicznych obiektu budowlanego, bez zmiany jego parametrów charakterystycznych, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Bezpośrednim przedmiotem przebudowy jest urządzenie budowlane, jakim w rozumieniu art. 3 pkt 9 prawa budowlanego, są urządzenia techniczne związane z obiektem, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem, w tym urządzenia instalacyjne oraz budynek, w zakresie przewidzianej dobudowy przewodów kominowych. Zakres kontroli projektu budowlanego przez organ udzielający pozwolenia jest ograniczony. Zgodnie z art. 34 ust. 2 prawa budowlanego, zakres i treść projektu winny być dostosowane do specyfiki obiektu i stopnia skomplikowania robót. Projekt standardowo winien zawierać dwie części: projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany. Sprawdzeniu przez organ udzielający pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, podlega tylko zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Przepis art. 34 ust. 3a prawa budowlanego przewiduje, że wymogu sporządzenia projektu zagospodarowania terenu nie stosuje się do projektu budowlanego przebudowy lub montażu obiektu budowlanego, jeżeli, zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, nie jest wymagane ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Dla przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej w budynku i budowy dwóch przewodów kominowych nie było konieczne ustalenie warunków zabudowy a konsekwencji sporządzenie projektu zagospodarowania działki, który winien być sporządzony na aktualnej mapie i obejmować określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Ze względu na zakres i charakter robót nie był wobec powyższego konieczny do sporządzenia ten element projektu budowlanego, jakim jest projekt zagospodarowania działki. Złożony projekt go nie zawiera i w ocenie Sądu jest to zgodne z prawem. Projekt ogranicza się do projektu technicznego, zawierającego część opisową i rysunkową projektowanych robót. Ze względu na zakres kontroli projektu budowlanego zasadnie wobec powyższego organy udzielając pozwolenia podały, że w części dotyczącej przyjętych rozwiązań technicznych i zgodności parametrów ze standardami technicznymi, projekt nie podlega kontroli organu udzielającego pozwolenia na budowę a odpowiedzialność za przyjęte rozwiązania ponosi projektant, który złożył oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i legitymuje się uprawnieniami do sporządzania w budownictwie osób fizycznych projektów instalacji sanitarnych, obejmujących instalacje wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe i cieplne (stwierdzenie przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z [...]r. wydane przez Dyrektora Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego UW w K. nr ewid. [...]). Elementem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę jest oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowani nieruchomością na cele budowlane. Przedsięwzięcie, jakiego dotyczy wniosek, mieści się w granicach upoważnienia udzielonego uczestnikowi postępowania przez sąd powszechny w postanowieniu wstępnym z [...] r., obejmuje elementy mające zapewnić ogrzewanie poddasza oraz prawidłową wentylację i odprowadzanie spalin. Zastępuje zatem zgodę drugiego współwłaściciela budynku i może stanowić podstawę dla inwestora do wystąpienia z wnioskiem. W końcu odnieść się należy do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przez organy przepisów postępowania, w szczególności poprzez wydanie decyzji przed rozpoznaniem jej zażalenia na postanowienie o podjęciu postępowania. W tym zakresie znaczenie ma przepis art. 143 k.p.a. Przewiduje on, że wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia. Oznacza to, że po wydaniu postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, organ był uprawniony do dokonywania czynności procesowych, łącznie z zakończeniem postępowania przez wydanie decyzji, bez względu na fakt, że strona złożyła zażalenie na postanowienie. Istotnie, na co zwraca uwagę skarżąca, przepis art. 143 k.p.a. in fine przewiduje, że organ, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. Przepis nie precyzuj przesłanek wstrzymania przez organ wykonania zaskarżonego postanowienia, pozostawiając to uznaniu organu. Skarżąca nie składała wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia. W tej sytuacji brak jest podstaw do stawiania organowi I instancji zarzutu, że nie wstrzymał jego wykonania i nie podał, z jakiej przyczyny takiego wstrzymania nie dokonuje. Brak takiego rozstrzygnięcia jest dowodem na to, że organ takiego wstrzymania nie uznał za uzasadnione z jakichkolwiek powodów. Zarzut, że przed podjęciem postępowania organ I instancji dokonał pismem z dnia [...] r. zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, nie uzasadnia żądania uchylenia wydanych decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylenie zaskarżonej decyzji uzasadnia tylko takie uchybienie przepisom procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy dostrzec, że w toku trwającego zawieszenia postępowania strony, w tym skarżąca kierowali do organu pisma, które zobowiązany był on przyjmować i dołączać do akt sprawy. Aktywność w tym zakresie była zatem wymuszona postawą stron. Przesłane zawiadomienie nie ograniczyło w żadnej mierze praw strony, nie było czynnością o skutkach materialno-prawnych, lecz czynnością informującą strony o ich prawach. Dokonanie takiej czynności przed podjęciem postępowania nie wpłynęło na wynik sprawy. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło