II SA/Gl 180/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-08-28
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Tomasz Dziuk, Agnieszka Kręcisz-Sarna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia może zostać wydana bez uwzględnienia innych, równolegle planowanych przedsięwzięć na tej samej nieruchomości, które mogą prowadzić do skumulowanego oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji pominęły istotne przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w szczególności dotyczące oceny skumulowanego oddziaływania przedsięwzięć. Brak analizy powiązań z innymi planowanymi inwestycjami na tej samej działce stanowił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na zbieraniu odpadów innych niż niebezpieczne. Skarżący podnosili, że na tej samej działce planowana jest inna inwestycja (budowa hali magazynowej), co może prowadzić do skumulowanego oddziaływania na środowisko i czyni postępowanie środowiskowe zbytecznym. Organy administracji obu instancji uznały, że nie ma potrzeby oceny skumulowanego oddziaływania, koncentrując się na odrębności postępowań.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego koszty postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.),, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi R. W., I. Spółki z o.o. z siedzibą w B., K. M., B. M., M. K., A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 grudnia 2024 r. nr SKO.OS/41.9/425/2024/11365/AK w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 15 maja 2024 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego R. W. kwotę 440,00 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej I. Spółki z o.o. z siedzibą w B. kwotę 440,00 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach solidarnie na rzecz skarżących K. M. i B. M. kwotę 440,00 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej M. K. kwotę 440,00 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 6) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego A. K. kwotę 440,00 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 15 maja 2024 r. Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 104 § 1, art. 104 § 2, art. 107 § 1, art. 107 § 2, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) oraz art. 71 ust. 1, art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 2, art. 84 ust. 1, art. 84 ust. la, art. 84 ust. 2, art. 85 ust. 1, art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1094; obecnie: t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, dalej w skrócie: "u.i.o.ś.") oraz § 3 ust. 1 pkt 83a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) orzekł o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pn. "Zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne", polegającego na zbieraniu odpadów na działce nr [...] położonej w S. przy ul. [...]. Decyzja została skierowana do S. Sp. z o. o. z siedzibą w C. (inwestor).
W decyzji organ określił także istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b (w związku z art. 84 ust. 1a) u.i.o.ś. W tym zakresie wskazał, że na etapie realizacji w sytuacjach awaryjnych (np. wycieku paliwa, oleju) należy podjąć niezwłoczne działania mające na celu zapobieganie przenikaniu zanieczyszczeń do wód powierzchniowych i podziemnych (np. poprzez unieszkodliwienie wycieku za pomocą odpowiednich sorbentów, a wytworzony w ten sposób odpad przekazać uprawnionym odbiorcom). Natomiast na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wskazał, że w sytuacjach awaryjnych (np. wycieku paliwa, oleju) należy podjąć niezwłoczne działania mające na celu zapobieganie przenikaniu zanieczyszczeń do wód powierzchniowych i podziemnych (np. poprzez unieszkodliwienie wycieku za pomocą odpowiednich sorbentów, a wytworzony w ten sposób odpad przekazać uprawnionym odbiorcom). Ponadto wskazał że powstające odpady, zarówno niebezpieczne, jak i inne niż niebezpieczne, należy magazynować w sposób wykluczający zanieczyszczenie środowiska gruntowo- wodnego oraz powstawania ścieków-wód odciekowych. Ścieki bytowe należy zaś odprowadzać do kanalizacji sanitarnej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia 25 lipca 2022 r. inwestor wystąpił do Prezydenta Miasta S. o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Natomiast postanowieniem z dnia 20 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wyznaczyło Prezydenta Miasta K. do załatwienia sprawy.
Organ przypomniał także, że zanim doszło do wyznaczenia go do załatwienia sprawy była ona prowadzona przez Prezydenta Miasta S. Tamten zaś organ w dniu 22 czerwca 2023 r. wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Wcześniej uzyskał opinię sanitarną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. oraz opinię Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Następnie zaś dla przedmiotowego przedsięwzięcia Prezydent Miasta S. wydał w dniu 22 czerwca 2023 r. decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta jednak na skutek odwołań stron został uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 2 października 2023 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji stwierdził, że przedmiotowe przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w rozporządzeniu, tj.: § 3 ust. 1 pkt 83a - "punkty do zbierania, w tym przeładunku: a) złomu, z wyłączeniem punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych". Wskazał także, że w toku tego ponownego postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. podtrzymał swoje stanowisko o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia wyrażone we wcześniejszej opinii sanitarnej. Podobnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. w postanowieniu z dnia 14 marca 2024 r. wyraził opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie również podtrzymał swoje stanowisko o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyrażone we wcześniejszej opinii.
Organ I instancji wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie polega na zbieraniu odpadów innych niż niebezpieczne na działce nr [...] obręb [...] położonej w S. przy ul. [...]. Planowane jest zbieranie odpadów o łącznej ilości nie przekraczającej 3000 Mg/rok o podanych w decyzji kodach. Powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,5968 ha. Na potrzeby realizacji planowanego przedsięwzięcia zostanie utwardzony teren o powierzchni około 0,035 ha, który obejmuje: powierzchnię na ustawienie minimum 9 kontenerów i pojemników do magazynowania odpadów, gotowego mobilnego kontenera biurowego z częścią socjalną oraz powierzchnię pod miejsca parkingowe oraz pod przeładunek i plac manewrowy. Pozostała część działki o powierzchni 0,0246 ha pozostanie jako teren zielony. Działka, na której realizowane będzie planowane przedsięwzięcie od strony północnej graniczy z niezabudowanymi terenami pokrytymi roślinnością, od strony wschodniej z zabudową mieszkaniową, a od strony południowej i zachodniej z terenami, na których prowadzona jest działalność gospodarcza. Odpady będą magazynowane w szczelnych, zamykanych kontenerach i pojemnikach, które będą ustawione wyłącznie na utwardzonym terenie. Działalność będzie prowadzona wyłącznie w porze dziennej przez sześć dni w tygodniu od poniedziałku do soboty. Inwestor nie będzie magazynował odpadów w postaci płynnej oraz odpadów zawierających substancje niebezpieczne. Po uzbieraniu odpowiedniej partii odpady będą przekazywane celem dalszego zagospodarowania podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami. Magazynowanie odpadów będzie prowadzone wyłącznie w ramach planowanej działalności zbierania odpadów. Na terenie nieruchomości zostanie zainstalowana waga najazdowa oraz będą dwie wagi stacjonarne. Dojazd do planowanego przedsięwzięcia odbywać się będzie w ramach istniejącej struktury komunikacyjnej z drogi publicznej. Obecnie teren, na którym będzie zlokalizowane planowane przedsięwzięcie jest niezagospodarowany. Inwestor nie będzie prowadził żadnych prac budowlanych, a jedynie utwardzi część powierzchni działki. W związku z realizacją planowanego przedsięwzięcia nie jest konieczna wycinka drzew i krzewów.
Organ przedstawił również oddziaływanie, jakie planowane przedsięwzięcie spowoduje w fazie realizacji oraz oddzielnie przedstawił jego oddziaływanie w fazie eksploatacji wskazując m.in. iż na etapie źródłem hałasu oraz emisji substancji do powietrza będą pojazdy dowożące i wywożące odpady, wózek widłowy z napędem elektrycznym oraz proces przeładunku złomu. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana jest ok. 20 m w kierunku wschodnim od granicy działki, na której będzie realizowane przedsięwzięcie. Inwestor odsunie swoje ogrodzenie o ok. 3,5 m od granicy działki od strony wschodniej aby zwiększyć maksymalnie odległość od zabudowy mieszkaniowej. Miejsca magazynowania odpadów oraz miejsca parkingowe na terenie przedsięwzięcia zlokalizowane będą bliżej zachodniej granicy działki aby zminimalizować ewentualną uciążliwość dla zabudowy mieszkaniowej.
Według organu I instancji przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko wymienionych w decyzji oraz prowadzeniu magazynowania odpadów zgodnie z przepisami ustawy o odpadach oraz przepisów szczegółowych nie przewiduje się, aby funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia mogło być przyczyną pogorszenia stanu środowiska. Wskazał przy tym, że analiza przeprowadzona na potrzeby dokumentacji wykazała, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało wystąpienia ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko. Na nieruchomości przeznaczonej pod planowaną inwestycję nie znajdują się i nie są planowane inne przedsięwzięcia, które swym oddziaływaniem mogłyby skumulować się z potencjalnym oddziaływaniem planowanej inwestycji.
Organ odniósł się także do stanowiska strony, która poprzednio wniosła odwołanie i przedstawił argumenty, mające na celu wykazanie bezzasadność zastrzeżeń podnoszonych przez tę stronę. Wyjaśnił przy tym m.in. że inwestor w S. planuje tylko zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne, bez ich przetwarzania. Działalność prowadzona przez inwestora w D. nie jest przedmiotem obecnego postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wnieśli: R. W., I. sp. z o.o. z siedzibą w R., K. M. i B. M., M. K., A. K., wszyscy reprezentowani przez tego samego, fachowego pełnomocnika będącego radcą prawnym. Odwołujący podtrzymali zarzuty z poprzedniego odwołania. Ponadto podnieśli, że 22 maja 2024 r. Prezydent Miasta S. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w C. dla inwestycji polegającej na budowie hali magazynowej do magazynowania artykułów metalowych, gotowych produktów stalowych, blach, elementów stalowych, profili metalowych, profili aluminiowych, budowie budynku socjalno — biurowego, budowie wagi samochodowej na działce nr [...] ulicy [...] w S. (działka tożsama z nieruchomością stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania). W odpowiedzi na wyjaśnienie wskazanych rozbieżności, co do przedmiotów ww. decyzji pełnomocnik inwestora poinformował, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie dotyczy tej inwestycji. W związku z tym odwołujący się działający przez pełnomocnika podnieśli, że w takiej sytuacji postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej stało się bezprzedmiotowe. Jednocześnie skarżący wyrazili obawę, że skoro w chwili obecnej procedowane są dwa równoległe postępowania administracyjne dotyczące tej samej nieruchomości o pow. ok. 0,6 h., to postępowania inwestora mogą mieć charakter pozorny. W związku z tym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Obecnie zaskarżoną decyzją z dnia 6 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium nakreśliło przebieg dotychczasowego postępowania oraz przedstawiło i omówiło podstawę prawną rozstrzygnięcia. Stwierdziło przy tym, że organ I instancji uwzględnił wytyczne Kolegium z poprzednio wydanej decyzji, w których podniesiono konieczność wyłączenia Prezydenta Miasta S. od załatwienia sprawy i wyznaczenia innego organu do jej załatwienia. Obecnie wyznaczony organ tj. Prezydent Miasta K., w ocenie Kolegium, przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami k.p.a. w sposób prawidłowy i zebrał cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, wypełnił przy tym obowiązki płynące z art. 10 § 1 kpa i art. 9 kpa oraz prawidłowo sporządził uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia. Dlatego Kolegium w całej rozciągłości podzieliło stanowisko organu I instancji, nie znajdując podstaw do podważenia ustaleń poczynionych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Kolegium w oparciu o akta sprawy przekazane przez organ I instancji, dokonało takich samych ustaleń jak organ I instancji.
Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji zawiera informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnione przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w tej konkretnej sprawie. Decyzja organu I instancji zawiera wszystkie prawem przewidziane elementy wynikające z treści art. 107 k.p.a., w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Kolegium w całości podzieliło przy tym ustalenia poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Także karta informacyjna dołączona do wniosku odpowiada wymogom ustawy. Kolegium wzięło również pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie działały organy współdziałające: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. oraz Gospodarstwo Państwowe Wody Polskie Zarząd Zlewni w K., które wydały opinie o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, przy czym ten ostatni określił warunki realizacji przedsięwzięcia, które zostały ujęte w wydanej decyzji środowiskowej. Również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. w obecnie przeprowadzonym postępowaniu wyraził opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.
Kolegium stwierdziło, że planowane do realizacji przedsięwzięcie będzie źródłem emisji hałasu oraz emisji pyłów i gazów do środowiska. Realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego spowoduje okresową zmianę klimatu akustycznego w otoczeniu. Emisja hałasu w fazie realizacji przedmiotowej inwestycji związana będzie z ruchem pojazdów W trakcie realizacji planowanego przedsięwzięcia będzie występować także emisja pyłów i gazów. Zasięg oddziaływania ograniczony będzie do terenów bezpośrednio graniczących z inwestycją.
Z kolei na etapie eksploatacji źródłem hałasu oraz emisji substancji do powietrza będą pojazdy dowożące i wywożące odpady, wózek widłowy z napędem elektrycznym oraz proces przeładunku złomu.
Kolegium stwierdziło ponadto, że z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie generować silnego negatywnego wpływu na jakość powietrza, ochronę akustyczną oraz wody i gleby, w otoczeniu zostaną zachowane normy w stosunku do ochrony zdrowia i ludzi oraz ochrony roślin. Planowane do realizacji przedsięwzięcie oddziaływać będzie wyłącznie na tereny działki bezpośrednio przylegających do terenu, na którym będzie ono realizowane i mieścić się będzie ono w granicach określonych przepisami prawa.
Według Kolegium organ I instancji dokonał rzetelnej analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a wszelkie wątpliwości wyjaśnił z udziałem wnioskodawcy. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na szczególną moc dowodową karty informacyjnej, a także na to, że decyzja środowiskowa jest decyzją związaną.
Kolegium zaakcentowało również, że decyzja środowiskowa nie rodzi praw do nieruchomości, na której ma być realizowane przedsięwzięcie, ani też nie rodzi obowiązku jego realizacji. Nie oznacza także, że na pewno dane przedsięwzięcie powstanie. Dlatego też brak podstaw do umorzenia postępowania w sprawie tylko z tego powodu, że przed Prezydentem Miasta S. toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w C. dla inwestycji polegającej na budowie hali magazynowej do magazynowania artykułów metalowych, gotowych produktów stalowych, blach, elementów stalowych, profili metalowych, profili aluminiowych, budowie budynku socjalno — biurowego, budowie wagi samochodowej na działce nr [...], gdzie wskazana działka jest tożsama z nieruchomością stanowiącą przedmiot obecnego postępowania.
Skargę na powyższą decyzję Kolegium wnieśli R. W., I. sp. z o.o. z siedzibą w R., K. i B. M., M. K., A. K. reprezentowani przez jednego pełnomocnika będącego radcą prawnym. Skarżący zarzucili mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:
- przyjęcie ustaleń organu I instancji przez Kolegium za własne, bez przeprowadzenia właściwej analizy zgromadzonych dokumentów,
- błędne ustalenia poprzez przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji za własne w postaci powierzchni terenu przewidzianej dla projektowanego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na "Zbieraniu odpadów innych niż niebezpieczne" na działce położonej w S., obręb [...], oznaczonej numerem [...] oraz określającej istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie eksploatacji i realizacji,
- pominięcie faktu, że w sprawie toczą się dwa postępowania dotyczące wykorzystania działki Nr [...] tj. postępowanie będące przedmiotem skargi, przesądzające o zbyteczności uzyskania oceny oddziaływania na środowisko przez projektowane przedsięwzięcie oraz postępowanie odwoławcze pod sygnaturą [...] zakończone decyzją z dnia 18 września 2024 roku uchylającą decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 22 maja 2024 roku ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji: "Budowa hali magazynowej do magazynowania artykułów metalowych, gotowych produktów stalowych blach, elementów stalowych, profili metalowych, profili aluminiowych, budowa budynku socjalno - biurowego, budowa wagi samochodowej na działce nr [...] obręb [...]".
- przyjęcie, że na przedmiotowym terenie o powierzchni 0,5968 ha działki Nr [...] można zlokalizować dwa zagrażające środowisku przedsięwzięcia gospodarcze.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o zawieszenie wykonania zaskarżonej decyzji, a także decyzji organu I instancji. Ponadto wnieśli o orzeczenia o kosztach postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się uzasadnione.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (obecnie: t.j. Dz.U. z 2024, poz. 1112 ze zm., w skrócie "u.o.i.ś.")
Planowane przedsięwzięcie stosownie do § 3 ust. 1 pkt 83a Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie zaś z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.i.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1). Organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zatem ustalić, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, po zasięgnięciu opinii organów wskazanych w art. 64 ust. 1 u.i.o.ś.
Jeżeli w sprawie przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ winien zamieścić w sentencji decyzji rozstrzygnięcia wymienione w art. 82 powoływanej ustawy. Natomiast, w przypadku gdy nie przeprowadza się oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stosownie do treści art. 84 ust. 1 u.i.o.ś., w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia takiej oceny. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załączniki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 2 u.i.o.ś.).
W okolicznościach niniejszej organ I instancji orzekł o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę stanowisko organów opiniujących, informacje zawarte we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej oraz przedstawione w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. W uzasadnieniu takiej decyzji organ winien zawrzeć informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, na co wyraźnie wskazuje treść art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. W tej części decyzji organ winien wyjaśnić zatem motywy, jakimi kierował się odstępując od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko odnosząc się do rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, usytuowania przedsięwzięcia z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaju i skali możliwego oddziaływania.
Jak wynika z treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.i.o.ś. ocena powiązań spornej inwestycji z innymi przedsięwzięciami, w szczególności ocena kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich - jest szczegółowym uwarunkowaniem związanym z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o odziaływaniu na środowisko. Dotyczy to także przedsięwzięć stanowiących przedmiot równoległych zamierzeń inwestycyjnych. Zwłaszcza gdy owe zamierzenia dotyczą tej samej nieruchomości. W konsekwencji gdyby stwierdzono sporne kumulowanie się przedsięwzięć (w tym przedsięwzięć równolegle zamierzonych), konieczne byłoby sporządzenie raportu oceny oddziaływania na środowisko i przeprowadzenie tej oceny.
Zgodnie z zasadami prewencji i przezorności należy uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia, w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazać przy tym należy, że skumulowane oddziaływane może występować w połączeniu z innymi oddziaływaniami (w tym związanymi z obecnymi lub planowanymi przedsięwzięciami), dotyczącymi tych samych zasobów i/lub przedmiotów oddziaływania, co planowane przedsięwzięcie. Skumulowane oddziaływanie może być efektem istnienia lub planowania innych podobnych przedsięwzięć na danym terenie. Należy uwzględnić skalę, czas trwania oraz intensywność oddziaływania danego przedsięwzięcia w powiązaniu z innymi. W ustaleniu skumulowanego oddziaływania istotne znaczenie powinny mieć oddziaływania, które będą utrzymywać się przez dłuższy czas eksploatacji przedsięwzięcia. Chodzi zatem o oddziaływania, które mają powtarzalny i trwały charakter oraz występują przez dłuższy czas. Ocena skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami powinna uwzględniać identyfikację potencjalnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko z innymi przedsięwzięciami oraz zastosowanie instrumentów prawnych zgodnie z zasadami prewencji i przezorności, które będą stosowane w ramach realizacji przedsięwzięcia w celu uniknięcia, minimalizacji bądź redukcji oddziaływań. Ustawodawca polski nie wskazał, czy powinny to być przedsięwzięcia powiązane technologicznie lub nie. Skumulowanie dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem. Przy ocenie skumulowanego oddziaływania należy uwzględnić definicję ustawową przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku) zgodnie z którą przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty (zob. wyrok NSA z 4 października 2017 r., II OSK 598/16).
W kontekście dotychczasowych rozważań zauważyć należy, że jak wynika wprost z uzasadnienia decyzji organu I instancji: "...analiza przeprowadzona na potrzeby dokumentacji wykazała, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało wystąpienia ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko. Na nieruchomości przeznaczonej pod planowaną inwestycję nie znajdują się i nie są planowane inne przedsięwzięcia, które swym oddziaływaniem mogłyby skumulować się z potencjalnym oddziaływaniem planowanej inwestycji.". Tymczasem jak wynika ze stanowiska skarżących w dniu 22 maja 2024 r. Prezydent Miasta S. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji zamierzonej do zrealizowania na działce nr [...] tj. tożsamej z nieruchomością stanowiącą przedmiot obecnie kontrolowanej decyzji. Inwestycja polegać miała na budowie hali magazynowej do magazynowania artykułów metalowych, gotowych produktów stalowych, blach, elementów stalowych, profili metalowych, profili aluminiowych, budowie budynku socjalno — biurowego, budowie wagi samochodowej. W świetle podnoszonej tutaj okoliczności (potwierdzonej zresztą później w uzasadnieniu obecnie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego) powyższa konstatacja organu I instancji o nieplanowaniu na działce nr [...] innych przedsięwzięć, które swym oddziaływaniem mogłyby skumulować się z potencjalnym oddziaływaniem planowanej inwestycji, budzi zasadnicze wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym sprawy. W dalszej zaś kolejności stawia to pod znakiem zapytania prawidłowość całej przeprowadzonej analizy dotyczącej oddziaływania spornej inwestycji. W ocenie Sądu nie można było bowiem bezkrytycznie polegać na wynikach tej analizy, skoro u jej podstaw przyjęto założenie, że przedmiotowe przedsięwzięcie, będzie jedynym, którego realizacja planowana jest na terenie działki nr [...] Nie zostało to dostrzeżone przez organ odwoławczy. Kolegium co prawda, odniosło się do podnoszonej w odwołaniu okoliczności wydania decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej tożsamej działki nr nr [...]. Jednak swoją uwagę w istocie skoncentrowało wyłącznie na odrębności postępowania obecnie kontrolowanego od postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast pominięta została konieczność rozważenia zagadnienia dotyczącego możliwej kumulacji oddziaływań obu przedsięwzięć.
Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję, organy pominęły treść art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. zgodnie z którym, przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko, polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 25 marca 2014 r., II SA/Rz 185/14, zgodnie z którym powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Powiązanie o jakim mowa w tym przepisie dotyczy również przedsięwzięć tego samego rodzaju i wykorzystujących tą samą technologie, choćby planowanych przez różne podmioty prawa. Zagadnień tych organy obu instancji jednak nie rozważyły.
Podkreślenia wymaga, że art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. ma zapobiegać dzieleniu jednego przedsięwzięcia na kilka przedsięwzięć realizowanych w tym samym czasie, w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu, prowadziłoby do sytuacji, w której stosowanie tej samej technologii w ramach dwóch i więcej odrębnie traktowanych przedsięwzięć, pomimo powodowania skumulowanego oddziaływania na środowisko na poziomie właściwym dla przedsięwzięć kwalifikowanych jako zawsze znacząco oddziaływujące na środowisko, nie wiązałoby się dla inwestorów z obowiązkiem ochrony środowiska przed negatywnym oddziaływaniem. Taka interpretacja art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, nie pozostawałaby w zgodzie z obowiązkiem władzy publicznej ochrony środowiska czyli z przepisem art. 5 i art. 74 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Jeżeli więc na obszarach z sobą sąsiadujących mają być realizowane tożsame pod względem rodzaju, a tym samym stosowanej technologii inwestycje, to obowiązkiem organu jest potraktowanie tych inwestycji jako jednego przedsięwzięcia. W tych okolicznościach skumulowane oddziaływanie na środowisko projektowanych w tym samym czasie inwestycji nie może być takie samo jak w przypadku każdego z przedsięwzięć z osobna.
W niniejszej sprawie doszło zatem do nieuprawnionego pominięcia przez organ wydający decyzję środowiskową treści art. 3 ust. 1 pkt 13 w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.i.o.ś. Powyższych uchybień nie dostrzegło Kolegium. Oznacza to, że do wydania decyzji Kolegium doszło z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takiego samego naruszenia dopuścił się również organ I instancji opierając swoją analizę oddziaływania przedsięwzięcia na złożeniu o braku zamierzeń inwestycyjnych dotyczących tej samej działki.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit c w związku z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Orzekając ponownie w sprawie organ I Instancji uwzględni stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło