II SA/Gl 181/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na upomnienie Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu postanawia odrzucić skargę. Upomnieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. wezwał S. K. do uiszczenia opłaty dodatkowej w łącznej kwocie 208,80 zł (dwieście osiem złotych i osiemdziesiąt groszy) za parkowanie pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Upomnienie to wydane zostało w oparciu o regulację art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. – zwana dalej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym) i zawierało informację, że w przypadku nieuregulowania przedmiotowej należności w terminie 7 dni wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne w celu jej przymusowego ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej. Pismem z dnia 18 listopada 2011 r. S. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K., skargi na upomnienia tego organu z dnia [...] r. o numerach od [...] do [...] oraz [...] wnosząc między innymi o ich uchylenie. Jego zdaniem żaden przepis prawa nie określa procedury, w ramach której ustala się opłatę dodatkową za parkowanie pojazdu, a to oznacza, że obywatel zobowiązany do jej uiszczenia pozbawiony jest możliwości obrony swych praw przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W ocenie skarżącego wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu stanowi akt z zakresu administracji publicznej dotyczący stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwana dalej p.p.s.a.). Skarżący podniósł także, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że podobne w konstrukcji wezwanie do uiszczenia opłaty za niewypełnienie obowiązku ubezpieczeniowego, wydawane na podstawie nieobowiązującego już art. 90e ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej, były uznawane za akt z zakresu administracji publicznej podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 stycznia 2012 r. rozdzielono wniesione przez S. K. w jednym piśmie skargi i nadano im dalszy bieg pod odrębnymi sygnaturami. Skarga na upomnienie nr [...] została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gl 181/12. Udzielając odpowiedzi na skargę Miejski Zarząd Ulic i Mostów w K. powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1848/07, LEX nr 494087, wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie przede wszystkim dopuszczalności skargi. Zakres ten został całościowo unormowany w art. 3 § 2, art. 3 § 3 oraz w art. 4 p.p.s.a i obejmuje między innymi skargi na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że zasadą jest dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej jedynie wówczas, gdy organy administracyjne podejmują działania w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla podmiotu publicznego funkcjonującego w ramach przyznanego mu imperium. Skarga wniesiona w sprawie, która wykracza poza zakres przedmiotowy, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie w realiach rozpoznawanej sprawy koniecznym jest ustalenie, czy na upomnienie wydane na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym przysługuje skarga do sądu administracyjnego, w szczególności, czy upomnienie to - jak twierdzi skarżący - jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Żadne inne przypadki wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. nie mogą być bowiem tutaj rozpatrywane. Stanowiska skarżącego nie można podzielić. Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie tych opłat nalicza się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy (art. 13 f ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy). Opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13 f ust. 3). Na podstawie art. 40 d ust. 2 ustawy o drogach publicznych podlega ona - wraz z odsetkami za zwłokę - przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do treści art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast art. 15 § 1 tej ustawy stanowi, że egzekucja administracyjna zostaje wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zdaniem Sądu charakter prawny upomnienia sprowadza się jedynie do przypomnienia o obowiązku zapłaty wymienionych w nim należności, z jednoczesną informacją o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Nie jest zatem rozstrzygnięciem władczym o sytuacji prawnej zobowiązanego, lecz jedynie przypomina o konieczności wykonania obowiązków, które już istnieją bezpośrednio z mocy prawa. Dopiero niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do jego przymusowego wykonania, a konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne. Ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 do sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Tymczasem upomnienie, jak już wskazano wyżej, poprzedza wszczęcie tego postępowania. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu nie ma waloru aktu lub czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., brak jest również przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną (por. postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2392/10, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo). Zaskarżone przez S. K. upomnienie z dnia [...] r., wbrew twierdzeniom skarżącego, nie daje zatem podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Na marginesie zauważyć należy, że przywołane w skardze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego zapadły w sprawach dotyczących wezwania do uiszczenia opłaty za niewypełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, nie zaś upomnienia dotyczącego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu. Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.