II SA/Gl 1830/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-04-10
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Włodzimierz Kubik, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca wzór deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi narusza interes prawny lub uprawnienie spółdzielni mieszkaniowej, która zarządza nieruchomościami wielolokalowymi?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ uchwała rady gminy określająca wzór deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie narusza interesu prawnego ani uprawnienia spółdzielni mieszkaniowej. Spółdzielnia nie wykazała konkretnych postanowień uchwały sprzecznych z prawem, a jedynie kwestionowała interpretację przepisów. Obowiązek złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty obciąża właściciela nieruchomości, a nie zarządcę, chyba że wynika to z odrębnego postępowania.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w K. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta K. z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółdzielnia zarzuciła, że uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w tym przepisów unijnych, poprzez nałożenie na spółdzielnie mieszkaniowe obowiązku składania deklaracji i ponoszenia opłat za wszystkich użytkowników lokali, co narusza zasadę "zanieczyszczający płaci" i przekracza upoważnienie ustawowe. Rada Miasta odmówiła uwzględnienia wezwania spółdzielni do usunięcia naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wzoru deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uchwałą z dnia 19 grudnia 2012 r. Nr XXX/686/12 w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym) oraz art. 6n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 1399, zwanej dalej ustawą lub ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) Rada Miasta Katowice określiła wzór przedmiotowej deklaracji oraz terminy i miejsce jej składania.
Działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w K. pismem z dnia [...]r., które wpłynęło do organu dnia [...]r., wezwała Radę Miasta Katowice do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego powyższą uchwałą przez jej zmianę i ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do składania deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami w sposób zgodny z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Rada Miasta Katowice uchwałą z dnia 11 września 2013 r. Nr XL/938/13, działając na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, odmówiła uwzględnienia wezwania. Uchwała ta została doręczona stronie dnia [...]r.
We wniesionej dnia 24 października 2013 r. skardze do sądu administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa "A w Katowicach wniosła o stwierdzenie nieważności ww. uchwały Rady Miasta Katowice nr XXX/686/12 z dnia 19 grudnia 2012 r. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła, że uchwała ta została podjęta z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności z naruszeniem:
1) art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 6c i następne ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach polegającym na wydaniu aktu prawa miejscowego z przekroczeniem upoważnienia ustawowego oraz bez podstawy prawnej, przez nałożenie obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami na zarząd spółdzielni mieszkaniowej bez podstawy ustawowej,
2) art. 6c, art. 6h, art. 6m ust. 1, art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 6q tej ustawy oraz art. 5, art. 7 i art. 21 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a także w związku z art. 217 Konstytucji RP,
3) art. 174 ust. 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy wyrażające zasadę "zanieczyszczający płaci",
4) art. 27 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż spółdzielnie mieszkaniowe zobowiązane są do składania oświadczeń o ilości osób zamieszkałych na terenie nieruchomości bez względu na tytuł prawny poszczególnych użytkowników do lokalu, obliczania wysokości opłat za gospodarowanie odpadami powstającymi we wszystkich gospodarstwach domowych znajdujących się w budynkach wielolokalowych oraz wnoszenia opłat w pełnej wysokości bez względu na ich nieregulowanie przez użytkowników poszczególnych lokali.
W uzasadnieniu skargi powołując się na treść poszczególnych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stwierdzono, że z naruszeniem tych przepisów zaskarżoną uchwałą nałożono na spółdzielnie mieszkaniowe obowiązek składania deklaracji za wszystkich użytkowników lokali w budynkach w których zarząd sprawują spółdzielnie mieszkaniowe w oparciu o art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Nałożenie tego obowiązku narusza nadto wynikającą z przepisów unijnych zasadę "zanieczyszczający płaci". Podejmując zaskarżoną uchwałę pominięto fakt, że zarząd spółdzielni nie ma umocowania prawnego do wykonywania określonych w niej obowiązków. Zarząd nieruchomością wspólną sprawowany przez zarząd spółdzielni nie może być bowiem traktowany jako zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie akcentując, że nie jest to skarga na treść uchwały a na interpretację przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w przedmiocie kto ma składać deklarację za członków spółdzielni i podmioty którym przysługuje tytuł do lokali stanowiących odrębną własność. Zdaniem odpowiadającego na skargę Prezydenta Miasta Katowice w skardze kwestionuje się krąg podmiotów zobowiązanych do składania deklaracji, który w załączniku do uchwały został ustalony zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy. Przepisy te nie podlegały przy tym nowelizacji i wcześniej Spółdzielnia w oparciu o te przepisy zawierała umowy na odbieranie odpadów komunalnych z budynków wielolokalowych, którymi zarządzała. Obowiązków w tym względzie zatem nie kwestionowała. Nie naruszono też powołanych w skardze przepisów unijnych, które zostały uwzględnione przy nowelizacji ustawy z dnia 1 lipca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stanowiącym podstawę wniesienia skargi w niniejszej sprawie, przesłanką jej uwzględnienia jest wykazanie, że zaskarżoną uchwałą naruszono interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Zdaniem Sądu sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodzi. Tym bardziej nie można stwierdzić, aby zaskarżona uchwała zawierała przepisy sprzeczne z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, które to stwierdzenie stanowi konieczną przesłankę uwzględnienia skargi na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Zarzucając podjęcie zaskarżonej uchwały z naruszeniem wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego skarżąca nie wskazała zdaniem Sądu, które konkretnie postanowienia tej uchwały i dlaczego przepisy te naruszają. Treść skargi, jak to zasadnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, kwestionuje w rzeczywistości możliwą interpretację uchwały i faktycznie zmierza do dokonania przez Sąd interpretacji przepisów ustawy, co w trybie skargi opartej na treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie jest możliwe i dopuszczalne. Dla uwzględnienia skargi konieczne jest bowiem stwierdzenie, że przepisy uchwały są sprzeczne z prawem. Na taką sprzeczność w odniesieniu do poszczególnych zapisów zaskarżonej uchwały i jej załącznika skarżąca jednak nie wskazała, kwestionując jedynie ogólnie jedną z możliwych interpretacji poszczególnych zapisów deklaracji. Należy przy tym podkreślić, że w rzeczywistości jest to kwestionowanie treści przepisów ustawowych. W zaskarżonej uchwale jak i w jej załączniku nie zawarto bowiem innej definicji właściciela nieruchomości niż to wynika z treści art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którego to właściciela obciąża obowiązek złożenia deklaracji zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 tej ustawy. Analiza treści deklaracji stanowiącej przedmiot skargi prowadzi do wniosku, że praktycznie jej wypełnienie sprowadza się do naniesienia danych mających techniczny charakter, których ujawnienie nie może naruszać interesu prawnego lub uprawnienia składającego deklarację. Nadto deklaracja zawiera wyjaśnienia, pouczenia i oświadczenia wynikające z ogólnie obowiązujących przepisów, które również nie mogą naruszać interesu prawnego lub uprawnień skarżącej. W szczególności z przepisów zaskarżonej uchwały i jej załącznika nie wynika, że to na skarżącej spoczywa obowiązek złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty za odbiór odpadów powstających lokalach stanowiących odrębny przedmiot własności, znajdujących się w budynkach w stosunku do których spółdzielnia wykonuje zarząd na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 116 ze zm.). Wynika z nich jedynie, że obowiązek ten obciąża właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy. Spór czy w konkretnym przypadku w odniesieniu do konkretnego lokalu obowiązek ten będzie obciążał skarżącą może być rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu dotyczącym np. wysokości opłat czy też w toku postępowania egzekucyjnego (zobacz np. wyrok w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1152/13). Dlatego też nie można podzielić stanowiska skarżącej, że przez podjęcie zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego. Naruszenie tych przepisów możnaby ewentualnie, jak już stwierdzono, rozważać przy stosowaniu przyjętej przez skarżącą interpretacji przepisów deklaracji znajdujących odzwierciedlenie w przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co może nastąpić jedynie w odrębnym postępowaniu.
Skoro jak wynika z powyższych wywodów zaskarżoną uchwałą nie został naruszony interes prawny lub uprawnienie skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym to skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Nawet gdyby jednak przyjąć naruszenie tego interesu lub uprawnienia, to brak byłoby podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Została ona bowiem podjęta w oparciu o delegację zawartą w art. 6n ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, której zakres nie został też przekroczony. Zawiera nadto wynikające z ww. przepisów (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały) elementy. Sąd nie znalazł też podstaw do przyjęcia, że treść uchwały i jej załącznika jest sprzeczna z obowiązującym prawem.
sw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło