II SA/Gl 1892/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-04-28

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Piotr Broda, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji nakazujących usunięcie okapu dachu, może umorzyć postępowanie naprawcze, jeśli przedłożona ekspertyza techniczna stwierdza, że sporny okap nie stwarza zagrożenia pożarowego ani negatywnie nie wpływa na sąsiedni budynek, mimo naruszenia przepisów techniczno-budowlanych?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, związany oceną prawną NSA, prawidłowo umorzył postępowanie naprawcze, gdy przedłożona ekspertyza techniczna, sporządzona przez uprawnionego rzeczoznawcę, wykazała, że sporny okap dachu nie stwarza zagrożenia pożarowego ani negatywnie nie wpływa na sąsiedni budynek, pomimo naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Brak przesłanek materialnoprawnych do władczej ingerencji w prawa właściciela uzasadniał umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanej wymiany konstrukcji dachu wraz z pokryciem, która naruszała przepisy dotyczące odległości od granicy działki. Po wieloletnim postępowaniu i orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym NSA, organ nadzoru budowlanego otrzymał ekspertyzę techniczną, która stwierdziła brak zagrożeń związanych ze sporny okapem. Skarżący kwestionowali rzetelność ekspertyzy i podnosili zarzuty dotyczące stanu technicznego budynku oraz wpływu okapu na sąsiednią nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. S. i K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonania robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. (dalej: PINB) wszczął postępowanie z uwagi na złożenie przez L. S. wniosku o dokonanie kontroli wykonania remontu dachu w budynku mieszkalnym położonym w G. przy ulicy [...], przeprowadzonego na podstawie zgłoszenia z 20 lipca 2001r. Postanowieniem z dnia [...] r. zobowiązał inwestorów W. i P. K. do dostarczenia inwentaryzacji budowlanej wykonanej konstrukcji dachu oraz oceny technicznej wykonanych robót z uwzględnieniem omówienia ich prawidłowości i potwierdzającej zgodność ich wykonania z obowiązującymi normami, prawem budowlanym i warunkami technicznymi określając termin wykonania zobowiązania do dnia 30 sierpnia 2003 r. Następnie decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. nakazał inwestorom – W. i P. K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w celu doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego dachu poprzez wymianę drewnianych narożnych słupków, założenie zastrzałów w dwóch kierunkach oraz zamocowanie nowych drewnianych słupków do legarów podłogowych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania L. S. decyzją z dnia [...] r. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w zakresie nałożonych obowiązków, zmieniając termin ich wykonania. Na skutek skargi wniesionej na tę decyzję przez L. S. i M. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 września 2005 sygn. akt II SA/Gl 3166/03 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G., uznając, że tylko M. S., jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości, jest stroną prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego postępowania. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że dotychczasowe postępowanie prowadzone przez organy obu instancji prowadzone było w oparciu o błędnie przywołane przepisy prawa budowlanego. Przeprowadzone postępowanie wykazało bowiem, że dokonana w 2001r. wymiana konstrukcji dachu wraz z pokryciem na budynku inwestorów W. i P. K. wymagała pozwolenia na budowę, podczas gdy dokonano jedynie zgłoszenia wymiany pokrycia dachowego (z dachówki na blachodachówkę). Zatem likwidacja skutków samowoli powinna być prowadzona w trybie art. 48 do 51 Prawa budowlanego, nie zaś powołanego przez organ pierwszej instancji art. 66 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Dlatego też przy ponownym postępowaniu organy powinny jednoznaczne ustalić zakres wykonywanych robót budowlanych. Na podstawie dokonanych ustaleń organ powinien dokonać ich kwalifikacji prawnej według stanu prawnego obowiązującego w dacie ich wykonania. Natomiast likwidacja skutków samowoli budowlanej winna nastąpić na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Sąd wskazał, że o ile uzupełnione postępowanie wykaże, że wykonane roboty wyczerpywały pojęcie budowy, to rozpatrzenie sprawy winno być rozpatrzone w trybie art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli zaś potwierdzony zostanie inny przypadek robót budowlanych – zasadne będzie nałożenie obowiązków na mocy art. 51 ust. 1 tej ustawy. Ponownie orzekając PINB decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na D. M. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na doprowadzeniu okapu dachu budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie ściany oddzielenia pożarowego od strony nieruchomości przy ulicy [...]. Po rozpatrzeniu odwołania D. M. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił wytycznych sądu administracyjnego i nie przeprowadził w sposób przekonywujący kwalifikacji wykonanych robót budowlanych. W wyniku kolejnego już postępowania PINB postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę związanych z wymianą konstrukcji i pokrycia dachu oraz nałożył na D. M. obowiązek złożenia stosownej dokumentacji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że prace związane z wymianą więźby oraz pokrycia dachowego należy zakwalifikować w dacie ich wykonania (czyli 2001r.) jako przebudowę, która mieściła się w pojęciu budowy, a zatem likwidacja jej skutków nastąpić powinna w trybie art. 48 Prawa budowanego, który przewiduje legalizację po spełnieniu ściśle określonych warunków. Ponieważ zobowiązana nie wykonała nałożonych obowiązków decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał D. M. wykonanie rozbiórki konstrukcji drewnianej dachu wraz z pokryciem na budynku zlokalizowanym w G. przy ulicy [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] r., uchylił powyższą decyzję w całości wraz z poprzedzającym ją postanowieniem i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że uwzględniając słuszny interes strony oraz obecnie wprowadzone zmiany Prawa budowlanego, niewłaściwe byłoby kwalifikowanie wykonanych robót budowlanych jako przebudowy obiektu. Należało uznać wykonane roboty w zakresie wymiany konstrukcji więźby dachowej jako samowolnie wykonany remont dachu (legalnie wykonano wymianę pokrycia). W takim przypadku likwidacja skutków samowoli budowlanej, w tym nakazanie dostosowania dachu do stanu zgodnego z przepisami ze względu na rażące naruszenie § 12 ust. 3 i ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, poprzez wysunięcie okapu dachu zmniejszające i tak niedopuszczalnie małą odległość między budynkiem a granicą działki i budynkiem sąsiednim winno odbyć się według procedury przewidzianej dla robót budowlanych (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja została prawidłowo skierowana do obecnej właścicielki nieruchomości, pomimo, iż kwestionowane roboty budowlane wykonane zostały przez jej poprzedników. Rozpatrując sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. decyzją z dnia [...] r., na podst. art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nałożył na D. M. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na doprowadzeniu okapu dachu budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w G. do stanu zgodnego z przepisami poprzez usunięcie okapu dachowego poza obrys budynku pomniejszającego odległość od granicy sąsiedniej nieruchomości przy ulicy [...] w terminie do dnia 31 sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu stwierdził, że usunięcie skutków stwierdzonej samowoli w postaci wykonanego remontu dachu powinna odbyć się w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie wykonane roboty budowlane powodują naruszenie przepisu § 12 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., zgodnie z którym okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej (w przypadku budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych – 3 m) o więcej niż 0,8 m. W analizowanej sprawie warunek ten nie może zostać spełniony, gdyż odległość budynku inwestorów od granicy nieruchomości wynosi od 0,7 do 1,2m a oba sąsiadujące budynki dzieli odległość mniejsza niż 1,5m. Nie są zatem spełnione aktualne wymogi dotyczące lokalizacji budynku względem granicy i sąsiedniego budynku. Wysunięcie okapu dachu dodatkowo zmniejsza i tak niedopuszczalnie małe odległości. Doprowadzenie więc wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami powinno nastąpić poprzez likwidację wykonanego okapu dachu wystającego poza obrys budynku od strony nieruchomości sąsiedniej. Od powyższej decyzji D. M. wniosła odwołanie wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Wskazała, że roboty budowlane wykonane zostały na podstawie zgłoszenia, a spowodowane zostały koniecznością naprawienia występujących szkód górniczych we własnym zakresie, na podstawie udzielonego upoważnienia kopalni oraz za zgodą właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Dodała, że zakres wykonanych prac uległ poszerzeniu w trakcie realizacji wymienionych prac, których nie zgłoszono wobec braku wiedzy o takim obowiązku. Podkreśliła, że wykonywano wszystkie prace zgodnie z obowiązującymi przepisami i początkowo nikt nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania robót budowlanych wyznaczając nowy termin do 31 grudnia 2009 r. a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestorzy zgłosili remont pokrycia dachowego z dachówki na blachodachówkę. W trakcie wykonywania zgłoszonych robót, samowolnie rozszerzyli zakres remontu o wymianę całej konstrukcji dachu. W obowiązującym w okresie wykonywania tych robót, stanie prawnym przebudowa obiektu zaliczona była do budowy. Nie było jednak jednoznacznej definicji przebudowy, która znajduje się aktualnie w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało żadnej zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu spowodowanych wymianą konstrukcji dachu, dlatego w ocenie organu odwoławczego uwzględniając obecny stan prawny niewłaściwym było kwalifikowanie wykonanych robót budowlanych jako przebudowę obiektu zamiast samowolnego wykonania remontu dachu. W związku z powyższym wydanie zaskarżonej decyzji likwidującej skutki naruszenia w oparciu o § 12 ust. 3 i ust. 5 warunków technicznych jest zasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na w/w decyzję, skarżąca zarzuciła m.in., iż remont dachu nie został wykonany samowolnie, gdyż prace zostały zgłoszone właściwemu organowi, a nadto wykonane zostały po uzyskaniu zgody właścicielki sąsiedniej nieruchomości w celu naprawienia szkód górniczych. Skarżąca dodała, że w stosunku do stanu pierwotnego - sprzed remontu, dach został skrócony w celu zrobienia dylatacji pomiędzy budynkami. Jej brak doprowadził bowiem do załamania poprzedniego dachu, a wobec ciągłych ruchów górniczych, stała się ona konieczna. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2010r. sygn. akt II SA/Gl 932/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D. M.. W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż wykonane przez inwestorkę roboty budowlane nie spowodowały zmiany charakterystycznych parametrów w budynku w zakresie powierzchni zabudowy, szerokości, długości, wysokości i kubatury obiektu, co pozwoliło zakwalifikować wykonany w 2001r. zakres robót jako przebudowę. W dacie wykonywania tych robót przebudowa traktowana była jako budowa. Na dzień orzekania przebudowa wymieniana jest wśród robót budowlanych. Skoro przebudowa dachu zrealizowana była w warunkach samowoli budowlanej, konieczne stało się w tym zakresie postępowanie legalizujące. Likwidacja tej samowoli powinna nastąpić zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy, stąd też zasadnie zastosowały one tryb przewidziany w art. 50 i art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Sąd wskazał, że poza sporem jest to, iż przeprowadzone prace budowlane doprowadziły do wykonania dachu, który posiada 50 cm okap, wychodzący poza obrys budynku. Na podstawie § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie – okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy sąsiedniej działki budowlanej o więcej niż 0,8 m (na dzień orzekania, a w dacie wykonywania robót – 0,5m). Odległości te, na mocy ust. 1 pkt 1 i pkt 2 nie mogą być mniejsze niż 4m – w przypadku ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi, lub 3m – w przypadku ściany bez takich otworów. W przypadku rozpatrywanej sprawy, odległość między budynkami skarżącej i sąsiadów, wynosi tylko od 0,7 m do 1,2 m. Uwzględniając, że jest to zabudowa stara, już istniejąca, niemożliwie jest doprowadzenie do wymaganych powyżej odległości, w tym przypadku – ściany bez otworów – czyli 3 m, nie można jednak pozwolić na dalsze zmniejszanie tej i mniejszej odległości. Stąd też rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zobowiązujące stronę skarżącą do usunięcia wystającego poza obrys budynku istniejącego okapu dachu, a tym samym nie pomniejszanie i tak małych już odległości należy uznać za w pełni prawidłowe, prowadzące do doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W konkluzji Sąd stwierdził, że orzekające w sprawie organy wypełniły wskazania zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 8 września 2005 r. (sygn. akt II SA/Ka 3166/03). W wyniku wniesionej przez D. M. skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011r. sygn. akt II OSK 1073/10 uchylił zarówno zaskarżony wyrok WSA jak i decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że w pierwszej kolejności nakaz wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. W pewnych okolicznościach jednak nakaz ten może być skierowany tylko do aktualnego właściciela nieruchomości, ponieważ to on dysponuje nieruchomością i nią zarządza. Dotychczasowi właściciele i inwestorzy - małż. W. i P. K. nie są już właścicielami nieruchomości położonej przy ul [...], nie dysponują już tą nieruchomością jak właściciele i nią nie zarządzają. Nadto stwierdził, że okoliczności tej sprawy wymagały wcześniejszego rozważenia przez organy nadzoru budowlanego, w oparciu o § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, czy jest możliwe odstąpienie od zastosowania w tej sprawie regulacji przewidzianej w §12 ust. 5 rozporządzenia i zastosowanie innych rozwiązań zamiennych, które doprowadziłyby obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem. Stwierdził również, że przy tak małej odległości między budynkami kwestiami w pierwszej kolejności wymagającymi regulacji jest w szczególności zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, odprowadzania wód opadowych, a także możliwość zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego sąsiadujących (ścian) budynków. Natomiast dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy organy nadzoru budowlanego winny przede wszystkim wyjaśnić, czy usytuowanie spornego okapu z naruszeniem 12 ust. 5 rozporządzenia, powoduje niezgodne z przepisami prawa budowlanego zagrożenia dla sąsiedniej nieruchomości. W przypadku stwierdzenia takich zagrożeń organ z uwagi na okoliczności tej sprawy powinien rozważyć, mając na względzie brzmienie przytoczonego przepisu § 2 ust.2 pkt.1 rozporządzenia zastosowanie rozwiązań innych niż wskazany w rozporządzeniu sposób. Ponownie prowadząc postępowanie PINB Powiatu G. postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na D. M. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej okapu przebudowanego dachu budynku mieszkalnego przy ul [...] w G., sporządzonej przez właściwego rzeczoznawcę budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionej z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, stwierdzającej czy usytuowanie okapu dachu powoduje zagrożenie dla sąsiedniej nieruchomości ( w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, odprowadzania wód opadowych a także możliwości zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego sąsiadujących ścian budynków) wraz ze wskazaniem rozwiązań umożliwiających doprowadzenie wykonanych robót do prawidłowego stanu technicznego. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, nałożył na D. M. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na doprowadzeniu okapu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G. do stanu zgodnego z przepisami, poprzez usunięcie okapu dachowego wystającego poza obrys budynku pomniejszającego odległość od granicy sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] - w terminie do dnia 30 października 2012 r. Powyższa decyzja została uchylona decyzją WINB z [...] r., znak: [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W dniu 12 lutego 2013 r. PINB w G. ponownie wezwał D. M. do przedłożenia ekspertyzy technicznej spornego okapu dachu. Ekspertyza ta, sporządzona przez mgr inż. R. R. oraz uzupełniona przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, mgr inż. P. S., została przedłożona w PINB w dniu 18 marca 2013 r. W dniu 29 kwietnia 2013 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo L. S., podejmujące polemikę z ustaleniami przedłożonej ekspertyzy technicznej. Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...], znak: [...] w Gliwicach umorzył postępowanie. W uzasadnieniu swej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że z treści ekspertyzy technicznej wynika, iż sporny okap nie stwarza zagrożenia pożarowego, ani też nie wpływa negatywnie na sąsiadujący z nim budynek o nr [...], a także nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. W związku z powyższym według PINB brak jest podstaw do prowadzenia wobec spornego okapu postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego i postępowanie to należało umorzyć. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w dniu 22 sierpnia 2013r. pełnomocnik M. i K. S. – L. S. wskazując, że tezy przedstawione w sporządzonej w sprawie ekspertyzie są dyskusyjne. Stwierdził, że w wyniku zbytniego zbliżenia okapu do ściany jego budynku nie jest możliwe dokonywanie remontu tej ściany a ponadto, że w trakcie opadów deszczu woda, odbijając się od dachu i rynny sąsiada, spada na ścianę jego budynku. Decyzją z dnia [...]r., znak: [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji PINB, odnośnie bezprzedmiotowości postępowania. Jednocześnie stwierdził, że organy były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu NSA z dnia 15 czerwca 2011r. Natomiast przedłożona przez D. M. ekspertyza techniczna spornego okapu wskazuje, że pomimo naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, warunki techniczne i wymagania co do ochrony przeciwpożarowej, a także co do pozostałych kwestii, tj. odprowadzania wód opadowych i umożliwieniu konserwacji ściany budynku skarżących, zostały zachowane. Sporządzona w sprawie ekspertyza rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych jest jak najbardziej jasna i nie wzbudza żadnych wątpliwości. Podobnie ocena stanu technicznego i sposobu realizacji spornego okapu, zaopatrzona w stosowną dokumentację zdjęciową i rysunkową. Uwidoczniono na niej rynny obiektu, w tym od strony nieruchomości skarżących, które mają odprowadzać wodę z dachu budynku w ten sposób, aby nie spadała ona na nieruchomość sąsiednią. Stwierdził ponadto, że do kompetencji organów nadzoru budowlanego należy ocena, czy zastosowane rozwiązania techniczne spełniają swoją funkcję, co zostało w niniejszej sprawie potwierdzone. Dlatego też organy administracji państwowej nie mają możliwości władczej ingerencji w prawa obywatela w niniejszej sprawie, co powoduje jej bezprzedmiotowość i konieczność umorzenia postępowania. Pismem z dnia 18 listopada 2013r. L. S. pełnomocnik K. S. i skarżąca M. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając, zaskarżonej decyzji, że została wydana w oparciu o nierzetelną opinię rzeczoznawcy. W ocenie skarżących na spornym dachu powinny być zamontowane śniegołapy, a bliskość okapu od ściany ich budynku powoduje możliwość nawarstwiania się w tym miejscu śniegu i w konsekwencji namakania ściany szczytowej budynku. Odnieśli się również do kwestii wymurowania między budynkami ściany, która jest przedmiotem odrębnego postępowania. W uzupełnieniu skargi z dnia 18 grudnia 2013r. skarżący wskazali również, że ekspertyza została sporządzona przez biegłego który nie figuruje w rejestrze rzeczoznawców budowlanych, a nakazane przez PINB w decyzji z dnia [...]r. roboty budowlane nie zostały wykonane. Nadto stwierdzili, że budynek inwestorów znajduje się w stanie zagrażającym utratą nośności. W treści pisma skarżący podjęli również polemikę z ustaleniami biegłego rzeczoznawcy, wskazując na nieuwzględnienie przez biegłego wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał swoje stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego K. S. wnosił i wywodził jak w treści skargi oraz w treści pisma z dnia 18 grudnia 2013r stanowiącego uzupełnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.). Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wykonania konstrukcji dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej "k.p.a.") który stanowi, że organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadnieniem dla takiego rozstrzygnięcia będzie okoliczność, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z poszanowaniem przepisów postępowania, a zatem nie ma potrzeby ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji. Wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest możliwe wyłącznie, gdy organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepisy prawa materialnego (organ II instancji dochodzi do analogicznych ustaleń). Zdaniem Sądu organ II instancji prawidłowo zastosował omawiany przepis. Podstawą prawną umorzenia postępowania był natomiast art. 105 k.p.a. który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Powiedzieć przy tym należy, że pod względem przedmiotowym na sprawę administracyjną składa się treść żądania, uprawnienia lub treść obowiązku oraz podstawa prawna i stan faktyczny, natomiast elementy podmiotowe sprawy administracyjnej to podmioty, które mają w danej sprawie interes prawny lub obowiązek prawny. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza natomiast, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka bezprzedmiotowości spełniona jest w szczególności wówczas, gdy w sprawie nie jest dopuszczalne wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Skutki umorzenia postępowania polegają na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania od czasu zaistnienia przyczyn określonych w ustawie procesowej, nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny ( por. wyrok NSA z dnia 12 września 2012r., sygn. akt II GSK1096/12,LEXnr 1218383). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011r. sygn. akt II OSK 1073/10, dlatego też zgodnie z art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć tylko dwóch sytuacji, pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu, to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd ( por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 1790/11, LEX nr 1336324). W niniejszej sprawie okoliczności stanu faktycznego nie uległy zmianie , podobnie jak zmianie nie uległ obowiązujący stan prawny. Organ będąc związany wskazaniami powołanego wyroku NSA prawidłowo nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia ekspertyzy wyjaśniającej wszystkie podniesione w wyroku kwestie, w szczególności w zakresie wymagań przeciwpożarowych, odprowadzania wód opadowych i możliwości zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego sąsiadujących (ścian) budynków. Przedłożona przez inwestora ekspertyza wykazała, że z technicznego i pożarowego punktu widzenia nie jest wymagane obcinanie okapu dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G. od strony budynku nr [...]. Jednocześnie biegły stwierdził, że budynek nr [...] nie ma żadnego szkodliwego oddziaływania na sąsiednią nieruchomość o nr [...]. Podobną opinię wyraził [...] Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w ocenie którego ściana budynku nr [...] spełnia wymagania w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w odniesieniu do usytuowania budynków i nie wymaga dodatkowego trybu postępowania wskazanego w § 2 ust. 2 i 3a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tym stanie rzeczy organ zasadnie uznał, że brak jest przesłanek do prowadzenia postępowania naprawczego i nakładania dalszych obowiązków w trybie art.51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego na właściciela budynku nr [...]. Tym samym wobec braku podstaw materialnoprawnych do władczej ingerencji w prawa właściciela budynku nr [...], postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżących ekspertyza została przygotowana przez uprawnionego rzeczoznawcę o czym świadczą załączone do opinii dokumenty w postaci: decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych bez ograniczeń oraz zaświadczenie o członkostwie w [...] Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa. Jako nietrafny należało uznać również zarzut dotyczący nienależytego stanu technicznego budynku nr [...], z uwagi na niewykonanie zaleceń PINB-u zawartych w decyzji z dnia [...]r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że powołana przez skarżących decyzja PINB została uchylona wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 8 września 2005r. sygn. akt II SA/Gl 3166/03. Nadto z przedłożonej przez inwestora opinii wynika, że w chwili obecnej konstrukcja dachu jest wykonana poprawnie zgodnie ze sztuką budowlaną i pod nadzorem uprawnionej osoby. Wymiana narożnych słupów, potwierdzenie podparcia krokwi belkami oraz zamocowanie murłat i podparcie łat podtrzymujących krokwie słupkami drewnianymi stanowi de facto wykonanie zaleceń PINB w tym zakresie i co najważniejsze w ocenie biegłego nie budzi zastrzeżeń co stanu technicznego. Nie można również zgodzić się z zarzutem, że biegły rzeczoznawca nie wziął pod uwagę odprowadzania wód z dachu w tarcie intensywnych opadów. W treści opinii wskazano, że wody spływające z dachu i okapu w całości odprowadzane są do rynny, zatem nie istnieje ryzyko zalewania ściany sąsiedniego budynku. Dotyczy to również wody powstałej w wyniku topnienia śniegu, w przypadku jego zalegania na powierzchni dachu. Niewątpliwe obecna konstrukcja dachu w mniejszym stopniu sprzyja gromadzeniu i zaleganiu śniegu ponieważ pomiędzy dachem budynku nr [...] a ścianą budynku [...] została pozostawiona wolna przestrzeń. WINB w zaskarżonej decyzji prawidłowo dokonał oceny znajdującej się w aktach ekspertyzy technicznej i odniósł się do zarzutów odwołania. Zgodzić się należy również ze stanowiskiem WINB, że ewentualne imisje związane z użytkowaniem budynku nr [...] mają charakter cywilnoprawny i mogą być rozstrzygane w postępowaniu przez sądem powszechnym. Mając powyższe na uwadze uznać należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz.270 z późń. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło