II SA/Gl 192/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. oraz J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr I [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J. i J. S. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną spowodowaną wydatkami związanymi z utrzymaniem domu w należytym stanie technicznym. Z treści formularza wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem – R. S., a w skład ich majątku, poza budynkiem mieszkalnym wchodzi nieruchomość rolna o pow. 4, 27 ha, z czego obszar o pow. 3,5 ha jest wydzierżawiony. Z treści formularza wynika, że J. S. otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie 937 zł brutto miesięcznie, natomiast J.S. wynagrodzenie w wysokości 2040 zł brutto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący przesłali zaświadczenie potwierdzające, że ich syn – R. S. jest osobą, która nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych, a skarżący oświadczyli, że w chwili obecnej wyjechał w celach zarobkowych za granicę. Oprócz tego nadesłali również kopię umowy dzierżawy nieruchomości, z treści której wynika, że czynsz dzierżawny wynosi 200 zł rocznie. W obszernych wyjaśnieniach wnioskodawcy raz jeszcze podkreślili, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną osoby występującej z takim wnioskiem. Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co ubiegają się wnioskodawcy, opiera się na surowych kryteriach, które sprowadzają się do odpowiedzi na pytanie, czy strona nawet przy najdalej idących staraniach jest w stanie zdobyć środki na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W realiach niniejszej sprawy tego rodzaju konstatacji nie sposób poczynić. Zauważyć bowiem trzeba, że sytuacja materialna stron nie jest na tyle trudna, aby można było uznać, że ich wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać trzeba, że wnioskodawcy dysponują stałym dochodem w wysokości 2977 zł brutto miesięcznie. Co więcej, dochód ten służy zaspokajaniu potrzeby tylko dwóch osób, albowiem ich syn przebywa obecnie za granicą. Nie tracąc z pola widzenia faktu, że J. S. jest osobą cierpiącą na schorzenia o charakterze przewlekłym stwierdzić należy, że skarżący nie podali chociażby orientacyjnej wysokości wydatków jakie przeznaczają miesięcznie na zakup niezbędnych lekarstw. Oprócz tego nie mogły być brane pod uwagę wydatki o charakterze jednorazowym (zakup pieca C.O.), a także przyszłe i niezrealizowane inwestycje związane z poprawą stanu technicznego budynku, w którym zamieszkują skarżący. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych zauważyć przyjdzie, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OZ 701/11 - Lex nr 1069133). Ponieważ, z przywołanych wyżej powodów, nie można stwierdzić, że skarżący znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.