II SA/Gl 194/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. B. i T. B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r. nr [...], zmienioną następnie decyzjami z dnia [...] i [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. B. (dalej też jako skarżąca), pozwolenia na budowę garażu trzystanowiskowego na terenie nieruchomości nr 1 położonej przy ul. [...] w R. W związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, które polegało na zrealizowaniu przedmiotowego budynku częściowo również na działce nr 2, która nie była objęta pozwoleniem na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej jako PINB), decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 zwanej też dalej ustawą lub Prawem budowlanym), nałożył na A. B. jako inwestora obowiązek sporządzenia projektu zamiennego w terminie do 30 czerwca 2014 r. Po rozpatrzeniu odwołania A. i T. małżonków B. decyzja ta została utrzymana w mocy przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej też jako ŚWINB) decyzją z dnia [...] r. znak [...]. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 966/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. B. wniesioną na powyższą decyzję ŚWINB. Wniesiona od tego wyroku przez A. B. skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1952/15. Pismem z dnia [...] r. PINB wystąpił do Prezydenta Miasta R. o uchylenie w trybie przepisów art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, wymienionej wyżej decyzji z dnia [...] r. nr [...] o pozwoleniu na budowę wraz z decyzjami zmieniającymi. Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tym przedmiocie postępowania Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane orzekł o uchyleniu swojej decyzji z dnia [...] r. nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę garażu trzystanowiskowego na terenie nieruchomości nr 1 położonej przy ul. [...] w R. wraz z decyzjami z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...]. W odwołaniu od tej decyzji reprezentowani przez adwokata A. i T. małżonkowie B. wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zarzucili, iż do wydania tej decyzji doszło z naruszeniem art. 10 Kpa i po upływie 3,5 roku od nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz po zakończeniu robót budowlanych. Wojewoda Śląski odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego objętą odwołaniem decyzję Prezydenta utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powołał się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 września 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 788/16, zgodnie z którym "Decyzję w trybie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane można wydać dopiero, gdy podjęta w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy decyzja nakładająca obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego uwzględniającego dokonane zmiany uzyskała przymiot ostateczności. Przepis ten nie nasuwa wątpliwości i oznacza, że jeżeli organ nadzoru budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, wyda decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, to organ który wcześniej wydał pozwolenie na budowę uchyla je". W niniejszej sprawie podjęta w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy decyzja PINB w R. z dnia [...] r. nr [...] nakładająca obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego uwzględniającego dokonane zmiany, została utrzymana w mocy przez ŚWINB decyzją z dnia [...] r., uzyskała zatem przymiot ostateczności w dniu [...] r. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane dopiero po 3,5 latach (po oddaleniu skargi kasacyjnej A. B. od wyroku WSA w Gliwicach), nie ma jednak zdaniem ŚWINB wpływu na ocenę prawidłowości objętej odwołaniem decyzji. Wskazać bowiem należy, że przepis art. 36a ust. 2 ustawy nie określa w jakim czasie od daty, w której decyzja organu nadzoru budowlanego wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 stała się ostateczna, powinno nastąpić uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Z treści tego przepisu nie wynika również, że uchylenie tej decyzji jest możliwe tylko w przypadku gdy roboty budowlane nie zostały zakończone. Przytoczył też Wojewoda aprobowane przez niego stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie zawarte w wyroku z dnia 2 października 2010 r. sygn. akt II SA/Go 874/09, zgodnie z którym "W razie stwierdzenia istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego ustawodawca dopuszcza możliwość kontynuowania i dokończenia rozpoczętych robót budowlanych, ale dopiero po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę oraz uzyskaniu podjętej na podstawie ust. 3 art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ administracji publicznej jest związany brzmieniem przepisu art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego. Ustawodawca nie pozostawił organowi administracji architektoniczno-budowlanej możliwości swobodnej oceny stanu faktycznego sprawy i ewentualnego uznania administracyjnego w sytuacji, gdy w sprawie organ nadzoru budowlanego wydał decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego". W konsekwencji stwierdził, że w związku z wydaniem przez PINB decyzji z dnia [...] r. utrzymanej w mocy decyzją ŚWINB z dnia [...] r., Prezydent Miasta R. był zobligowany do uchylenia na podstawie art. 36a ust. 2 Prawo budowlane pozwolenia na budowę. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody Śląskiego reprezentowani przez adwokata A. i T. małżonkowie B. wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Decyzji Wojewody zarzucili wydanie jej z naruszeniem art. 8 Kpa przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji podjętej z naruszeniem przepisów postępowania, a nadto naruszenie art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy w "sprawie nie zostało wydane konieczne postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przez skarżących". Organowi pierwszej instancji zarzucili zaś wydanie jego decyzji z [...] r. z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 9, art. 12 § 1 i art. 10 Kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw (również branych przez Sąd pod rozwagę z urzędu) do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W świetle treści art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie budzi żadnych wątpliwości z punktu widzenia wymaganych podstaw do zastosowania tej normy prawnej. Pozostaje bowiem poza sporem, że prawomocnądecyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego PINB w R. nałożył na skarżącą obowiązek sporządzenia i dostarczenia w określonym w tej decyzji terminie projektu budowlanego zamiennego, a to w związku z realizowaniem objętej pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. (ze zmianami) inwestycji z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego tym pozwoleniem projektu budowlanego. W takiej zaś sytuacji, wobec jednoznacznego i niebudzącego żadnych wątpliwości interpretacyjnych brzmienia art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego, organ architektoniczno-budowlany był zobowiązany do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wydanie takiej decyzji nie leżało bowiem w sferze jego uznania lecz stanowiło jego powinność. Skoro właśnie takie orzeczenie stanowi przedmiot skargi to należy stwierdzić, że odpowiada ono obowiązującemu prawu materialnemu. W tym postępowaniu ani organy, ani Sąd nie mają bowiem uprawnień do badania legalności prawomocnej decyzji podjętej odnośnie inwestycji skarżącej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, do czego jak się wydaje zmierza podnoszony w skardze zarzut braku wcześniejszego wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Podzielić też trzeba stanowisko Wojewody, że w świetle treści art. 36a ust. 2 ustawy uchylenie na podstawie tego przepisu pozwolenia na budowę nie jest ograniczone upływem określonego czasu od daty wydania ostatecznej decyzji o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Na legalność zaskarżonej decyzji nie mogło mieć zatem wpływu ewentualne (skarżący nie wykazali bowiem aby wcześniej niż z wniosku PINB z dnia [...] r. organ pierwszej instancji powziął wiadomość o wydaniu ostatecznej decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy) naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 12 Kpa. Takiego istotnego wpływu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. nie mogła mieć też w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy okoliczność wydania decyzji przez organy obu instancji z oczywistym naruszeniem treści art. 10 § 1 Kpa. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. ec