II SA/Gl 195/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta U., po rozpatrzeniu wniosku M. i J. C., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza Miasta U. z dnia [...] r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie zespołu pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na nieruchomości położonej w U. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr 1 obręb [...]. Zażalenie na to postanowienie złożyli M. i J. C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej zaskarżonym postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu powołało się na treść art. 141 § 2 k.p.a., zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Postanowienie oragnu I instancji, w ocenie organu odwoławczego zostało doręczone M. i J. C. w dniu 27 listopada 2017 r. (stosowny materiał dowodowy w aktach sprawy organu I instancji). Zatem, termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 4 grudnia 2015 r. Skarżący natomiast złożyli przedmiotowe pismo - opatrzone datą 5 grudnia 2017 r. - w siedzibie organu I instancji w dniu 6 grudnia 2017 r. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożył J. C. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie: - art. 134 w zw. z art. 141 § 2 i art. 144 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne uznanie, że zażalenie na postanowienie Burmistrza Miasta U. z dnia [...] roku (znak: [...]), odmawiające J. i M. C. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta U. z dnia [...] roku nr [...], zostało wniesione z uchybieniem 7-dniowego terminu wynikającego z art. 141 § 2 k.p.a., podczas gdy postanowienie to zostało J. C. doręczone w dniu 29 listopada 2017 roku, a zażalenie na to postanowienie zostało wniesione w dniu 6 grudnia 2017 roku, tj. w ostatnim dniu terminu, - art. 46 § 1 i 2 w zw. z art. 40 § 1 i 2 oraz art. 42 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że goniec Urzędu Miasta U. w sposób prawidłowy doręczył J. C. przesyłkę zawierającą postanowienie Burmistrza Miasta U. w dniu 27 listopada 2017 roku, podczas gdy w tym dniu goniec zjawił się w domu państwa C. z kopertą zaadresowaną do J. C., do której nie było dołączone zwrotne potwierdzenie odbioru. W dniu następnym goniec zażądał od strony podpisania samego "duplikatu" zwrotki z datą wsteczną, bez jednoczesnego doręczenia J C. przesyłki, której to potwierdzenie miało dotyczyć. W kolejnym dniu tj. 29 listopada 2017 roku goniec wręczył stronie przesyłkę, do której znowu nie było dołączone żadne potwierdzenie odbioru i sporządził jednostronny protokół, z którego wynika, że doręczenie nastąpiło w dniu 27 listopada 2017 roku, podczas gdy prawidłowy sposób doręczenia pisma od organu administracji publicznej przy pomocy kuriera polega na wręczeniu stronie tego pisma z jednoczesnym odebraniem od strony podpisanego przez nią dowodu doręczenia, który powinien wskazywać na datę rzeczywistego przekazania przesyłki adresatowi, - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a poprzez nieprawidłowe ustalenie, że postanowienie Burmistrza Miasta U. zostało skarżącemu prawidłowo doręczone w dniu 27 listopada 2017 roku, - art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 i z art. 126 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia SKO dowodów, na których organ II instancji oparł się przy ustaleniu okoliczności, że postanowienie Burmistrza Miasta Burmistrza zostało doręczone panu J. C. w dniu 27 listopada 2017 r., - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, akceptując rażące i ewidentne nieprawidłowości, których dopuścił się organ I instancji w zakresie zarówno informowania stron o toczącym się postępowaniu i kończącej to postępowania decyzji, jak i w zakresie doręczania stronom pism na nieprawidłowe adresy oraz w sposób sprzeczny z zasadami wynikającymi z przepisów rozdziału 8 k.p.a., - art. 15 k.p.a. poprzez brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej w sytuacji, w której J. C. w terminie wniósł zażalenie na postanowienie Burmistrza Miasta U. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W świetle 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Jednocześnie zgodnie z art. 46 § 1 tego aktu odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Sąd zwraca także uwagę, ze w zgodzie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej). Jednocześnie w świetle art. 81a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, iż instytucja doręczeń zapewnia prawidłowy przebieg postępowania administracyjnego, jak również faktyczną możliwość realizacji podstawowych uprawnień procesowych uczestników tego postępowania. Stanowi wreszcie istotną gwarancję dla sfery praw i interesów osób w nim udział biorących. Od prawidłowości doręczenia niejednokrotnie uzależniona jest prawidłowość całego postępowania administracyjnego, a w rezultacie prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Istotnym elementem instytucji doręczenia jest wymóg dokonywania doręczeń pism za pokwitowaniem (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. I OSK 1503 – za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Określony w przepisach sposób k.p.a. doręczenia decyzji został ustalony w interesie stron postępowania i nie może być interpretowany i wykorzystywany przez organ administracji na niekorzyść jego uczestników. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż takie przepisy winny być interpretowane z uwzględnieniem przewidzianego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu. Należy wreszcie uznać, iż skuteczność czynności doręczenia ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w ustawowym terminie. W razie wątpliwości i zaistnienia konieczności wyjaśnienia kwestii istotnych dla powyższych ustaleń, organ zobowiązany jest przeprowadzić, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Wr 638/17). Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż organ odwoławczy nie wykazał, w sposób bezsporny, kiedy faktycznie doszło do doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającego postanowienie Burmistrza Miasta U. z dnia [...] r. Znajdujące się w aktach administracyjnych swego rodzaju "oświadczenie" pracownika dokonującego doręczenia skład orzekający uznaje za wysoce niewystarczające. Zwłaszcza, że skarżący przedstawił własną wersję wydarzeń. Organ odwoławczy w istocie nie odniósł się do przedstawionych przez J. C. okoliczności. W związku z tym, iż wyjaśnienie rzeczywistych okoliczności dokonania doręczenia postanowienia Burmistrza Miasta U. z dnia [...] r. w chwili obecnej nie jest możliwe, należy uznać, iż zażalenie na powyższe postanowienie zostało złożone w terminie. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji weźmie pod uwagę wyżej poczynione ustalenia Sądu.