II SA/Gl 199/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie Dz. U. z 2014 r., poz. 600, zwanej dalej ustawą lub ustawą o kierujących pojazdami) Prezydent Miasta C. orzekł o skierowaniu J. K. na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B. W uzasadnieniu podał, że decyzja została wydana w związku z uzyskaniem informacji, że kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik J. K. zarzucił, iż nie zostało ustalone, czy naruszeń przepisów dopuścił się jego mocodawca, czy też inna osoba, która kierowała należącym do niego pojazdem. Podnosił, że sam fakt posiadania punktów karnych nie może prowadzić do automatycznego stwierdzenia, iż koniecznym jest przeprowadzenie badań psychologicznych. Okoliczność ta powinna wynikać z materiału dowodowego, który nie został zebrany. Ponadto zarzucił, iż wezwanie do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się istotne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 3b ustawy o kierujących pojazdami utrzymało orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył on liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, starosta wydaje tę decyzję z urzędu na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Jak wynika z akt sprawy, powodem wszczęcia postępowania, którego efektem jest decyzja kierująca skarżącego na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, była zawarta we wniosku [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., informacja, w której wskazano, iż J. K. w okresie od 4 września 2012 r. do dnia 25 sierpnia 2013 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co łącznie otrzymał 29 punktów karnych. Oznacza to zdaniem SKO, że decyzja o skierowaniu go na badania psychologiczne jest zgodna z prawem. Wydając decyzję o skierowaniu na badania kontrolne, organy I instancji związane są wpisami do ewidencji kierowców i władne są jedynie do sprawdzenia czy liczba punków za naruszenie ruchu drogowego otrzymanych, na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przekroczyła 24. Organ orzekający nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego ukierunkowanego na zweryfikowanie danych zawartych w ewidencji kierowców. Nie jest on podmiotem uprawnionym do podejmowania działań ukierunkowanych na wyjaśnienie zgodności ze stanem rzeczywistym wpisów zawartych w ewidencji. Starosta nie analizuje też słuszności mandatu, ani nie jest uprawniony do kontroli i oceny prawidłowości działania Komendanta Wojewódzkiego Policji, jako organu prowadzącego ewidencję. W tym zakresie Kolegium powołało się na tezę z wyroku Naczelnego Sądu Admnistracyjnego z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2187/11 (Lex nr 1339609) zgodnie z którą: "W postępowaniu w przedmiocie skierowania na badania kontrolne zagadnienie ilości punktów zgromadzonych przez kierowcę nie podlega badaniu, gdyż jest ono pozostawione organom prowadzącym ewidencję (policji). Decyzja w tej materii ma charakter związany, zobowiązujący starostę do wydania skierowania na skutek prawidłowego wniosku". Kolegium podkreśliło, że ustawodawca w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, ustanowił obowiązek skierowania na badania psychologiczne w przypadku przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów o ruchu drogowym. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO pełnomocnik J. K. wniósł o jej uchylenie jako wydanej jego zdaniem z naruszeniem art. 99 ust. 1 pkt 3 b ustawy o kierujących pojazdami przez błędne przyjęcie, że to skarżący dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które zostały mu przypisane punkty karne oraz z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 kpa przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i uzasadnienie decyzji. W uzasadnieniu skargi powtórzono, co do zasady stanowisko przedstawione wcześniej w odwołaniu. Dodatkowo podniesiono, że SKO nie rozpoznało sprawy w jej całokształcie ograniczając się jedynie do rozpoznania zarzutów odwołania. W odpowiedzi na skargę SKO w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaakcentowało, że organy orzekające w niniejszej sprawie były związane wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji, co do ilości punktów karnych otrzymanych przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia obowiązujących przepisów. W świetle treści art. 99 ust. 1 pkt 3b ustawy o kierujących pojazdami zasadnie jest zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko, że Prezydent Miasta C. był w niniejszej sprawie związany wnioskiem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 8 października 2014 r. o skierowanie skarżącego na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem przez niego 24 punktów karnych. W świetle jednolitego i utrwalonego orzecznictwa (zobacz m. in. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1757/12) ani starosta ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadząc postępowanie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji lub badania psychologiczne, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów karnych przypisanych kierowcy ze względu na naruszenia przez niego przepisów ruchu drogowego. Starosta nie może ingerować samodzielnie w rejestr policyjny i nie może arbitralnie decydować o tym, czy punkty są kierowcy przypisane prawidłowo czy nie, czyli m. in. o tym czy to on kierował pojazdem w czasie gdy doszło do naruszenia przepisów ruchu drogowego. To Komendant Wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, zaś zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego te czynności. Oznacza to, że kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy może być jedynie rozeznana przez sąd administracyjny w odrębnym postępowaniu ze skargi na czynność materialno-techniczną w postaci wpisu do ewidencji. Uprawnień takich nie mają natomiast organy rozpoznające wniosek Komendanta Policji o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne lub kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem przez niego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W konsekwencji skarżący mógł kwestionować prawidłowość wpisów punktów w ewidencji ale w odrębnym postępowaniu, czego nie uczynił. W świetle treści art. 99 ust. 1 pkt 3b ustawy przesłanką skierowania kierowcy na badania psychologiczne nie jest zaistnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, co podnosi pełnomocnik skarżącego. Jedyną przesłanką takiego skierowania jest bowiem przekroczenie 24 punktów, która to przesłanka została w odniesieniu do skarżącego spełniona. W konsekwencji, wbrew zarzutom skargi, sprawa została wyjaśniona w postępowaniu administracyjnym w dostateczny sposób dla jej końcowego załatwienia. Tym samym nie doszło również, przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, do naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania. Z powyższych względów skarga jako uzasadnione podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012. poz. 270 ze zm.). mw